Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα κινδύνευε να καθαιρεθεί μονάχα αν ένα σημαντικό μέρος της συμπαγούς εκλογικής βάσης του στρεφόταν εναντίον του, εκτιμά ο Χαράλαμπος Παπασωτηρίου, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πνεπιστημίου και πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων. Στη συνέντευξή του στην "Α" ο κ. Παπασωτηρίου επισήμανε ότι ο Τραμπ έχει υλοποιήσει τις σημαντικότερες προεκλογικές δεσμεύσεις του, όμως η επανεκλογή του παραμένει επισφαλής εξαιτίας του ουκρανικού σκανδάλου αλλά και μιας ενδεχόμενης οικονομικής ύφεσης.
Συνέντευξη στον Κυριάκο Δημάγγελο
* Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι είναι η διαδικασία της καθαίρεσης (impeachment); Πόσο πιθανό θεωρείτε ότι είναι μέσω αυτής της κίνησης να προκληθεί η καθαίρεση του Ντόναλντ Τραμπ από το αξίωμα του πρόεδρου των ΗΠΑ;
Για να καθαιρεθεί ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, πρέπει να παραπεμφθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και να καταδικαστεί από τη Γερουσία για προδοσία, δωροδοκία ή άλλα σημαντικά ποινικά αδικήματα και πλημμελήματα. Μέχρι τώρα δεν έχει καθαιρεθεί κανένας Πρόεδρος των ΗΠΑ. Οι Πρόεδροι Άντριου Τζόνσον (1868) και Μπιλ Κλίντον (1998) παραπέμφθηκαν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, αθωώθηκαν όμως από τη Γερουσία. Ο πρόεδρος Νίξον παραιτήθηκε το 1974, όταν η αρμόδια Επιτροπή Δικαιοσύνης της Βουλής των Αντιπροσώπων ψήφισε συντριπτικά υπέρ της παραπομπής του, πριν όμως τη (βέβαιη) παραπομπή του από την ολομέλεια του σώματος.
* Πώς αξιολογείτε τη στρατηγική των Δημοκρατικών; Θεωρείτε ότι η κίνησή τους αυτή εξυπηρετεί ένα στρατηγικό στόχο ή είναι μια κίνηση αντιπερισπασμού χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο στην αμερικανική πολιτική σκηνή; Πιστεύετε ότι η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει την κούρσα για το χρίσμα των Δημοκρατικών ευνοώντας κάποιον από τους υποψηφίους;
Οι Δημοκρατικοί ελέγχουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, οι Ρεπουμπλικανοί όμως ελέγχουν τη Γερουσία με πλειοψηφία 53-47. Επομένως για να καθαιρεθεί ο πρόεδρος Τραμπ, θα πρέπει τουλάχιστον τέσσερις Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές να ψηφίσουν εναντίον του. (Σε περίπτωση ισοψηφίας 50-50 ενεργοποιείται η ψήφος του αντιπροέδρου των ΗΠΑ, που τυπικά είναι πρόεδρος της Γερουσίας και συμμετέχει στις ψηφοφορίες της μόνο σε περιπτώσεις ισοψηφίας). Αυτό θα συμβεί μόνον εφόσον εδραιωθεί ευρύτερα στην αμερικανική κοινωνία, και όχι μόνο στο κεντροαριστερό μέρος της, η αντίληψη ότι ο Τραμπ όντως διέπραξε σημαντικά ποινικά αδικήματα. Πάντως, ότι ο Τραμπ ζήτησε από ξένη κυβέρνηση (Ουκρανία) να παράσχει πληροφορίες που να πλήττουν κομματικό αντίπαλό του (Μπάιντεν) αποτελεί ποινικό αδίκημα, ειδικά εφόσον συνδέεται με την προγενέστερη διακοπή της αμερικανικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Είναι σημαντικό ότι η πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Νάνσι Πελόσι, που εναντιωνόταν στη διαδικασία παραπομπής του Τραμπ για προγενέστερα ζητήματα, αποφάσισε τώρα να ξεκινήσει έρευνα για το αν η ουκρανική εξέλιξη αποτελεί αιτία παραπομπής. Το ζήτημα αυτό πάντως ενδέχεται να βλάψει τον Μπάιντεν, ο γιος του οποίου ήταν στο Δ.Σ. ουκρανικής εταιρείας.
* Τι επιπτώσεις θα έχει η κίνηση αυτή στο στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών; Θεωρείτε πως θα λειτουργήσει ως παράγοντας συσπείρωσης υπέρ του Τραμπ ή θα ευνοήσει τις φωνές κατά του Αμερικανού Προέδρου;
Μέχρι τώρα τα προγενέστερα σκάνδαλα του Τραμπ δεν επηρέασαν τον πυρήνα της εκλογικής βάσης του - η δημοτικότητά του δεν έπεσε κάτω από 38%. Ως εκ τούτου, ελάχιστοι Ρεπουμπλικανοί πολιτικοί στράφηκαν εναντίον του, καθώς σχεδόν όλοι φοβόνταν ότι θα αντιμετώπιζαν εσωκομματικό φιλοτραμπικό αντίπαλο στις επόμενες προκριματικές εκλογές. Ο Τραμπ θα κινδυνέψει να καθαιρεθεί μονάχα αν ένα σημαντικό μέρος αυτού του μέχρι τώρα συμπαγούς 38% των υποστηρικτών του στραφεί εναντίον του.
* Με δεδομένο πως οι αμερικανικές εκλογές πλησιάζουν, θα έχουν σε ένα χρόνο, πώς θα αξιολογούσατε την πολιτική Τραμπ; Πιστεύετε ότι οι προεκλογικές του δεσμεύσεις μεταφράστηκαν σε πραγματικές τομές στην πολιτική των ΗΠΑ; Θεωρείτε πως, τρία χρόνια μετά την εκλογή του, ο ρόλος των ΗΠΑ στο διεθνές στερέωμα ενισχύθηκε ή αποδυναμώθηκε;
Ο Τραμπ έχει υλοποιήσει τις σημαντικότερες προεκλογικές δεσμεύσεις του:
1. Τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ, που ο Τραμπ κατήγγειλε ως «τζαμπατζήδες», έχουν αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες τους.
2. Ο Τραμπ δίνει την εντύπωση ότι κάνει περισσότερα κατά της «λαθρομετανάστευσης» από τους προκατόχους του. (Στην πραγματικότητα, ο Ομπάμα προέβη σε μάλλον μαζικότερες απελάσεις «λαθρομεταναστών», απλώς δεν το τόνιζε).
3. Ο Τραμπ ξεκίνησε εμπορικό πόλεμο ενάντια στην Κίνα, ικανοποιώντας τα λευκά εργατικά στρώματα που αισθάνονται θύματα της παγκοσμιοποίησης.
4. Οι μειώσεις των φόρων και των λεπτομερών ομοσπονδιακών ρυθμίσεων το 2017 συνέβαλαν στην αναπτυξιακή δυναμική της αμερικανικής οικονομίας, οδηγώντας την ανεργία σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, χωρίς μέχρι στιγμής να προκύψουν πληθωριστικές τάσεις.
Παρ’ όλα αυτά η επανεκλογή του Τραμπ είναι επισφαλής για τους εξής λόγους:
* Πρώτον, η δημοτικότητά του έχει παραμείνει καθηλωμένη μεταξύ 45% και 38%, δείχνοντας μεν εντυπωσιακή συσπείρωση της βάσης του, αλλά κει ιστορικά χαμηλή οροφή. Κανένας άλλος εκλεγμένος Πρόεδρος μεταπολεμικά δεν είχε δημοτικότητα κάτω από 50% κατά την αρχική φάση της προεδρίας του.
* Δεύτερον, το ουκρανικό σκάνδαλο φαίνεται να είναι σοβαρότερο από τα προηγούμενα, όπως διαπίστωσε και ο αξιόπιστος δημοσιογράφος Κρις Ουάλας του δεξιού Foxnews.
* Τρίτον, η αμερικανική οικονομία διανύει την πιο μακροχρόνια περίοδο συνεχούς οικονομικής ανάπτυξης στην ιστορία της. Νομοτελειακά, κάποια στιγμή θα έρθει μια οικονομική ύφεση. Αν αυτό συμβεί αρκετούς μήνες πριν τις εκλογές του Νοεμβρίου 2020, ασφαλώς θα πλήξει τις προοπτικές επανεκλογής του Τραμπ.
