Με τις ευλογίες των Ηνωμένων Πολιτειών το Ισραήλ και η Τουρκία κατέληξαν σε συμφωνία για την εξομάλυνση των σχέσεών τους έξι χρόνια μετά την αιματηρή επιδρομή Ισραηλινών κομάντος στο τουρκικό πλοίο "Μαβί Μαρμαρά" που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα.
Η συμφωνία αλλάζει τις γεωστρατηγικές ισορροπίες μέσα στις οποίες ξέσπασε και εξελίχθηκε ο συριακός εμφύλιος, ο οποίος σημειωτέον οδήγησε σε ενίσχυση της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στην ανατολική Μεσόγειο σε μια κλιμάκωση των ανταγωνισμών για τα ενεργειακά αποθέματα της περιοχής.
H εξομάλυνση των σχέσεων Τουρκίας - Ισραήλ έρχεται σε μια περίοδο ευρύτερων ανακατατάξεων στη Μέση Ανατολή με τη διαφαινόμενη ήττα των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και το Ιράκ και την ενίσχυση του κουρδικού αιτήματος για αυτονομία.
Το Ισραήλ δεσμεύτηκε ότι θα καταβάλει 20 εκατομμύρια δολάρια σε ένα ταμείο αποζημιώσεων για τις οικογένειες των δέκα Τούρκων που σκοτώθηκαν τον Μάιο του 2010 στην έφοδο στο "Μαβί Μαρμαρά", που είχε ναυλωθεί από τουρκική μη κυβερνητική οργάνωση που ήθελε να σπάσει τον ισραηλινό αποκλεισμό στη Λωρίδα της Γάζας. Η συμφωνία προβλέπει αποζημιώσεις και για τους τραυματίες, ενώ η Άγκυρα δεν θα προβεί σε δικαστικές διώξεις εναντίον των Ισραηλινών στρατιωτικών.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι η εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία θα έχει "τεράστιο" αντίκτυπο στην οικονομία του Ισραήλ. Σημειώνεται ότι προηγήθηκε συνάντηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού χθες στη Ρώμη με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι, ο οποίος χαρακτήρισε "θετικό βήμα" τη συμφωνία αυτή. Αμερικανικές εταιρείες έχουν σημαντικό ρόλο στην εκμετάλλευση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη Μεσόγειο, ενώ το Ισραήλ αναζητεί ιδιαιτέρως αγορές γι' αυτό το αέριο, σημειώνουν αναλυτές.
Από την πλευρά του ο Τούρκος πρωθυπουργός δήλωσε ότι οι δύο χώρες θα ανταλλάξουν πρεσβευτές το ταχύτερο δυνατόν σε εφαρμογή της συμφωνίας που θα υπογραφτεί σήμερα και προβλέπει επίσης την παράδοση τουρκικής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα. Ένα πρώτο φορτίο 10.000 τόνων βοήθειας θα σταλεί την ερχόμενη Παρασκευή, πρόσθεσε ο Γιλντιρίμ, ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τόνισε ότι παραμένει σε ισχύ ο ναυτικός αποκλεισμός.
Μπαν Κι Μουν: Ελπιδοφόρο σήμα
Ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Μπαν Κι Μουν, ο οποίος επισκέπτεται το Ισραήλ και τα παλαιστινιακά εδάφη, χαιρέτισε την ισραηλινο-τουρκική συμφωνία ως ένα ελπιδοφόρο σήμα για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Μετά τη συνάντησή του με τον Ισραηλινό πρόεδρο Ρέουβεν Ρίβλιν, ο Μπαν απηύθυνε νέα έκκληση για μια λύση δύο κρατών, ενός ισραηλινού και ενός παλαιστινιακού, που θα ζουν σε ειρήνη το ένα δίπλα στο άλλο, ως τη "μόνη βιώσιμη επιλογή προκειμένου να αποφευχθεί μια σύγκρουση χωρίς τέλος και να πραγματοποιηθούν οι νόμιμες επιθυμίες των δύο λαών".
Ο γ.γ. του ΟΗΕ τόνισε ότι σχεδόν 50 χρόνια κατοχής είχαν καταστρεπτικές συνέπειες στη ζωή των Παλαιστινίων, υπονόμευσαν την ελπίδα σε μια ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης και αυτό δεν διασφάλισε την ασφάλεια των Ισραηλινών, ενώ καταδίκασε τις επιθέσεις των Παλαιστινίων λέγοντας ότι "οι επιθέσεις με μαχαίρι, με βόμβες και οι πυροβολισμοί δεν θα καταφέρουν τίποτε γιατί η βία δεν είναι ποτέ λύση".
Κύπρος- Ισραήλ- Τουρκία
Τη σαφή διαβεβαίωση ότι οι σχέσεις του Ισραήλ με την Κύπρο δεν θα επηρεαστούν με οποιονδήποτε τρόπο λόγω της συμφωνίας Τελ Αβίβ - Άγκυρας έδωσε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.
Ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών, Ιωάννης Κασουλίδης, δήλωσε ότι «οι άριστες σχέσεις Κύπρου - Ισραήλ δεν μπορούν να διαφοροποιηθούν μετά τις τελευταίες εξελίξεις», ενώ σε ερώτηση για το αν στη συμφωνία περιλαμβάνονται και θέματα ενέργειας ο κ. Κασουλίδης είπε επί λέξει: «Νομίζω, κάτι θα περιέχει». Ο Κύπριος ΥΠΕΞ τόνισε ότι σε μια τέτοια περίπτωση «προϋπόθεση είναι η σύνδεση του κοιτάσματος Λεβιάθαν με αγωγό της Τουρκίας να γίνει μέσω της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κύπρου και της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάτι που εξυπακούει επίλυση του Κυπριακού».
Επικοινωνία Τσίπρα - Νετανιάχου
Για τη συμφωνία Ισραήλ - Τουρκίας ενημέρωσε τηλεφωνικά τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα ο Ισραηλινός ομόλογός του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Κατά την επικοινωνία συζητήθηκε η πορεία των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων.
