Με τυμπανοκρουσίες και τηλεοπτική κάλυψη ο τουρκικός στρατός εισέβαλε πριν από δυο εβδομάδες στη βόρεια Συρία για να «απολυμάνει» τη μεθόριο από τους πολεμιστές του Ισλαμικού Κράτους, αλλά κυρίως για να απωθήσει την κουρδική πολιτοφυλακή που έπαιρνε αποφασιστικά το πάνω χέρι στη μάχη κατά των τζιχαντιστών με οπλισμό και υποστήριξη από τις ΗΠΑ .
Μαζί με τον τουρκικό στρατό βρίσκονται... κάθε καρυδιάς αντάρτες, από μαχητές του Ελεύθερου Συριακού Στρατού μέχρι στελέχη ισλαμικών εξτρεμιστικών οργανώσεων, μισθοφόροι και στρατολογημένοι από τη CIA πολεμιστές. Πώς γίνεται τώρα να απωθούν τους «φιλοαμερικανούς» άλλοι «φιλοαμερικανοί», ένας... Μπάρακ Ομπάμα το ξέρει. Το τελευταίο ανέκδοτο θέλει αντάρτες που εξοπλίστηκαν από το Πεντάγωνο να βρίσκονται αντιμέτωποι με αντάρτες που εκπαιδεύτηκαν από τη CIA. Η κατάσταση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί τραγελαφική αν δεν ήταν ήδη τόσο τραγική σε αυτό το πόκερ θανάτου στον Ευφράτη, στα όρια της Μεσοποταμίας, που υπήρξε η κοιτίδα του ανθρώπινου πολιτισμού πολλές χιλιάδες χρόνια πριν γίνει πεδίο δράσης των ισλαμοφασιστών του ISIS και για πολλοστή φορά πεδίο παγκόσμιου ανταγωνισμού.
Οι τουρκικές στρατιωτικές επιχειρήσεις με την κωδική ονομασία «Ασπίδα του Ευφράτη» ξεκίνησαν με αμερικανικό και ρωσικό πράσινο φως σε υλοποίηση των απειλών της Άγκυρας προς τους Κούρδους να μην επεκταθούν δυτικά του ποταμού, αλλά και σε εφαρμογή του παλαιού τουρκικού σχεδίου για δημιουργία μιας «ζώνης ασφαλείας».
Αποτελούν παράλληλα μια ευκαιρία για τον Ταγίπ Ερντογάν να συγκροτήσει ένα εσωτερικό, εθνικό μέτωπο μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος, ενώ άνοιξαν την όρεξη του Τούρκου προέδρου για μεγαλύτερης κλίμακας επίθεση μέχρι την «πρωτεύουσα» του Ισλαμικού Κράτους, τη Ράκα.
Το γεγονός ότι η πόλη αυτή βρίσκεται στην ανατολική όχθη του Ευφράτη προσδίδει ιδιαίτερη αξία στις σχετικές δηλώσεις Ερντογάν μετά τις χωριστές συναντήσεις που είχε με Ομπάμα και Πούτιν στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G-20 στην Κίνα. Ο Τούρκος πρόεδρος προθυμοποιήθηκε να βοηθήσει τους Αμερικανούς για την υλοποίηση αυτής της ιδέας, την οποία απέδωσε -και μάλιστα δημοσίως- στον Μπάρακ Ομπάμα, ο οποίος δεν αντέδρασε.
Μερικές ημέρες αργότερα -στα μέσα της εβδομάδας- οι Τούρκοι και οι σύμμαχοί τους έλεγαν ότι είχαν υπό τον έλεγχό τους μια λωρίδα μήκους εκατό χιλιομέτρων και πλάτους μερικών χιλιομέτρων μέσα στο συριακό έδαφος (χάρτης). Η προέλασή τους είχε φτάσει μέχρι το φυσικό όριο του παραπόταμου του Ευφράτη, Σαζούρ, νότια της μεθοριακής πόλης Τζαραμπλούς, την οποία είχαν καταλάβει σχεδόν χωρίς τουφεκιά από τους τζιχαντιστές. Και τότε οι Τούρκοι άρχισαν να αναφέρουν πύκνωση των επιθέσεων εναντίον τους από αντάρτες, ενώ οι Αμερικανοί τους διαβεβαίωναν ότι οι Κούρδοι αποσύρονται από την περιοχή και επιστρέφουν ανατολικά του Ευφράτη.
