«O πόλεμος που ξέσπασε στην Ευρώπη μας έφερε πολλά χρόνια πίσω και αποτελεί ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο. Το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς καταδίκασε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από τις πιέσεις που της εξασκούσε η διεύρυνση του ΝΑΤΟ. Η πολιτική επέκτασης του ΝΑΤΟ ανατολικά δεν δικαιολογεί την πολιτική και την εισβολή του Πούτιν» τόνισε στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο πρόεδρος του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) Χάινζ Μπιερμπάουμ, εκτιμώντας πως «πρέπει να εργαστούμε για να σταματήσουμε τον πόλεμο και να έχουμε μια άμεση κατάπαυση του πυρός για να σώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους. Δεν νομίζω ότι η παράδοση όπλων θα διευκολύνει τη λύση του προβλήματος. Χρειαζόμαστε τη διπλωματία και τη διαπραγμάτευση και τη στήριξη των προσφύγων».
Φαίνεται ότι και η Αριστερά, και κυρίως τα κόμματά της που συμμετέχουν η στηρίζουν κυβερνήσεις, όπως στην Ισπανία και τη Φινλανδία, έχουν μια διαφορετική αντιμετώπιση στην αποστολή όπλων στην Ουκρανία.
Υπάρχει ένα πρόβλημα με τη θέση που υιοθέτησε η Αριστερά στην Ευρώπη, γιατί στην Ισπανία και την Φινλανδία τα κόμματα που ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Αριστερά είναι υπέρ της παράδοσης όπλων στην Ουκρανία. Όλα τα υπόλοιπα κόμματα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς είναι κατά της παράδοσης όπλων στην Ουκρανία, αλλά ομόφωνα καταδικάζουν την εισβολή της Ρωσίας σε μια κυρίαρχη και ανεξάρτητη χώρα.
Τα κόμματα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς δεν είναι μόνο εναντίον του πολέμου, αλλά και αντίθετα σε οποιαδήποτε ιδέα επανεξοπλισμών στην Ευρώπη, όπως τους εξοπλισμούς που αποφάσισε η Γερμανία. Μέσα στην Ευρωπαϊκή Αριστερά υπάρχουν επίσης διαφορετικές αντιλήψεις για τον ρόλο του ΝΑΤΟ.
Δυστυχώς, όμως, όλα τα προοδευτικά σοσιαλιστικά, σοσιαλδημοκρατικά κόμματα και οι Πράσινοι συμφώνησαν στην αποστολή όπλων στην Ουκρανία και στους επανεξοπλισμούς στην Ευρώπη επιστρέφοντας σε μια ψυχροπολεμική λογική…
Συμφωνώ απολύτως και είναι πολύ ανησυχητικό. Η γερμανική κυβέρνηση συνασπισμού Σοσιαλδημοκρατών, Πράσινων και Φιλελεύθερων άλλαξε την πολιτική δεκαετιών της χώρας μας σε σχετικά με τα όπλα, την άμυνα και τους εξοπλισμούς. Η απόφαση να δοθούν 100 δισ. ευρώ για αμυντικές δαπάνες, με αυτές να φθάνουν στο 2% του ΑΕΠ, αποτελεί μια στρατηγική αλλαγή για μια κυβέρνηση που, όταν σχηματίστηκε, υποστήριζε ότι θέλει να μειώσει τις εξαγωγές όπλων. Δυστυχώς, η στροφή του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος του Όλαφ Σολτς μας θύμισε μια άλλη στροφή, όταν το 1914 το κόμμα αυτό ψήφισε υπέρ των αμυντικών δαπανών του Κάιζερ για τη χρηματοδότηση του Α΄ Παγκόσμιου Πόλεμου αποτελώντας το πρώτο εργατικό κόμμα που στήριξε τον πόλεμο ανάμεσα στους εργαζόμενους τους Ευρώπης. Μόνο το κόμμα της Αριστεράς Die Linκe είναι κατά του επανεξοπλισμού της Γερμανίας.
Οι Πράσινοι φαίνεται πως είναι από τους πρωταγωνιστές στην ενίσχυση της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία και του φιλοπολεμικού κλίματος εναντίον της.
Οι Πράσινοι είναι οι χειρότεροι σε ό,τι αφορά τη σημερινή κρίση και τη στήριξη των επανεξοπλισμών. Οι Γερμανοί Πράσινοι εδώ και πολλά χρόνια έχουν μια αντιπαραθετική πολιτική τόσο εναντίον της Ρωσίας όσο και εναντίον της Κίνας.
Θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει αυτόν τον πόλεμο;
Είναι δύσκολο να το πούμε. Χάσαμε όμως πολλές ευκαιρίες για να τον αποτρέψουμε ενισχύοντας περισσότερο τη διπλωματία, κάτι που θα ήταν το καλύτερο που θα μπορούσαμε να κάνουμε, όπως επίσης να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας τα προβλήματα που έθετε η Ρωσία σε ό,τι αφορά την ασφάλειά της. Επαναλαμβάνω όμως ότι ακόμη κι αυτό δεν δικαιολογεί τη ρωσική εισβολή. Από την άλλη πλευρά, είχαμε τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς την Ανατολή που έθεσε μεγάλα προβλήματα στο αίσθημα ασφαλείας της Ρωσίας. Είναι ξεκάθαρο ότι η Ρωσία δεν θέλει τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ και τους στρατούς του στα σύνορά της. Θα ήταν καλύτερα το ΝΑΤΟ και η Δύση να είχαν πάρει σοβαρά τις ανησυχίες της Ρωσίας για την ασφάλειά της και την τοποθέτηση ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στα σύνορά της. Από τη στιγμή που δεν είχαμε ουσιαστικές διπλωματικές πρωτοβουλίες γι’ αυτό το επίμαχο θέμα, φτάσαμε μπροστά στα αδιέξοδα. Το γεγονός ότι η ουκρανική κυβέρνηση δεν σεβάστηκε αρκετά τη Συμφωνία του Μινσκ χειροτέρεψε την κατάσταση.
Πιστεύετε ότι η Ευρώπη παραδόθηκε στους Αμερικανούς, οι οποίοι φαίνονται να είναι οι πραγματικοί νικητές από την κρίση;
Είμαι εντελώς σύμφωνος μ’ αυτό. Οι Ευρωπαίοι αρνήθηκαν να αναπτύξουν μια δική τους αυτόνομη πολιτική κι αυτό είναι πολύ ανησυχητικό. Ακόμη πιο ανησυχητική μου φαίνεται η προσπάθεια στρατιωτικοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρώπη πρέπει να έχει έναν πιο ανεξάρτητο και αυτόνομο ρόλο από τις ΗΠΑ σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική της.
Ο Μπορέλ θύμισε τον Σόιμπλε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υποστηρίζοντας πως ζούσαμε πάνω από τις δυνατότητές μας και πως θα πρέπει να αυξήσουμε τις αμυντικές δαπάνες περιορίζοντας άλλου είδους δαπάνες, όπως αυτές του κοινωνικού κράτους.
Έχουμε άλλες, μεγαλύτερες προκλήσεις για να αντιμετωπίσουμε από αυτές των επανεξοπλισμών. Μην ξεχνάμε ότι βγαίναμε από μια οικονομική κρίση και ότι βρισκόμαστε ακόμη μέσα σε μια πανδημία και ότι η κλιματική αλλαγή δεν μπορεί να περιμένει. Οι αμυντικές δαπάνες θα αποτρέψουν την ουσιαστική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη στήριξη του κοινωνικού κράτους. Σε όλη την Ευρώπη περιμέναμε να δούμε πώς θα ενισχυθεί και θα βελτιωθεί η Υγεία, γιατί η πανδημία μάς έδειξε με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο τις αδυναμίες των συστημάτων Υγείας και προνοίας μας. Η Ευρωπαϊκή Αριστερά είχε ήδη προτείνει τη μείωση των αμυντικών δαπανών υπέρ του συστήματος Υγείας και του κοινωνικού κράτους.
Σήμερα επέστρεψε η πυρηνική απειλή τόσο σε σχέση με τη ρητορική της Ρωσίας και τις ανησυχίες για τους αντιδραστήρες της Ουκρανίας στη μέση ενός πολέμου όσο και με την προσπάθεια αναβάθμισης της πυρηνικής ενέργειας ως «πράσινης» ενέργειας.
Το θέμα της πυρηνικής ενέργειας αποτελεί ένα μεγάλο θέμα και μας ανησυχεί πάρα πολύ. Στη Γερμανία έχουμε ακόμη τρεις πυρηνικούς σταθμούς σε λειτουργία και με την εισβολή της Ρωσίας και την ενεργειακή κρίση που δημιουργήθηκε διεξάγεται μια έντονη συζήτηση για την παράταση της λειτουργίας τους, παρά την προηγούμενη απόφαση για διακοπή της. Την ίδια στιγμή, η Γαλλία εστιάζει την προσοχή της στην πυρηνική ενέργεια, που καλύπτει ήδη ένα μεγάλο τμήμα των αναγκών της. Η συνέχιση ή η κατασκευή νέων πυρηνικών σταθμών είναι ανησυχητική. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή με άλλους τρόπους.
