Τον Αύγουστο του 2008, όταν τα γεωργιανά στρατεύματα εισήλθαν στη Νότια Οσετία, χρειάστηκε μόλις ένα 24ωρο στον ρωσικό στρατό για να εισβάλει στη Γεωργία. Οι χώρες της Δύσης υποστηρίζουν σήμερα ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να κάνει κάτι ανάλογο στην Ουκρανία. Προετοιμάζοντας όμως, για κάποιο περίεργο λόγο, εδώ και μήνες την εισβολή μπροστά στα μάτια ολόκληρου του πλανήτη.
Ζηλεύοντας τη δόξα κάποιων θρησκευτικών αιρέσεων, που κάθε λίγο και λιγάκι προβλέπουν το τέλος του κόσμου, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν δίστασαν να ανακοινώσουν πριν από λίγες μέρες και την ημερομηνία εισβολής. Η Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου τελικά πέρασε δίχως να συμβεί το παραμικρό. Αντιθέτως, η Μόσχα, σε μια επίδειξη μιλιταριστικού χιούμορ, επέλεξε εκείνη ακριβώς τη μέρα για να αποσύρει ορισμένες μονάδες της από τα σύνορα της Ουκρανίας.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν επιμένει ότι όλα αυτά αποτελούν μέρος ενός επικοινωνιακού παιχνιδιού και εμφανίστηκε βέβαιος ότι η εισβολή θα συμβεί “μέσα στις επόμενες ημέρες”, μια εκτίμηση την οποία συμμερίστηκε αμέσως και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ. Η Μόσχα αναζητεί απλώς “πρόσχημα” για να επιτεθεί, συμφώνησαν.
Το ανησυχητικό είναι ότι το “πρόσχημα” έκανε σχεδόν αυτομάτως την εμφάνισή του. Από την Πέμπτη, οι ρωσόφωνοι αντάρτες, που εδώ και οκτώ χρόνια έχουν καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος των περιφερειών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ στην ανατολική Ουκρανία, άρχισαν και πάλι να ανταλλάσσουν πυρά με τις ουκρανικές δυνάμεις, που βρίσκονται στην άλλη πλευρά της διαχωριστικής γραμμής που καθόρισαν οι συμφωνίες του 2015.
Κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει ποιος ήταν εκείνος που ξεκίνησε τις εχθροπραξίες. Το ρωσικό πρακτορείο Ιντερφάξ μετέδωσε ότι οι ρωσόφωνες περιοχές δέχτηκαν το πρωί της Παρασκευής καταιγισμό πυρών από τον ουκρανικό στρατό, ενώ η Ουκρανία κατήγγειλε συνολικά 60 παραβιάσεις της εκεχειρίας.
To απόγευμα της ίδιας μέρας, οι ρωσόφωνοι άρχισαν να εκκενώνουν μαζικά περιοχές τους, δίνοντας έτσι την εντύπωση ότι περίμεναν επίθεση του ουκρανικού στρατού. Ρωσικά ΜΜΕ μετέδιδαν επίσης το βράδυ πληροφορίες για “μεγάλη έκρηξη” στην πόλη του Ντονέτσκ.
Η κλιμάκωση των συγκρούσεων θα μπορούσε επομένως να δώσει στη Μόσχα την αφορμή που, σύμφωνα με τη Δύση, επιζητεί για να εισβάλει. Κατά την οπτική του Κρεμλίνου, βέβαια, η εικόνα είναι πλήρως αντεστραμμένη: πρόκειται απλώς για την κορύφωση των προκλήσεων σε βάρος της Ρωσίας με στόχο να παρασυρθεί σε μια σύγκρουση που θα την απομονώσει ακόμη περισσότερο διεθνώς.
Είναι ένας πόλεμος νεύρων, στον οποίο κάθε πλευρά δοκιμάζει τις αντοχές της άλλης θέλοντας παράλληλα να δείξει ότι η ίδια ούτε επιζητεί ούτε φοβάται την αναμέτρηση. Πρόκληση στην πρόκληση όμως, το παιχνίδι ολοένα και χοντραίνει. Από τους όλμους που, στα μέσα της εβδομάδας, διέσχιζαν τη γραμμή της εκεχειρίας φτάσαμε, το Σάββατο, στους πυραύλους Κρουζ που εκτοξεύτηκαν κατά τη διάρκεια ασκήσεων του ρωσικού στρατού κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία παρουσία του ίδιου του Πούτιν.
Για ψυχροπολεμικές τακτικές και απαιτήσεις κατηγόρησε τη Ρωσία η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ πριν από την έναρξη της συνόδου ασφαλείας του Μονάχου. Ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας Λόιντ Όστιν το έθεσε κάπως πιο ωμά. “Αυτό που δεν θέλει ο κ. Πούτιν είναι ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ στα πλευρά του και αυτό ακριβώς έχει σήμερα” τόνισε, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Βαρσοβία η οποία συνοδεύτηκε, σημειωτέον, από την πώληση άλλων 250 τανκς Έιμπρααμς στον πολωνικό στρατό.
Εκεί μάλλον βρίσκεται και η ουσία της αντιπαράθεσης. Γιατί, πέρα από τις άλλες, σοβαρές διαστάσεις,όπως ο έλεγχος των ενεργειακών οδών, η κρίση αφορά κυρίως την κληρονομιά και τις διευθετήσεις του μεταψυχροπολεμικού κόσμου. Η Δύση αρνείται να αναγνωρίσει στη Ρωσία το δικαίωμα δικής της “ζώνης επιρροής” πλησίον των συνόρων της. Η Ρωσία βλέπει, από την άλλη, όλες τις εγγυήσεις που είχε λάβει τη δεκαετία του 1990 να έχουν πεταχτεί στα σκουπίδια και το ΝΑΤΟ να φτάνει πια στο κατώφλι της.
Η Μόσχα, μαζί με το Πεκίνο, καταγγέλλονται από τη Δύση ως “αναθεωρητικές” δυνάμεις που επιδιώκουν την ανατροπή του σημερινού στάτους κβο. Τις δύο χώρες συνδέει, σύμφωνα με τη Financial Times, όχι μόνο ο “αυταρχισμός” αλλά και η “κλίση προς τη βία”. Λες και ήταν εκείνες, και όχι το ΝΑΤΟ, που τα τελευταία 30 χρόνια έχουν ξεκινήσει πολέμους σε κάθε γωνιά του πλανήτη περικυκλώνοντας, από την άλλη, τους αντιπάλους τους με στρατιωτικές συμμαχίες.
