H Ουκρανία δεν είναι πλέον μια χώρα, αλλά ένα μεγάλο σφαγείο, όπου ο πόλεμος διεξάγεται με όλους τους κανόνες που μάθαμε από τους αρχαίους χρόνους, τις δολοφονίες και τους βασανισμούς αμάχων, τους βιασμούς και τις λεηλασίες, τις εκτελέσεις αιχμαλώτων και τραυματιών, τις καταστροφές των πάντων.
Ενα πράγμα είναι σίγουρο: αν δεν είχε εισβάλλει ο ρωσικός στρατός στην Ουκρανία, τίποτε από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί. Μπροστά στις σφαγές και στην καταστροφή της χώρας, οι καταγγελίες για μεταχρονολογημένες διώξεις για εγκλήματα πολέμου αποτελούν προσβολή για τους νεκρούς και ύβρη για τους ζωντανούς, γιατί κανείς δεν κάνει κάτι για να σταματήσει η βαρβαρότητα.
Τα μεγάλα οπλοστάσια
Το alter ego του Ρώσου Προέδρου, ο Ντίμτρι Πεσκόφ, μας προϊδέασε ότι «η ειδική επιχείρηση μπορεί να τελειώσει σύντομα». Κάποιοι μεγάλοι ηγέτες της Δύσης, όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, φάνηκαν να ανησυχούν ότι ο Πούτιν μπορεί να έχει καταλάβει το Ντονμπάς και να έχει εδραιωθεί στην ανατολική Ουκρανία έως τις 9 Μαΐου, με την επέτειο της νίκη κατά του φασισμού και του ναζισμού. Από τις καγκελαρίες και τα μέγαρά τους κάποιοι Ευρωπαίοι ηγέτες ανησύχησαν ότι ο αντίπαλος μπορεί να αποφασίσει να σταματήσει τον πόλεμο και να μην παραταθεί μερικούς μήνες.
Ακόμη χειρότερα, ο Μικαΐλο Ποντολιάκ, ο σύμβουλος του Ζελένσκι, υπογράμμισε ότι μια προσωρινή εκεχειρία με τη Ρωσία «θα σήμαινε μόνο την αναβολή του πολέμου» και ότι «αυτή τη στιγμή οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν το προβάδισμα». Προφανώς οι Ουκρανοί θεωρούν πως με τα νέα όπλα που τους δίνει το ΝΑΤΟ θα μπορέσουν να αντιστρέψουν την κατάσταση σε μια εβδομάδα, έναν μήνα, έναν χρόνο.
«Θα δώσουμε 10 αντιαρματικά για κάθε ρωσικό τανκ» τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, βγάζοντας μια πρώτη λίστα 1.400 πυραύλων εδάφους-αέρα Stinger, 5.000 αντιαρματικών πυραύλων Javelin και 7.000 ρουκετών κάθε είδους, που θα προστεθούν στους αντιεροπορικούς πυραύλους Starsteak, τους 800 αντιαρματικούς πυραύλους ακριβείας και τις διόπτρες νυκτός που θα προσφέρει η Βρετανία για να ικανοποιήσει τη δίψα για εκδίκηση των Ουκρανών.
Η πρόεδρος της Κομισιόν και πρώην υπουργός Άμυνας της Γερμανίας Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν μπροστά σε δεκάδες σορούς νεκρών αμάχων υποστήριζε από την πλευρά της πως «η Ουκρανία θα κερδίσει τον πόλεμο» με τη βοήθεια της συστοιχίας των S-300 που θα παραδώσει η Σλοβακία στην Ουκρανία.
Οι Ρώσοι υπολογίζουν ότι οι Ουκρανοί έχουν στο Ντονμπάς 90.000 στρατιώτες και το Κίεβο εκτιμά πως οι Ρώσοι θα φέρουν στην περιοχή άλλους 60.000 στρατιώτες. Θα υπάρξει δηλαδή μια συγκέντρωση δυνάμεων και πυρός που θα έχει τόσο απρόβλεπτες διαστάσεις, που μπροστά τους θα ωχριούν οι εικόνες της Μαριούπολης, του Χάρκοβου και του Χοστομέλ.
Σφαγές, προβοκάτσιες και ψυχολογικός πόλεμος
Είναι εξαιρετικά απίθανο όλες αυτές οι σφαγές αμάχων να έχουν σκηνοθετηθεί και να αποτελούν προβοκάτσιες του τομέα ψυχολογικού πολέμου του ουκρανικού στρατού με την αρωγή των ΗΠΑ, όπως υποστηρίζει η Μόσχα. Το σίγουρο είναι ότι το λούστρο του ναζισμού χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον σ’ αυτόν τον ενάμιση μήνα της σφαγής στην Ουκρανία. Νεαρά παιδιά από τις τέσσερις γωνιές της ρωσικής στέπας νόμιζαν ότι πήγαν να πολεμήσουν στην Ουκρανία για να διώξουν τους νεοναζί του τάγματος Αζόφ, γιατί έντεχνα η προπαγάνδα του Πούτιν στοχοποίησε και ταύτισε τον ουκρανικό λαό με το τάγμα Αζόφ και τις άλλες εγκληματικές νεοναζιστικές συμμορίες. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, οι Ουκρανοί στρατιώτες είναι «εθνικιστές» για την προπαγάνδα της Μόσχας και κάτι ανάλογο πρέπει να συμβαίνει με τους πολίτες της.