Με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν είδαμε την έκρηξη ενός ειρηνιστικού κινήματος, όπως είχαμε δει εναντίον του πολέμου στο Ιράκ ή, ακόμη παλιότερα, εναντίον των πυραύλων την εποχή του διπολισμού.
Αυτό αποτελεί εν μέρει και το αποτέλεσμα των ελλείψεων της Αριστεράς, με αποτέλεσμα τόσο εμείς όσο και άλλες φιλειρηνιστικές δυνάμεις να αντιμετωπίζουμε προβλήματα και δυσκολίες. Για παράδειγμα, στη Γερμανία έχουμε ένα αντιπολεμικό κίνημα, που υποστηρίζει όμως την παράδοση όπλων στην Ουκρανία και δεν έχει φιλειρηνιστικά χαρακτηριστικά. Οι δυνάμεις της Αριστεράς και όλοι οι άνθρωποι της ειρήνης πρέπει να αγωνιστούμε για την ειρήνη, εναντίον της αναβίωσης ψυχροπολεμικών αντιπαραθέσεων και εναντίον των εξοπλισμών.
Πώς βλέπετε την επόμενη μέρα μετά το τέλος του πολέμου;
Η Αριστερά στην Ευρώπη πρέπει να αγωνιστεί εναντίον των επανεξοπλισμών και υπέρ μιας πολιτικής αφοπλισμού. Πρέπει να τεθεί επικεφαλής της καταδίκης του πολέμου και των εξοπλισμών ως μέσου άσκησης πολιτικής. Πρέπει να πιέσουμε για την επιστροφή της διπλωματίας και της πολιτικής και να σκεφτούμε μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας για την Ευρώπη και να συζητήσουμε τον ρόλο του ΝΑΤΟ, γιατί φαίνεται ότι δεν κάνει μια πολιτική υπέρ των Ευρωπαίων και για τον λόγο αυτό έχουμε ανάγκη ένα άλλο σύστημα συλλογικής ασφάλειας, που να καλύπτει την ασφάλεια σε όλη την Ευρώπη.
Πώς είδατε τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας;
Οι κυρώσεις διαχρονικά αποτελούν ένα μεγάλο θέμα για την Αριστερά, γιατί είμαστε κατά των κυρώσεων που πλήττουν αδιάκριτα τον κόσμο. Υποστηρίζουν πως λαμβάνουν μέτρα κατά των ολιγαρχών και των ανθρώπων της κυβέρνησης, αλλά είναι πολύ δύσκολο να πει κανείς ότι αυτά δεν θα πλήξουν και τον απλό κόσμο. Τις κυρώσεις πάντως τις πληρώνετε και εσείς στην Ελλάδα, και εμείς στη Γερμανία, και όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες, γιατί οδηγηθήκαμε αρχικά σε ανατιμήσεις στην ενέργεια και αμέσως μετά σε μια σειρά προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων και των τροφίμων.
Υποστηρίξαμε τις κυρώσεις εναντίον όλων όσων είναι υπεύθυνοι, εναντίον των πλούσιων που υποστηρίζουν το «σύστημα Πούτιν», αλλά είναι δύσκολο να πει κανείς ότι δεν θα πληγεί και ο απλός κόσμος.
Από τη μία έχουμε σκληρές κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας, αλλά από την άλλη συνεχίζουμε να αγοράζουμε υποκριτικά το φυσικό αέριό της…
Αυτή είναι μία από τις πολλές αντιφάσεις των ημερών. Από τη μια πλευρά επιβάλλουν κυρώσεις για να πλήξουν το «σύστημα Πούτιν», ενώ από την άλλη συνεχίζουν να προμηθεύονται φυσικό αέριο και πετρέλαιο από τη Ρωσία, γιατί η Γερμανία, αλλά και άλλες χώρες, εξαρτώνται ενεργειακά πλήρως από τη Ρωσία.