Σε αυτό το στάδιο η προσοχή είναι στραμμένη στην πόλη Μανμπίζ. Δεδομένου ότι την πόλη αυτή την είχαν απελευθερώσει από τους τζιχαντιστές οι Κούρδοι με αμερικανική υποστήριξη, το ερώτημα είναι πού βρίσκονται τώρα όλοι αυτοί οι μαχητές και τι θα βρουν μπροστά τους οι Τούρκοι αν επιχειρήσουν να κατευθυνθούν νοτιοανατολικά προς τη Ράκα. Το ερώτημα δεν αφορά πλέον ασκήσεις επί χάρτου, αλλά το μέγεθος και τα όρια της στρατιωτικής εμπλοκής της Τουρκίας στη Συρία, δηλαδή της τουρκικής σφήνας ανάμεσα στα κουρδικά καντόνια, με τρόπο που διακόπτει την εδαφική συνέχειά τους.
Παρά τη δημιουργία τετελεσμένων από την Άγκυρα, οι Κούρδοι της βόρειας Συρίας συγκαλούν τον επόμενο μήνα συνέλευση που θα εγκρίνει το Σύνταγμα της δικής τους ομοσπονδιακής οντότητας, της Rojava, και θα αναγνωρίζει τα δικαιώματα όλων των εθνοτικών ομάδων.
«Δεν κάνουμε πίσω στα σχέδιά μας, αντίθετα σκοπεύουμε να τα εφαρμόσουμε παρά την τουρκική επέμβαση» δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερς η πρόεδρος της συνέλευσης Χαντίγια Γιούσεφ επιμένοντας ότι το Μανμπίζ θα περιλαμβάνεται στην ομοσπονδία και ότι οι Κούρδοι θα απαντήσουν δυναμικά σε μια τουρκική επίθεση. Πάντως η Άγκυρα, η Δαμασκός και η Τεχεράνη ομονοούν σε ένα ζήτημα στην απόρριψη κάθε ιδέας για ανεξάρτητο κουρδικό κράτος.
Παράλληλα οι υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Ρωσίας έκλειναν, ακύρωναν και ξαναέκλειναν ραντεβού στη Γενεύη για τη συριακή κρίση, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ επισκεπτόταν την Τουρκία, ενώ στο Λονδίνο ηγέτες της συριακής αντιπολίτευσης δήλωναν διατεθειμένοι -μετά από πέντε χρόνια πολέμου -να κάνουν μια σημαντική «υποχώρηση»: να αποδεχτούν συνομιλίες έξι μηνών με το καθεστώς Άσαντ ώστε να προκύψει μια μεταβατική κυβέρνηση 18 μηνών που θα οδηγήσει τη Συρία σε εκλογές.
Το εξάμηνο αναβάλλει... βολικά την επίτευξη μιας συμφωνίας μέχρι την ουσιαστική ανάληψη καθηκόντων από τον / τη διάδοχο του Μπάρακ Ομπάμα στον Λευκό Οίκο. Εν τω μεταξύ ταξίδεψαν στην Άγκυρα η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μοργκερίνι και ο επίτροπος Διεύρυνσης Γιοχάνες Χαν μετά την απόφαση της Κομισιόν να χορηγήσει βοήθεια σχεδόν 350 εκατομμυρίων ευρώ για τους πρόσφυγες στην Τουρκία που βρίσκονται σε άμεση ανάγκη.
Τα κομμάτια του παζλ μιας -προσωρινής έστω- λύσης συγκεντρώνονται. Θα μπουν όμως στις σωστές θέσεις; Θα προκύψει άραγε μια εικόνα κατανοητή και αποδεκτή από τους βασικούς παίκτες σε βάθος χρόνου; Αμφίβολο. Ο Ταγίπ Ερντογάν διαμήνυσε ότι μετά την “Ασπίδα του Ευφράτη” δεν θα μπορεί να υπάρξει λύση της συριακής κρίσης χωρίς τη συμμετοχή ή τη συναίνεση της Τουρκίας.
Από συνάντηση σε συνάντηση, από διαπραγμάτευση σε διαπραγμάτευση, από παράταση σε παράταση και από βομβαρδισμό σε βομβαρδισμό ο κύκλος των εμπλεκομένων στη συριακή κρίση μεγαλώνει διαρκώς. Το ίδιο και οι ανθρώπινες απώλειες.
Ιρακινή σιιτική οργάνωση ανακοίνωσε με κάθε επισημότητα αυτή την εβδομάδα ότι έχει στείλει 1.000 πολεμιστές για να ενισχύσουν τους Ιρανούς εθελοντές Φρουρούς της Επανάστασης, που ενισχύουν με τη σειρά τους τις δυνάμεις του καθεστώτος Άσαντ, που πολιορκούν τους αντικαθεστωτικούς στο ανατολικό Χαλέπι. Πιο ανατολικά, στις όχθες του Ευφράτη, ίσως παιχτεί σύντομα ακόμη μια αιματηρή παρτίδα μεταξύ Τούρκων και Κούρδων με σημαδεμένα χαρτιά.
