Ο Ψυχρός Πόλεμος αναβίωσε μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού. Η Ουκρανία έθεσε σε κατάσταση ετοιμότητας τον στρατό της, η Ρωσία ανακοίνωσε ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας στην Κριμαία και ναυτικά γυμνάσια στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέστησαν να χαμηλώσουν οι τόνοι για να αποφευχθεί μια επικίνδυνη κλιμάκωση. Ήταν άραγε ένα προπαγανδιστικό πυροτέχνημα η σύλληψη Ουκρανών σαμποτέρ στην Κριμαία και η πολεμική κινητοποίηση του Κιέβου ή άλλο ένα επεισόδιο του «παγωμένου» πολέμου της ανατολικής Ουκρανίας;
Η Ρωσία επικαλείται ντοκουμέντα αλλά και ανθρώπινες απώλειες για το δίκτυο που εξουδετέρωσε, η Ουκρανία επιμένει ότι πρόκειται για κακοστημένη προβοκάτσια. Καθώς ηχούσαν πάλι τα τύμπανα του πολέμου στην ανατολική Ουκρανία, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο που μπήκε στο μικροσκόπιο των αμερικανικών και νατοϊκών υπηρεσιών. Είναι οι πρώτες εικόνες από το νέο ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς. Το PAK FA Sukhoi T-5 έχει μέγιστη ταχύτητα 1.516 μίλια την ώρα και μέγιστη ακτίνα δράσης 3.418 μίλια, λένε οι Ρώσοι. Έχει υψηλό κόστος, 50 εκατομμύρια δολάρια το... κομμάτι, γι' αυτό σκοπεύουν να κατασκευάσουν μια ντουζίνα ώστε να αξιολογήσουν περαιτέρω τις επιχειρησιακές δυνατότητές του πριν περάσουν σε στάδιο μαζικής παραγωγής.
Από την περασμένη άνοιξη η κυβέρνηση του Κιέβου δηλώνει ότι αναβαθμίζει το πυραυλικό οπλοστάσιό της, που είναι κληρονομιά της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης. Ο ουκρανικός Τύπος ανέφερε στα τέλη Ιουλίου ότι κατασκευάζεται ένας νέος βαλλιστικός πύραυλος, ο Grom, με βεληνεκές 300-500 χιλιομέτρων, που θα μπορεί να διαπερνά τα ρωσικά αντιπυραυλικά συστήματα S-300 και S-400. Η Μόσχα από τη μια απαξιώνει τα ουκρανικά σχέδια και από την άλλη υποστηρίζει ότι έχουν «χορηγό από το εξωτερικό», δείχνοντας τις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία, ακόμη και τη Γερμανία.
Οι Γερμανοί διαθέτουν μόνο αμερικανικούς πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων, αλλά με τη συνδρομή των Ουκρανών θα μπορούσαν πρώτα να αποκτήσουν σχέδια για συστήματα μικρού βεληνεκούς και στο μέλλον για συστήματα μεγάλου βεληνεκούς, δήλωσε στο ρωσικό κανάλι Σπούτνικ ο Γιούρι Σαβαλιόφ, ειδικός στην πυραυλική τεχνολογία και πρώην πρύτανης στο κρατικό πολυτεχνείο της Βαλτικής. Στο σχετικό ρεπορτάζ αναφέρεται ότι πρωταρχικός στόχος των Ουκρανών είναι να χρησιμοποιήσουν τον Grom στην κοιλάδα του Ντονμπάς.
Μελετώντας τη δράση του ρωσικού στρατού στην ουκρανική κρίση και στην Κριμαία το ΝΑΤΟ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αποδείχθηκε πολύ πιο αποτελεσματικός σε σχέση με την κρίση της Γεωργίας. Δεν είναι ο ίδιος δυσκίνητος στρατός που ταλανιζόταν το 2008 από τα κατάλοιπα της σοβιετικής εποχής, σημείωσε χαρακτηριστικά το BBC επικαλούμενο Αμερικανούς και Βρετανούς αναλυτές, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι σε ορισμένες περιοχές οι επιχειρησιακές ικανότητες και ο εξοπλισμός των Ρώσων (αεράμυνα, στόχευση, παρεμβολές κ.λπ.) ξεπερνούν τις αντίστοιχες νατοϊκές.
Οι ίδιες πηγές αποδίδουν το «προβάδισμα» των Ρώσων στο γεγονός ότι επί μια δεκαετία οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους καθηλώθηκαν σε ανταρτοπολέμους στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, χωρίς μεγάλες κινήσεις μηχανοκίνητων μονάδων στρατηγικού χαρακτήρα. Κατά την εισβολή στο Ιράκ οι Δυτικοί είχαν την απόλυτη κυριαρχία στον αέρα. «Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που οι Αμερικανοί στρατιώτες ανησυχούσαν για αεροπορικούς βομβαρδισμούς» σημείωσε Αμερικανός στρατηγός.
Η τελευταία κρίση στην Κριμαία «συνέπεσε» με το φλερτ Πούτιν - Ερντογάν για την αποκατάσταση των ρωσοτουρκικών σχέσεων. Η επίδειξη δύναμης στην Ουκρανία είναι ακόμη μια κίνηση του Κρεμλίνου στο ρωσονατοϊκο "μέτωπο", που ξεκινά από τη Βαλτική, περνά από τη Μαύρη Θάλασσα και φτάνει στην ανατολική Μεσόγειο. Η νοτιοανατολική πτέρυγα της συμμαχίας είναι πληγωμένη μετά την απόπειρα του πραξικοπήματος στην Τουρκία και τις κατηγορίες της Άγκυρας για αμερικανικό δάκτυλο.
Ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έλεγε στον Ερντογάν να προσέχει τα λόγια του, ο Πούτιν υποδεχόταν τον Τούρκο πρόεδρο στην Αγία Πετρούπολη ρίχνοντας αλάτι στη νατοϊκή πληγή. Και το Ιράν διέθετε μια από τις βάσεις του στα ρωσικά βομβαρδιστικά αεροπλάνα για επιχειρήσεις εναντίον των τζιχαντιστών στη Συρία.
Τα ρωσικά αεροσκάφη εξορμούν από τη βάση Χαμαντάν του δυτικού Ιράν, πετούν πάνω από το βόρειο Ιράκ και κάνουν βομβαρδισμούς στη Συρία έχοντας προστασία από μαχητικά που απογειώνονται από τη βάση του Χμεϊνίν. Οι Ρώσοι επεκτείνουν και ενισχύουν τη βάση αυτή κοντά στη Λαττάκεια που τους έχει παραχωρήσει το καθεστώς Άσαντ καθιστώντας σαφές ότι πήγαν εκεί για να μείνουν.
Η κατάρριψη του ρωσικού αεροπλάνου από τους Τούρκους το περασμένο φθινόπωρο ήταν η θρυαλλίδα για την κλιμάκωση της στρατιωτικής επέμβασης της Μόσχας στη Συρία και αυτό δεν αλλάζει, όσες συγγνώμες κι αν ζητήσει ο Ταγίπ Ερντογάν. Όταν ξεκίνησε η κρίση πριν από πέντε χρόνια, οι Ρώσοι είχαν μια μάλλον περιορισμένη παρουσία στον ναύσταθμο της Ταρτούς και ισχυρούς δεσμούς με το καθεστώς Άσαντ. Τώρα το καθεστώς εξαρτά την επιβίωσή του από τη Μόσχα ενώ οι Ρώσοι βρίσκονται μια ανάσα από τη στρατηγικής σημασίας βάση του Ιντσιρλίκ αμφισβητώντας εμπράκτως την αμερικανική στρατιωτική και πολιτική ισχύ στην ανατολική Μεσόγειο. Αυτό δεν θα αλλάξει από μια ρωσοαμερικανική προσέγγιση για μια προσωρινή διευθέτηση του συριακού προβλήματος.
Το αμερικανικό think tank Stimson Center με έκθεσή του ανέδειξε το ζήτημα ασφαλείας των δεκάδων πυρηνικών κεφαλών που βρίσκονται στη βάση του Ιντσιρλίκ. "Είναι σαν να παίζουμε στα ζάρια την ασφάλεια των όπλων αυτών" δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο μια από τους συγγραφείς της έκθεσης, η Λέισι Χίλι, επισημαίνοντας αφενός την εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία, αφετέρου την εγγύτητα της βάσης στα σύνορα με τη Συρία (70 μίλια). Και συμπλήρωσε: Αυτά τα όπλα έχουν μηδενική χρησιμότητα στο ευρωπαϊκό πεδίο μάχης και είναι περισσότερο βάρος παρά εφόδιο στους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ.
Εφόσον κινδυνεύουν τα πυρηνικά όπλα στην Τουρκία, πού θα τα πάνε οι Αμερικανοί; Τα μεταφέρουν ήδη στη Ρουμανία, ανέφερε ο ιστότοπος Euroactiv. Ο νέος τόπος εγκατάστασης είναι η στρατιωτική βάση Ντεβεσέλου, όπου εγκαινιάστηκε την περασμένη άνοιξη παρουσία της στρατιωτικής ηγεσίας του ΝΑΤΟ η αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα στην Ευρώπη. Η «ασπίδα» είχε παρουσιαστεί επί Μπους ως απάντηση στην «ιρανική απειλή» για τη Γηραιά Ήπειρο.
Η ρουμανική κυβέρνηση διέψευσε ότι μεταφέρθηκαν πυρηνικά όπλα στο έδαφός της. Την ίδια ώρα οι Αμερικανοί πυκνώνουν τη ναυτική παρουσία τους στη Μαύρη Θάλασσα με αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των επεισοδίων με τους Ρώσους ανοιχτά της Κριμαίας. Ανάλογο κλίμα πυροδοτούν αεροναυτικά γυμνάσια στη Βαλτική, όπου έκαναν την εμφάνισή τους αμερικανικά βομβαρδιστικά μεγάλης ακτίνας δράσης που απογειώθηκαν από τις ΗΠΑ.
Η αξιοπιστία των ΗΠΑ ως εγγυητή της ασφάλειας της ανατολικής Ευρώπης και ως ρυθμιστή των ισορροπιών στη Μέση Ανατολή τίθεται σε δοκιμασία στην Ουκρανία, στην Τουρκία και στη συριακή κρίση. Στη Δύση μεγαλώνει το κλίμα ανασφάλειας ελέω τρομοκρατίας, προσφυγικού και οικονομικής κρίσης. Οι αντιφατικές και σπασμωδικές αντιδράσεις, η άνοδος της Ακροδεξιάς και του λαϊκισμού στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ επιτείνουν την προβληματική κατάσταση.
Οι προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου θα αποτελέσουν αφετηρία επαναπροσδιορισμού των αμερικανορωσικών σχέσεων είτε με τη Χίλαρι Κλίντον νικητή είτε με τον Ντόναλντ Τραμπ. Μέχρι να αναλάβει καθήκοντα ο καινούργιος ένοικος του Λευκού Οίκου μεσολαβεί ένα μάλλον καυτό φθινόπωρο στην ανατολική Ευρώπη.