Ετσι, το να πυροβολούν αμάχους μετατρέπεται σε μια αντιφασιστική πράξη, αν όχι σε ένα ευχάριστο παιχνίδι που ξεπερνά τη φαντασία οποιουδήποτε βιντεοπαιχνιδιού. Οι ομαδικοί πολλές φορές βιασμοί αποτελούν για τους στρατιώτες ένα είδος βραβείου για τη νίκη, με ορισμένες νεαρές γυναίκες να βρίσκονται στο πρόθυρα της αυτοκτονίας, ενώ οι λεηλασίες από τους Ρώσους στρατιώτες φαίνεται να αποτελούν την πιο ελαφρά δοκιμασία για τους αμάχους.
Η άλλη όψη της βαρβαρότητας
Ας μην υπάρχει η παραμικρή αυταπάτη ότι οι άνθρωποι από τη Μαριούπολη περιγράφουν αίθουσες βασανιστηρίων του τάγματος Αζόφ σαν αυτές που περιγράφουν οι Ουκρανοί από τα περίχωρα του Κιέβου, μόνο που για τα δυτικά μέσα ενημέρωσης οι τουλάχιστον πενήντα νεκροί στον σταθμό του Κραματόρσκ στο Ντονμπάς και οι δεκάδες νεκροί στο μικρό Μακάροφ, δίπλα στο Κίεβο, μετρούν περισσότερο από τους δεκάδες νεκρούς από τους βομβαρδισμούς των Ουκρανών στις ρωσόφωνες περιοχές, με τον ίδιο τρόπο που η Δύση γύριζε την πλάτης της στους 14.000 νεκρούς που είχαν προκαλέσει από το 2014 έως τα τέλη Φεβρουαρίου η αντιπαράθεση για τον έλεγχο του Ντονμπάς και η αδιαλλαξία του Κιέβου να εφαρμόσει τη Συμφωνία του Μινσκ.
Ο δραστήριος Γεν Στόλτενμπεγκ και η Τζεν Ψάκι δεν είχαν τον χρόνο να ασχοληθούν με το βίντεο της εκτέλεσης Ρώσων αιχμαλώτων και τραυματιών από τις ουκρανικές δυνάμεις που αποκάλυψαν οι New York Times και κανένας Δυτικός ηγέτης δεν βρήκε να πει μια λέξη για τις δηλώσεις του επικεφαλής της Γεωργιανής Λεγεώνας Μαμούκα Μαμουλασβίλι, που πολεμάει στο πλευρό του Κιέβου, που δήλωνε περιχαρής: «Μερικές φορές τους δένουμε τα χέρια και τα πόδια. Δεν πιάνουμε ποτέ αιχμαλώτους. Δεν πιάνουμε ποτέ αιχμαλώτους τους Ρώσους και Τσετσένους εισβολείς».
Ακόμη και οι τηλεφωνικές υποκλοπές είναι δύο κατηγοριών, οι «καλές» του Spiegel για τον Ρώσο στρατιώτη που πυροβόλησε τον άμαχο με το ποδήλατο και οι «κακές» των ρωσόφωνων για τη χρήση των αμάχων ως ασπίδα από το τάγμα Αζόφ της Μαριούπολης και το γεγονός ότι επικοινωνούν σε έξι διαφορετικές γλώσσες, κυρίως ευρωπαϊκές, που αποδεικνύουν τις σχέσεις της ευρωπαϊκής νεοναζιστικής Δεξιάς με το τάγμα Αζόφ, που εκπαιδεύτηκε από δημοκρατικούς ΝΑΤΟϊκούς στρατιωτικούς.
Η Φον Ντερ Λάιεν είναι σίγουρη ότι «η Ρωσία θα βουλιάξει στην οικονομική, χρηματοοικονομική παρακμή, ενώ η Ουκρανία θα προχωρήσει σε ένα ευρωπαϊκό μέλλον». «Είμαι πεισμένη ότι η Ουκρανία θα κερδίσει τον πόλεμο, θα κερδίσουν η ελευθερία και δημοκρατία. Θα εργαστούμε μαζί με την Ουκρανία για να την ανοικοδομήσουμε με επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Αυτή η πορεία θα αποτελέσει τη διαδρομή της Ουκρανίας προς την Ε.Ε.» συμπλήρωσε η πρόεδρος της Κομισιόν παραδίδοντας το ερωτηματολόγιο για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ε.Ε. στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Τις προφορικές εξετάσεις τις έχει περάσει σε όλα σχεδόν τα Κοινοβούλια της Ευρώπης και κανείς δεν μπορεί να πιστέψει ότι θα κοπεί στα γραπτά των Βρυξελλών.
