«Είναι ξεκάθαρο ότι ο συνδυασμός κακών στρατηγικών επιλογών, έλλειψης επιθυμίας να αντιμετωπιστούν οι ανισότητες και ενός συστήματος από το οποίο έλειπε ο συντονισμός δημιούργησαν ένα τοξικό κοκτέιλ το οποίο επέτρεψε στην πανδημία να μετατραπεί σε μια καταστροφική ανθρωπιστική κρίση», τονίζει επιτροπή ειδικών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην έκθεσή της με τίτλο: «Covid-19: Ας είναι η τελευταία πανδημία» (COVID-19: Make it the Last Pandemic).
Σύμφωνα με τους ίδιους, η πανδημία του κορωνοϊού από την οποία έχουν χάσει μέχρι στιγμής τη ζωή τους περισσότεροι από 3,3 εκατομμύρια άνθρωποι «θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί». Οι ίδιοι μάλιστα κάνουν λόγο για ένα «Τσέρνομπιλ του 21ου αιώνα» ζητώντας άρση των πατεντών των εμβολίων και άμεσες αλλαγές στα συστήματα προειδοποίησης και πρόληψης.
«Ο Covid-19 είναι το "Τσέρνομπιλ του 21ου αιώνα", όχι επειδή το ξέσπασμα μιας νόσου είναι σαν πυρηνικό ατύχημα, αλλά επειδή έχει δείξει ξεκάθαρα τη σοβαρότητα της απειλής για την υγεία και την ευημερία μας. Προκάλεσε μια κρίση τόσο βαθιά και ευρεία που οι πρόεδροι, οι πρωθυπουργοί και οι αρχηγοί διεθνών και περιφερειακών φορέων πρέπει τώρα να αναλάβουν την ευθύνη να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος προετοιμάζεται και ανταποκρίνεται στις παγκόσμιες απειλές για την υγεία. Αν όχι τώρα πότε;» αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.
«Η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα, θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί», δήλωσε η πρώην πρόεδρος της Λιβερίας και μία από τις συμπροέδρους της επιτροπής των ειδικών, Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ.
Από την αρχή της υγειονομικής κρίσης ο ΠΟΥ δέχεται επικρίσεις για τον τρόπο διαχείρισης και ιδιαίτερα για την καθυστερημένη σύσταση για τη χρήση μάσκας. Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ κατηγόρησαν τον ΠΟΥ ότι ήταν «ιδιαίτερα επιεικής» απέναντι στην Κίνα, όπου πρωτοεμφανίστηκε ο κορωνοϊός, και ότι καθυστέρησε να κηρύξει παγκόσμια κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης. Από την πλευρά της η Κίνα δέχεται επικρίσεις ότι προσπάθησε να αποκρύψει την πανδημία.
Σίγουρα «μπορούμε να πούμε ότι υπήρξαν ξεκάθαρες καθυστερήσεις στην Κίνα, αλλά υπήρξαν καθυστερήσεις παντού», σχολίασε η πρώην πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας και συμπρόεδρος της επιτροπής, Έλεν Κλαρκ.
«Πέρασε πολύς καιρός», παρατήρησαν οι ειδικοί, μεταξύ του εντοπισμού μιας εστίας επιδημίας άγνωστης προέλευσης πνευμονίας το δεύτερο μισό του Δεκεμβρίου του 2019 και την κήρυξη στις 30 Ιανουαρίου από τον ΠΟΥ κατάστασης υγειονομικής έκτακτης ανάγκης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με την επιτροπή, ο ΠΟΥ θα έπρεπε να έχει κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης ήδη από την πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Κρίσεων στις 22 Ιανουαρίου. Ωστόσο, η Έλ. Κλαρκ παραδέχτηκε ότι εκτός από την κωλυσιεργία του ΠΟΥ, καταγράφηκε «αδράνεια» και από τις χώρες μεμονωμένα.
«Καθυστερήσεις, δισταγμοί και άρνηση επέτρεψαν στη επιδημία να εξαπλωθεί, καταλήγει η έκθεση των ειδικών, χαρακτηρίζοντας τον Φεβρουάριο του 2020 ως «χαμένο μήνα»
Υπενθυμίζεται ότι στις 11 Μαρτίου του 2020, ο Γενικός Γραμματέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) Τέντρος Αντανόμ Γκρεμπρεγέσους χαρακτήρισε την κατάσταση ως πανδημία.
Δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση
Με την εν λόγω έκθεση, η επιτροπή των ειδικών συνιστά στις κυβερνήσεις και τη διεθνή κοινότητα να υιοθετήσουν χωρίς καθυστέρηση μεταρρυθμίσεις, όπως η δημιουργία ενός Παγκόσμιου Συμβουλίου Αντιμετώπισης Υγειονομικών Απειλών, αλλά και η εφαρμογή ενός νέου παγκόσμιου συστήματος παρακολούθησης που θα βασίζεται «σε πλήρη διαφάνεια». Το σύστημα αυτό θα δώσει στον ΠΟΥ τη δυνατότητα να δημοσιεύει αμέσως πληροφορίες για επιδημίες που ενδέχεται να εξαπλωθούν και να γίνουν πανδημίες χωρίς να ζητεί την έγκριση των χωρών.
Επιπλέον προτείνουν σειρά μέτρων άμεσης εφαρμογής προκειμένου να ανασχεθεί η εξάπλωση της covid-19, ζητώντας μεταξύ άλλων από τις πλούσιες χώρες να προσφέρουν περισσότερες από 2 δισ. δόσεις εμβολίων ως τα μέσα του 2022, εκ των οποίων τουλάχιστον 1 δισ. ως τον Σεπτέμβριο, σε 92 χώρες με μικρό ή μεσαίο εισόδημα.
Παράλληλα ο ΠΟΥ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου θα πρέπει να καλέσουν τις κυβερνήσεις και τις φαρμακοβιομηχανίες για να καταλήξουν σε μια συμφωνία εθελοντικής άρσης των πατεντών των εμβολίων και μοιράσματος των τεχνολογικών γνώσεων για την παραγωγή τους προκειμένου να αυξηθεί η παρασκευή εμβολίων κατά της covid-19.
«Αν δεν μπορέσει να επιτευχθεί συμφωνία μέσα σε τρεις μήνες, τότε θα πρέπει να αρθούν αμέσως οι πατέντες των εμβολίων», τόνισε η Έλεν Κλαρκ.
Σημειώνεται ότι η εν λόγω επιτροπή διορίστηκε από τον ΓΓ του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκρεμπρεγέσους βάσει της απόφασης που υιοθετήθηκε τον Μάιο του 2020 από τις χώρες μέλη και αποτελείται από 13 ειδικούς.
Διαβάστε αναλυτικά την έκθεση της επιτροπής του ΠΟΥ:
