Ως μήνυμα αισιοδοξίας για την αποδυνάμωση του ακροδεξιού λαϊκισμού στην Ευρώπη, εξέλαβαν -με σχετικό ενθουσιασμό- οι Βρυξέλλες και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τη νίκη του φιλελεύθερου πρωθυπουργού της Ολλανδίας Μαρκ Ρούτε έναντι του ευρωσκεπτιστή Χερτ Βίλντερς. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο Γάλλος πρόεδρος Ολάντ και η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ, έσπευσαν να συγχαρούν τον Ρούτε, ενώ ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στην επιστολή του προς τον Ολλανδό πρωθυπουργό επισήμανε πως «Ο λαός στην Ολλανδία ψήφισε με μεγάλη πλειοψηφία υπέρ των αξιών τις οποίες προασπίζεται η Ευρώπη: ελεύθερες και ανεκτικές κοινωνίες σε μια ευημερούσα Ευρώπη».
Είναι γεγονός ότι, μετά την Αυστρία, και στην Ολλανδία οι φόβοι για επικράτηση του εξτρεμισμού αποδείχθηκαν υπερβολικοί. Το «εθνικιστικό τσουνάμι», όπως ονόμασαν κάποιοι το Brexit και την εκλογή Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, φαίνεται πως ανακόπηκε πριν μπει στην καρδιά της Ευρώπης. Το χθεσινό αποτέλεσμα αναμφισβήτητα άνοιξε τον δρόμο για τον παραγκωνισμό των αντιευρωπαϊκών και αντιισλαμικών κομμάτων στις εκλογές που ακολουθούν σε Γαλλία και Γερμανία.
Παρά το κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο της επόμενης ημέρας των εκλογών, συνολικά το μήνυμα που πέρασαν οι Ολλανδοί ήταν υπέρ της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Αξιοσημείωτη είναι η επιτυχία δύο μικρών, μέχρι χθες, κομμάτων και στις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος. Από τα δεξιά το φιλελεύθερο κόμμα των D66 και από τα αριστερά οι Πράσινοι κέρδισαν 19 και 14 έδρες αντίστοιχα, υπερασπιζόμενοι την Ευρώπη και καταδικάζοντας τη ρατσιστική και αντιμεταναστευτική ρητορική.
Παράλληλα όμως, ο ακροδεξιός, λαϊκιστής Χερτ Βίλντερς κατάφερε να βάλει στην ατζέντα δύο μέχρι στιγμής θέματα - ταμπού για την ολλανδική κοινωνία. Αφενός την ξενοφοβία, με επίκεντρο -και «δικαιολογία»- την ισλαμική τρομοκρατία και αφετέρου το δυνατό όχι των πολιτών στη λεγόμενη «διαρκή ευρωπαϊκή ενοποίηση». Όπως άλλωστε έκαναν ξεκάθαρο χθες πολλοί από τους ψηφοφόρους, ο Βίλντερς εκμεταλλεύτηκε τους φόβους των πολιτών σε μια δύσκολη περίοδο και την κούρασή τους από μια μη δημοκρατική Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία δεν φτάνουν οι φωνές τους.
Το γεγονός αυτό αναμένεται από πολλούς να φανεί πολύ σύντομα και στην πράξη κατά την επικείμενη διακυβέρνηση του Μαρκ Ρούτε, η οποία ενδέχεται να πάρει μια πιο δεξιά στροφή.
Το «ναι» της πλειοψηφίας των Ολλανδών στην Ευρώπη συνοδεύτηκε και από ένα σαφές «όχι» των προοδευτικών δυνάμεων στη λιτότητα. Το κόμμα των Εργατικών, που προέρχεται από τη σοσιαλδημοκρατική οικογένεια, τιμωρήθηκε σκληρά από τους ψηφοφόρους του, χάνοντας περισσότερο από 70% της δύναμής του. «Στους λεγόμενους μεγάλους συνασπισμούς, ο αδύναμος εταίρος, που προέρχεται συνήθως από τα αριστερά, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα συνθλιβεί» σχολίαζε χαρακτηριστικά ο Ρένε Κουπίρες, πολιτικός αναλυτής στο ερευνητικό κέντρο του εργατικού κόμματος (PvdA), υπενθυμίζοντας πως επί Ντάισελμπλουμ δεν κόπηκαν μόνο οι συντάξεις στην Ελλάδα, αλλά και στην Ολλανδία.