Εγκλήματα πολέμου μεταξύ εδωλίου και ατιμωρησίας
H Ρωσία, οι ΗΠΑ και η Ουκρανία δεν αναγνωρίζουν τις δικαιοδοσίες του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), αλλά ο ΟΗΕ ή ένα άλλο Ειδικό Δικαστήριο, όπως της Νυρεμβέργης, μπορούν να απαγγείλουν κατηγορίες για γενοκτονίες, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, πολέμου, σοβαρών παραβιάσεων της Συνθήκης της Γενεύης ή, από το 2018, και εναντίον του εγκλήματος επίθεσης.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το πρώτο διαρκές δικαστήριο εγκλημάτων πολέμου στον κόσμο, ορίζει τα «εγκλήματα πολέμου» ως «σοβαρές παραβιάσεις» της Συνθήκης της Γενεύης, του συνόλου των ανθρωπιστικών νόμων που πρέπει να τηρούνται σε περιόδους πολέμου, με την εκτέλεση αμάχων να αποτελεί το «κύριο έγκλημα πολέμου».
Το ΔΠΔ και ο Πούτιν
Η Εισαγγελία του ΔΠΔ θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι ο Πούτιν και ο κύκλος του διέπραξαν έγκλημα πολέμου διατάζοντας απευθείας μια παράνομη επίθεση ή γνωρίζοντας ότι διαπράττονταν εγκλήματα και απέτυχαν να τα αποτρέψουν. Αυτή η υπόθεση μπορεί να είναι δύσκολο να αποδειχθεί μεμονωμένα, αλλά αν τεθεί σε ένα μεγαλύτερο πλαίσιο που να αφορά όλη την Ουκρανία, φαίνεται πιο αξιόπιστη. Μην ξεχνάμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατηγόρησαν τη Ρωσία για εγκλήματα πολέμου ακόμη και πριν από την Μπούτσα. Όσο όμως ο Πούτιν είναι στην εξουσία, είναι δύσκολο να κινηθεί κανείς νομικά εναντίον του, αλλά εάν διωχθεί, θα μπορεί να συλληφθεί εάν επισκεφθεί μία από τις 123 χώρες που αναγνωρίζουν το ΔΠΔ.
Το ΔΠΔ δημιουργήθηκε πριν από είκοσι χρόνια για να διώξει τους δράστες της γενοκτονίας και των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Ωστόσο, οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία και η Ουκρανία δεν είναι μέλη του δικαστηρίου, το οποίο έχει δεχθεί πυρά επειδή επικεντρώνεται υπερβολικά στην Αφρική και εφαρμόζει «επιλεκτική δικαιοσύνη».
Το ΔΠΔ εκδίδει εντάλματα σύλληψης εάν οι εισαγγελείς μπορούν να αποδείξουν ότι υπάρχει «εύλογος λόγος» να πιστεύουν ότι έχουν διαπραχθεί εγκλήματα πολέμου. Αλλά η Ρωσία είναι απίθανο να συμμορφωθεί και το ΔΠΔ δεν μπορεί να δικάσει κάποιον ερήμην. Επίσης, η απροθυμία των ΗΠΑ να ενταχθούν στο δικαστήριο προκαλεί τουλάχιστον διπλωματική αμηχανία για την Ουάσιγκτον, ενισχύοντας όσους καταγγέλλουν τη «δυτική υποκρισία».
Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε κάποτε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ πως «εε ό,τι αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ΔΠΔ δεν έχει δικαιοδοσία, καμία νομιμότητα και καμία εξουσία», προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα απαγορεύσουν την έκδοση βίζας εισόδου στις ΗΠΑ σε μέλη του ΔΠΔ εάν διεξάγουν έρευνες εναντίον Αμερικανών πολιτών για εγκλήματα πολέμου στο Αφγανιστάν.
Δικαστήριο του ΟΗΕ
Ο ΟΗΕ θα μπορούσε να πάρει την πρωτοβουλία σύστασης Ειδικού Δικαστηρίου, αλλά θα πρέπει να περάσει από το Συμβούλιο Ασφαλείας του, όπου η Ρωσία έχει δικαίωμα βέτο ως μόνιμο μέλος.
Μπορεί επίσης να συσταθεί ένα δικαστήριο από μια σειρά χωρών, όπως αυτό της Νυρεμβέργης, δικαστήρια όπως αυτά που εκδίκασαν τις υποθέσεις για την πρώην Γιουγκοσλαβία ή τη Ρουάντα ή όπως αυτό για τα εγκλήματα στη Σιέρα Λεόνε, που είχαν τη στήριξη του ΟΗΕ. Ο τρόπος διεξαγωγής των ερευνών και ο χρόνος εκδίκασης των υποθέσεων είναι όμως δύο επίπονες διαδικασίες, που αποτελούν ίσως και μια διασφάλιση της ατιμωρησίας των ενόχων.
