“Οι προσευχές μας εισακούστηκαν! Η Χίλαρι Κλίντον παραπέμπεται σε δίκη το 2017 για το σκάνδαλο των email”. Προφανώς οι υποστηρικτές του Τραμπ πράγματι προσεύχονταν για κάτι τέτοιο. Μέσα σε λίγα λεπτά περισσότεροι από 140.000 από αυτούς είχαν διαβάσει και αναπαραγάγει την “είδηση” στο Ίντερνετ. Την ίδια ώρα ένας έφηβος στη γειτονική μας ΠΓΔΜ παρακολουθούσε με ικανοποίηση τον τραπεζικό του λογαριασμό να φουσκώνει.
Όταν η μισαλλοδοξία των οπαδών του Τραμπ συναντά μια βαλκανική εκδοχή της “νέας επιχειρηματικότητας”, τα πάντα μπορεί να συμβούν. Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, η μικρή πόλη του Βέλες στην ΠΓΔΜ αποτέλεσε κατά την αμερικανική προεκλογική περίοδο βασικό κέντρο ενημέρωσης ή καλύτερα παραπληροφόρησης των συντηρητικών Αμερικανών.
Περισσότερες από 140 ιστοσελίδες με περιεχόμενο υπέρ του Τραμπ δημιουργήθηκαν από νεαρούς κατοίκους του Βέλες τους τελευταίους μήνες. Διαβάζοντας τα ονόματά τους κανείς δεν μπορεί να υποψιαστεί ότι δεν είναι αμερικανικές: WorldPoliticus.com, TrumpVision365.com, USConservativeToday.com, DonaldTrumpNews.co, USADailyPolitics.com.
Οι δημιουργοί τους ενδιαφέρονται ελάχιστα για τον Τραμπ. Εκείνο που πραγματικά τους απασχολεί είναι το ότι με οικονομικούς όρους ένας Αμερικανός χρήστης του Facebook αξίζει τέσσερις φορές περισσότερο από τους χρήστες του υπόλοιπου πλανήτη. Κάθε αναπαραγωγή της “είδησης” στις ΗΠΑ αμείβεται από τις διαφημιστικές υπηρεσίες της Google με μερικές δεκάρες του αμερικανικού δολαρίου.
Πολύ σύντομα οι νεαροί επιχειρηματίες του Βέλες ανακάλυψαν ότι το καλύτερο μέσο διάδοσης των ευφάνταστων ιστοριών τους είναι το Facebook. Και ο καλύτερος τρόπος αγαναπαραγωγής ενός κειμένου εκεί είναι ένας κραυγαλέος τίτλος και εντυπωσιακό περιεχόμενο που ,χωρίς αναγκαστικά να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, δικαιώνει τις προκαταλήψεις ή τις προσδοκίες του κοινού.
“Το σάιτ ήταν ένας εύκολος τρόπος να βγάλω λεφτά” δηλώνει στην ιστοσελίδα Buzzfeed ένας 17χρονος κάτοικος του Βέλες. Και εξηγεί τον τρόπο δουλειάς του. Διαβάζει τα δημοσιεύματα αυθεντικών σελίδων υποστηρικτών του Τραμπ και τα “εμπλουτίζει” με ό,τι χρειάζεται ώστε η “είδηση” να γίνει όσο περισσότερο εντυπωσιακή. Στη συνέχεια προσθέτει έναν ελκυστικό τίτλο και τη δημοσιεύει στη σελίδα του διαδίδοντάς την στο Facebook.
Οι νεαροί επιχειρηματίες του Βέλες δεν άργησαν να καταλάβουν ότι στο Facebook μια “είδηση” όσο πιο πολύ απέχει από την αλήθεια τόσο περισσότερο αναπαράγεται. Για παράδειγμα το άρθρο της ιστοσελίδας ConservativeState.com με τον τίτλο “Χίλαρι Κλίντον το 2013: Θα ήθελα να δω ανθρώπους σαν τον Ντόναλντ Τραμπ να θέτουν υποψηφιότητα. Είναι τίμιοι και δεν μπορούν να εξαγοραστούν” διαδόθηκε 480.000 φορές.
Για να αποκτήσει κάποιος συναίσθηση των μεγεθών, ένα αποκλειστικό ρεπορτάζ της εφημερίδας “New York Times” για τις φορολογικές δηλώσεις του Τραμπ, την ίδια ακριβώς περίοδο, διαδόθηκε 175.000 φορές. Όπως όμως λέει και μια παλιά δημοσιογραφική παροιμία, “μην αφήνεις ποτέ την πραγματικότητα να σου χαλάσει μια καλή είδηση”.
