Η τελετή ήταν αποστειρωμένη, κυρίως εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων για την Covid-19. Μόλις μερικές δεκάδες καρέκλες στην κεντρική αίθουσα του Ζαππείου, πολλές ελληνικές και ευρωπαϊκές σημαίες για να φαίνεται λίγο πιο γεμάτος ο χώρος, αλλά με την ευρωπαϊκή ηγεσία να στέλνει τον δικό της χαιρετισμό είτε διά ζώσης -ο πρόεδρος της Ευρωβουλής Ντάβιντ Σασόλι, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ- είτε ψηφιακά - η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ο προεδρεύων της Ε.Ε. αυτό το εξάμηνο, πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα.
Οι υψηλοί προσκεκλημένοι θέλησαν να γιορτάσουν μαζί με την Ελλάδα την 40ή επέτειο από την ένταξη της χώρας στην τότε ΕΟΚ και νυν Ευρωπαϊκή Ένωση - μια ένταξη που έκανε “πιο πλούσια, πιο δημοκρατική, πιο πολύχρωμη” και την Ελλάδα και την Ευρώπη, όπως τόνισαν.
Όλοι οι ομιλητές επέλεξαν από το βήμα του Ζαππείου να θυμίσουν τις επιτυχίες της Ευρώπης, τις πραγματικές και τις υποτιθέμενες. Να εκφράσουν την αισιοδοξία τους για το αύριο, να καλέσουν τους πολίτες να συμμετέχουν στη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης - έστω κι αν η ψηφιακή διαδικασία της Διάσκεψης για το μέλλον της Ευρώπης θυμίζει λίγο Βουλή των Εφήβων. Οι μισοί έπεσαν στην ευκολία του μύθου της Ευρώπης και του ταύρου, οι άλλοι μισοί στα περί του λίκνου της δημοκρατίας που επέστρεψε το 1981 στο σπίτι του. Ο οικοδεσπότης Κυριάκος Μητσοτάκης, μάλιστα, ανέβασε τον πήχη των κοινοτοπιών χαρακτηρίζοντας την Ε.Ε. “υπερεθνικό φάρο δημοκρατίας”.
Οι περισσότεροι ομιλητές ήταν φειδωλοί με την αυτοκριτική, δυσκολεύονταν να δουν τις αποτυχίες, είτε στον σεβασμό των κοινών ευρωπαϊκών αξιών -όπως φαίνεται στο Καρά Τεπέ, τη Λαμπεντούζα, αλλά και την ποιότητα της δημοκρατίας σε πολλά κράτη - μέλη- είτε στην τήρηση της υπόσχεσης της ευημερίας - όπως φαίνεται από την αύξηση των ανισοτήτων και το ξεχασμένο στοίχημα της σύγκλισης.
Αυτοαναφορικός και διχαστικός ο Μητσοτάκης
Όλοι ωστόσο φρόντισαν να μην είναι αυτοαναφορικοί, να μιλήσουν για την ανάγκη συνεχούς βελτίωσης της Ε.Ε.. Μοναδική εξαίρεση στην -έστω απατηλή- σεμνότητα των ομιλητών, ο πρωθυπουργός. Μέσα σε ελάχιστα λεπτά ο Μητσοτάκης προσπάθησε να εμφανιστεί ως ο λαμπρός διάδοχος του Κωνσταντίνου Καραμανλή (για την ένταξη στην ΕΟΚ), του πατρός Μητσοτάκη (για την υπερψήφιση της συνθήκης του Μάαστριχτ, κάτι καλύτερο δεν βρήκε να μνημονεύσει) και του Κώστα Σημίτη (για την ένταξη στην Ευρωζώνη). Ως ο πρωτεργάτης του ταμείου ανάκαμψης, της κοινής προμήθειας των εμβολίων και του πράσινου πιστοποιητικού. Μόνο ο Κουρτς μπορεί καλύτερα.
Επιπλέον, ο Μητσοτάκης φρόντισε να μνημονεύσει ως “σκοτεινό διάλειμμα” στις σχέσεις της Ελλάδας με την Ευρώπη το 2015. Διαστρεβλώνοντας την Ιστορία, εμφανίστηκε ωσάν να ανήκει “στις προοδευτικές δυνάμεις που συνέτριψαν τη δημαγωγία και τον λαϊκισμό”. Ήταν επόμενο να αντιδράσει άμεσα ο ΣΥΡΙΖΑ και να του πει να μην ξαναπιάσει στο στόμα του τους όρους “προοδευτικές δυνάμεις” και “λαϊκισμός”.
Οι Ευρωπαίοι συνομιλητές του θυμούνται ποιος ντύθηκε προεκλογικά Μακεδονομάχος και οργάνωνε συλλαλητήρια μίσους και διχασμού ενάντια στη Συμφωνία των Πρεσπών αγκαλιά με τη Χρυσή Αυγή, προκειμένου να γίνει πρωθυπουργός.
