Τυπική και αναμενόμενη, πλην μεγάλης πολιτικής βαρύτητας, και ταυτόχρονα αποδυναμωτική του ρόλου των τοπικών κοινοβουλίων, η χθεσινή ετυμηγορία του βρετανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου, σηματοδοτεί μια ακόμα ήττα για την αντιευρωπαϊκή κυβέρνηση του Λονδίνου ορίζοντας ως μοναδική αφετηρία για την έναρξη της διαδικασίας του Brexit την έγκριση από το εθνικό κοινοβούλιο της προσφυγής στο άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισσαβώνας.
Το δικαστήριο απέρριψε την έφεση που είχε ασκήσει η κυβέρνηση σε προηγούμενη ανάλογη απόφαση του Ανώτερου Δικαστηρίου του Λονδίνου, όπου είχαν προσφύγει πολίτες κατά της διαδικασίας ενεργοποίησης του άρθρου 50 δίχως τη συγκατάθεση του κοινοβουλίου.
Με συντριπτική πλειοψηφία 8 έναντι 3 οι δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκριναν ότι η κυβέρνηση της Τερέζα Μέι δεν μπορεί να αρχίσει συνομιλίες με τις Βρυξέλλες για την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. έως ότου οι βουλευτές του εθνικού κοινοβουλίου δώσουν την έγκρισή τους σ' αυτές τις διαπραγματεύσεις. Παράλληλα τα τοπικά κοινοβούλια Σκωτίας, Ουαλλίας και Β. Ιρλανδίας δεν μπορεί να έχουν λόγο στην απόφαση για την ενεργοποίηση της διαδικασίας.
"Οι σχέσεις με την Ε.Ε. είναι ζήτημα της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου" διευκρίνισε ο πρόεδρος του Δικαστηρίου λόρδος Νοϊμπέργκερ. Βάσει του σκεπτικού της απόφασης που ανέγνωσε ο ίδιος, "η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση επιδρά ως μια θεμελιώδης αλλαγή αποκόπτοντας (τη χώρα) από την πηγή του ευρωπαϊκού δικαίου καθώς επίσης και μεταβάλλοντας τα νομικά δικαιώματα. Οι συνταγματικές ρυθμίσεις του Ηνωμένου Βασιλείου απαιτούν σαφώς οι αλλαγές αυτές να έχουν την έγκριση του κοινοβουλίου".
Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα της κυβέρνησης ότι μπορεί να επικαλεστεί τις έκτακτες εκτελεστικές εξουσίες που πηγάζουν από το επονομαζόμενο «βασιλικό προνόμιο» -εξουσίες που έχουν εκχωρηθεί στους υπουργούς από το στέμμα- για να προσφύγει στο άρθρο 50 και να ξεκινήσει τη διετή διαδικασία "διαζυγίου" με τις Βρυξέλλες.
“Εμπρός, πάμε”...
Στις πρώτες αντιδράσεις πρωτοκλασάτων στελεχών της κυβέρνησης Μέι ήταν εμφανής η προσπάθεια να υποβαθμιστεί η σημασία της απόφασης, ενώ ο αρμόδιος υπουργός για το Brexit Ντέιβιντ Ντέιβις έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι δεν αλλάζει τίποτε σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα για την έναρξη της διαδικασίας, υποσχέθηκε δε ότι το σχετικό νομοσχέδιο για την ενεργοποίηση του άρθρου 50 θα είναι έτοιμο "εντός ημερών".
«Οι Βρετανοί ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης από την Ε.Ε. και η κυβέρνηση θα τους ικανοποιήσει ενεργοποιώντας το άρθρο 50 πριν από το τέλος του Μαρτίου, όπως έχει προβλεφθεί. Η σημερινή απόφαση δεν αλλάζει τίποτε» αναφέρεται εξάλλου σε επίσημη ανακοίνωση της Ντάουνινγκ Στριτ.
Η πιο χαρακτηριστική -και αντιπροσωπευτική βεβαίως της κυβερνητικής ρητορικής- ήταν η αντίδραση του "πρωτομάστορα" του Brexit υπουργού Εξωτερικών Μπόρις Τζόνσον, που έγραψε στον λογαριασμό του στο Twitter: "Το Ανώτατο Δικαστήριο μίλησε. Τώρα το κοινοβούλιο πρέπει να εφαρμόσει τη βούληση του λαού, θα ενεργοποιήσουμε το άρθρο 50 μέχρι το τέλος Μαρτίου. Εμπρός, πάμε!"
Πάντως, μόνον εύκολη δεν προμηνύεται η επικείμενη κοινοβουλευτική μάχη. Και αυτό διότι, παρά την απογοήτευση των Σκωτσέζων για τη μη αναγνώριση δικαιώματος λόγου στο κοινοβούλιο του Εδιμβούργου, σύσσωμη η αντιπολίτευση στο εθνικό κοινοβούλιο -Εργατικοί, Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, Εθνικό Κόμμα Σκωτίας- δηλώνουν έτοιμοι να δώσουν μάχη ενάντια στο νομοσχέδιο του Brexit.
Στα χαρακώματα
Ο ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν δήλωσε ότι το κόμμα σέβεται το αποτέλεσμα του περυσινού δημοψηφίσματος και τη βούληση του βρετανικού λαού, ως εκ τούτου δεν θα εμποδίσει τη διαδικασία επίκλησης του άρθρου 50, ωστόσο θα επιδιώξει την τροποποίηση του σχετικού νομοσχεδίου ώστε να εμποδίσει τους Συντηρητικούς να χρησιμοποιήσουν το Brexit για να μετατρέψουν τη Βρετανία "σε έναν υπόγειο φορολογικό παράδεισο ευκαιρίας στα ανοιχτά των ακτών της Ευρώπης".
Στο ίδιο μήκος κύματος, το Εθνικό Κόμμα Σκωτίας ανήγγειλε ότι θα υποβάλει προς συζήτηση 50 "σοβαρές και ουσιαστικές" τροπολογίες στο νομοσχέδιο που θα φέρει προς ψήφιση η κυβέρνηση, ανάμεσά τους και η υποχρέωση της πρωθυπουργού να συμβουλευτεί τις τοπικές κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου.
Από την πλευρά του ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Τιμ Φάρον δήλωσε ότι οι βουλευτές του κόμματος θα καταψηφίσουν το νομοσχέδιο για το Brexit, εκτός κι αν υπάρξουν κυβερνητικές εγγυήσεις ότι η τελική συμφωνία μεταξύ Ε.Ε. και Ηνωμένου Βασιλείου θα τεθεί στην κρίση του βρετανικού λαού.
Στον απόηχο των χθεσινών εξελίξεων, με τους χρηματιστές στο City να κάνουν λόγο "για ένα ακόμη χαστούκι" κατά της κυβέρνησης και ενώ η ισοτιμία της λίρας ξανάμπαινε σε "περιοχή αναταράξεων", η HSBC ανακοίνωνε το κλείσιμο εντός του έτους 117 καταστημάτων της στην Βρετανία και την περικοπή 380 θέσεων εργασίας.
Επίσης η ιρλανδική αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους Ryanair αποφάσισε να παγώσει τις προσλήψεις προσωπικού στο Ηνωμένο Βασίλειο λόγω της αβεβαιότητας του Brexit, όπως ανακοίνωσε ο γενικός διευθυντής της Μάικλ Ο'Λίρι.
