Οι διαβουλεύσεις μεταξύ των 197 χωρών που έδωσαν το "παρών" στη Γλασκώβη για τη διεθνή διάσκεψη COP26 για την κλιματική αλλαγή ολοκληρώθηκαν επισήμως χθες το βράδυ, ωστόσο όλα έδειχναν, την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, ότι οι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη τελικής συμφωνίας επρόκειτο να συνεχιστούν και μετά τη λήξη της προθεσμίας.
Βασικός λόγος γι' αυτό ήταν η κατάθεση νέου προσχέδιου συμφωνίας από τη βρετανική προεδρία της συνόδου. Όπως και οι προηγούμενες προσπάθειες, το κείμενο επρόκειτο να εξεταστεί εξονυχιστικά και να υποστεί αναπόφευκτα τροποποιήσεις.
«Υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά» παραδέχτηκε ο προεδρεύων της COP26 Άλοκ Σάρμα. Σημαντικές διαφωνίες παραμένουν, κυρίως όσον αφορά τη χρηματοδότηση των φτωχών χωρών, οι οποίες ευθύνονται το λιγότερο για την υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά είναι συχνά εκείνες που απειλούνται περισσότερο από τις συνέπειές της.
Κεντρικός στόχος της υπό διαμόρφωση συμφωνίας είναι να βρεθεί τρόπος περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη σε λιγότερο από 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Το βρετανικό προσχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνει, όπως και το προηγούμενο, εκκλήσεις προς τις χώρες να μειώσουν τα χρονοδιαγράμματά τους για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Μετριάζει όπως προηγούμενες αυστηρές διατυπώσεις για την ανάγκη εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες αναγνώρισε δημοσίως τις δυσκολίες δηλώνοντας στο πρακτορείο Associated Press ότι ο στόχος του 1,5 βαθμού Κελσίου βρίσκεται “σε μηχανική υποστήριξη”, ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις από όλο τον κόσμο εξέφραζαν την απογοήτευσή τους για τους ανεπαρκείς στόχους τής υπό διαμόρφωσης συμφωνίας.
Το προσχέδιο της βρετανικής προεδρίας καλεί τα κράτη - μέλη να αναθεωρούν προς τα πάνω τις δεσμεύσεις τους για τη μείωση των εκπομπών των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου πιο τακτικά από αυτό που προβλέπεται από τη Συμφωνία του Παρισιού, και αυτό ήδη από το 2022.
Η διατήρηση, παράλληλα, στο κείμενο του αιτήματος για δέσμευση των χωρών να αναβαθμίσουν τους κλιματικούς τους στόχους το 2022 είναι κάτι που αναμενόταν να συγκεντρώσει την υποστήριξη των φτωχότερων χωρών, οι οποίες θέλουν περισσότερη δράση για την αντιμετώπιση της επιδείνωσης των πλημμυρών, των δασικών πυρκαγιών και της ανόδου της στάθμης των υδάτων.
Το νέο προσχέδιο δεν προσφέρει πάντως την κυλιόμενη ετήσια αναθεώρηση για την οποία πίεζαν κάποιες αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ επισημαίνει πως στην αναβάθμιση των δεσμεύσεων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη "διάφορες εθνικές ιδιαιτερότητες". Η διατύπωση αυτή θα μπορούσε να καθησυχάσει κάποιες αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες δηλώνουν ότι είναι άδικο να αναμένεται από αυτές να εγκαταλείψουν τα ορυκτά καύσιμα και να μειώσουν τις εκπομπές των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου με την ίδια ταχύτητα με τις πλούσιες χώρες, οι εκπομπές των οποίων ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την πρόκληση της κλιματικής αλλαγής.
Όσον αφορά τα ορυκτά καύσιμα, το προσχέδιο αυτό περιλαμβάνει δύο λέξεις που αμβλύνουν προηγούμενη εκδοχή στην οποία δηλωνόταν ευθαρσώς ότι ο κόσμος πρέπει να δεσμευτεί για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων εν γένει.
Στο νέο προσχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνεται η λέξη "αδιάπτωτος" πριν από τον άνθρακα και η σταδιακή κατάργηση των "αναποτελεσματικών" επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα. Αδιάπτωτη παραγωγή άνθρακα εντοπίζεται εκεί όπου δεν υπάρχει διαθέσιμη τεχνολογία για την εξάλειψη των προερχόμενων από αυτόν εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Η διάσκεψη COP26 ολοκληρώνεται έτσι μέσα σε κλίμα γενικευμένης απογοήτευσης και διαψευσθέντων προσδοκιών. Η επίλυση ενός προβλήματος που απειλεί τόσο άμεσα τον πλανήτη και την ανθρωπότητα μετατίθεται διαρκώς για το μέλλον, όπως αποκαλύπτει και η προαναγγελία της επόμενης διάσκεψης για το κλίμα, της COP28, την οποία θα φιλοξενήσει κάποια στιγμή μέσα στο 2023 το Ντουμπάι.