Είδαμε με ικανοποίηση την αλληλεγγύη προς τους Ουκρανούς πρόσφυγες…
Είναι πολύ σημαντική η βοήθεια στους πρόσφυγες και το γεγονός ότι αυτή τη φορά τους καλωσορίζουμε όλοι μας. Αυτό πρέπει να γίνει μάθημα σε όλους. Όλοι οι πρόσφυγες είναι πρόσφυγες και έχουν την ανάγκη μας. Πρέπει να σταματήσει κάθε ρατσιστική διάκριση ανάμεσα σε «καλούς» και «κακούς» πρόσφυγες, αυτούς που μας αρέσουν κι αυτούς που δεν μας αρέσουν γιατί έχουν άλλο χρώμα και θρησκεία. Η Αριστερά στο προσφυγικό στάθηκε και στέκεται στο ύψος των περιστάσεων υιοθετώντας μια πραγματικά ανθρωπιστική πολιτική και πρακτική απέναντι σε κάθε άνθρωπο. Δεν μπορεί να γίνεται διαχωρισμός ανάμεσα στους πρόσφυγες που έρχονται από την Ουκρανία και αυτούς που έρχονται από τη Συρία ή την Αφρική. Χρειαζόμαστε μια νέα πολιτική για τους πρόσφυγες. Παράλληλα, χρειαζόμαστε μια μεγάλη βοήθεια για όσους φεύγουν από τον πόλεμο χωρίς διακρίσεις.
Θεωρείτε ότι στην Ουκρανία διεξάγονται εγκλήματα πολέμου;
Ο βομβαρδισμός αμάχων είναι απαράδεκτος και πρέπει να διεξαχθούν οι έρευνες που προβλέπονται εναντίον των εγκλημάτων πολέμου σε όλη την Ουκρανία. Αυτή τη στιγμή έχουμε στην Ευρώπη μια ρωσοφοβία, σπάζοντας τους πολιτιστικούς δεσμούς μας με τη Ρωσία. Αυτό δεν είναι ούτε σωστό ούτε δίκαιο. Πρέπει να διατηρήσουμε τις πολιτιστικές σχέσεις μας με τη Ρωσία, γιατί στη Ρωσία υπάρχει κόσμος που είναι υπέρ της ειρήνης και εναντίον του «συστήματος Πούτιν».
Ποια είναι η γνώμη σας για την αποχώρηση Λαφοντέν από το Die Linke;
Λυπάμαι πολύ για την παραίτηση του Όσκαρ Λαφοντέν από το Die Linke. Ο Λαφοντέν ήταν ένας από τους ιδρυτές αυτού του κόμματος. Χωρίς τον Λαφοντέν, το Die Linke δεν θα υπήρχε. Για πολύ καιρό καθόριζε την πολιτική της Αριστεράς. Την Τετάρτη έκανε μια μεγάλη ομιλία κατά του πολέμου και υπέρ της ειρήνης στο Κοινοβούλιο του Σάαρλαντ. Η παραίτησή του υποκινείται κυρίως από την κατάσταση του κόμματος στο Σάαρλαντ, την περιοχή του, όπου είναι ο επικεφαλής της ομάδας του κόμματος στο τοπικό Κοινοβούλιο.
Πράγματι, η εσωτερική κατάσταση του κόμματος είναι πολύ άσχημη και χαρακτηρίζεται από εσωτερικούς διαξιφισμούς, με αποτέλεσμα να είναι ανίκανο να κάνει πολιτική, κατάσταση που οφείλεται και στην αδράνεια του κόμματος σε εθνικό επίπεδο. Ο Λαφοντέν αισθάνεται από καιρό αποξενωμένος από το κόμμα του, το οποίο κατηγορεί πως δεν δίνει επαρκή προσοχή στις κοινωνικές ανάγκες και παραμελεί τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Δεν νομίζω ότι οι κατηγορίες του Λαφοντέν είναι πάντα δικαιολογημένες, αλλά ούτε και είναι εντελώς λάθος.
Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, με την αποχώρηση του Όσκαρ Λαφοντέν το Die Linke χάνει έναν μεγάλο πολιτικό πρόσωπο.
Το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς
Το Κόμμα Ευρωπαϊκής Αριστεράς δημιουργήθηκε το 2004 και το πρώτο του συνέδριο πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2005, με τον Συνασπισμό να έχει αναλάβει τη διοργάνωσή του. Σ’ αυτό συμμετέχουν σήμερα 42 κόμματα από 24 χώρες με διάφορες μορφές συνεργασίας. Η έδρα του κόμματος βρίσκεται στις Βρυξέλλες.
