Πολιτικοί "μέσα" κι "έξω", μέσα ενημέρωσης, πολυεθνικές, στελέχη, οργανισμοί, όλοι έχουν ριχτεί στη μάχη για να μεταστρέψουν την τάση υπέρ του Brexit που καταγράφουν όλες οι τελευταίες δημοσκοπήσεις όσο πλησιάζει το κρίσιμο και ιστορικό δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου. Ωστόσο, τα περιθώρια για αισιοδοξία είναι περιορισμένα και κορυφαίοι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν κρύβουν την απογοήτευσή τους για την επικράτηση του αντιευρωπαϊκού στρατοπέδου, και την αγωνία τους για την επόμενη ημέρα. Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται ακόμα και για σενάρια χάους στην περίπτωση που αν επικρατήσει το Brexit, το Λονδίνο δεν ακολουθήσει τη συντεταγμένη διαδικασία και προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες.
Ιδιαίτερα απαισιόδοξος εμφανίστηκε χτες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ σχολιάζοντας τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν το Brexit να προηγείται, στέλνοντας στους Βρετανούς το μήνυμα ότι μια έξοδος από την Ε.Ε. δεν θα είχε "κανένα νόημα" ούτε για τους ίδιους ούτε για την πατρίδα τους. "Είναι πολύ δύσκολο να είμαστε αισιόδοξοι, γνωρίζουμε τις τελευταίες δημοσκοπήσεις", δήλωσε ο Τουσκ σε συνέντευξη Τύπου στο Ελσίνκι από κοινού με τον Φινλανδό πρωθυπουργό Γιούχα Σιπίλα. Η Βρετανία είναι "ένα κράτος - κλειδί της Ε.Ε." και ενδεχόμενη έξοδός της μπορεί να έχει "απρόβλεπτες πολιτικές και γεωπολιτικές συνέπειες", τόνισε ο Τουσκ.
Σύμφωνα με δύο νέες δημοσκοπήσεις που δημοσιοποιήθηκαν χτες, το Brexit κερδίζει και στις δύο... Η μέτρηση του ινστιτούτου Ipsos - MORI δείχνει τους Brexiters να προηγούνται με 53% έναντι 47% των υποστηρικτών της παραμονής, ενώ δημοσκόπηση του ινστιτούτου Survation δίνει ποσοστό 52% στους υποστηρικτές της εξόδου και 48% στους υποστηρικτές της παραμονής. Το γραφείο στοιχημάτων Betfair ανακοίνωσε εξάλλου πως οι στοιχηματικές πιθανότητες να ψηφίσουν οι Βρετανοί υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε. έπεσαν στο 60%, από 65% που βρίσκονταν πριν μια εβδομάδα και 75% που ήταν στις αρχές του μήνα.
"Αυτοακρωτηριασμός" και "μικρή Αγγλία"
Με κύριο άρθρο τους χτες, οι Financial Times "εξορκίζουν" ένα Brexit προειδοποιώντας πως αν συμβεί, θα είναι μια "πράξη αυτοακρωτηριασμού" και θα οδηγήσει σε μια μια "μικρή Αγγλία".
«Ένας εποικοδομητικός διάλογος είναι ζωτικής σημασίας τη στιγμή που η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον ισλαμικό εξτρεμισμό, την προσφυγική κρίση, τη ρωσική επέκταση και την κλιματική αλλαγή. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτά τα θέματα παρά σε συλλογική βάση», γράφει η βρετανική οικονομική εφημερίδα. «Το δημοψήφισμα έχει γίνει πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δυο αντικρουόμενες αξίες: ανάμεσα στον φιλελεύθερο διεθνισμό και στον εθνικισμό, ανάμεσα σε ένα ανοικτό σύστημα εμπορίου και στην περιθωριοποίηση», έγραψε η εφημερίδα. «Δεν είναι η στιγμή να επιστρέψουμε σε μια μικρή Αγγλία. Είμαστε η Μεγάλη Βρετανία. Έχουμε να προσφέρουμε τη συμβολή μας σε έναν κόσμο περισσότερης ευημερίας και ασφάλειας. Η ψήφος μας πρέπει να είναι υπέρ της παραμονής», σημείωσε ο σχολιαστής.
Εξάλλου, στελέχη πολλών μεγάλων βρετανικών και πολυεθνικών εταιριών τάχθηκαν με τη σειρά τους υπέρ της παραμονής, όπως ο όμιλος Rolls-Royce, ο τηλεπικοινωνιακός όμιλος BT, η αεροπορική εταιρεία easyJet και ο αγγλοολλανδικός όμιλος καταναλωτικών προϊόντων Unilever. Ο τελευταίος είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος στον βρετανικό δείκτη FTSE 100, με κεφαλαιοποίηση 91 δισ. λιρών. Παγκοσμίως απασχολεί 168.000 εργαζομένους, 7.500 εκ των οποίων στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται ακόμα και για ακραία σενάρια στην περίπτωση που ύστερα από μια νίκη του Brexit, η όποια βρετανική κυβέρνηση παραβιάσει την προβλεπόμενη διαδικασία εξόδου. Σύμφωνα με πληροφορίες της γερμανικής εφημερίδας Süddeutsche Zeitung η Κομισιόν έχει καταστρώσει σχέδια για σκληρή αντιμετώπιση της Βρετανίας στην περίπτωση αυτή, που φτάνει μέχρι και την αναστολή της συμμετοχής της στην Ε.Ε.
Η συντεταγμένη έξοδος προβλέπεται σαφώς από το άρθρο 50 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης. Μετά την επίσημη ανακοίνωση της επιθυμίας εξόδου ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις οι οποίες διαρκούν έως δύο χρόνια. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις αυτές δεν ρυθμίζουν τη μελλοντική σχέση της αποχωρούσας χώρας με την Ε.Ε., αλλά μόνο τον τρόπο αποχώρησης. Η Βρετανία θα μπορούσε να εξαναγκαστεί να εγκαταλείψει την Ευρώπη χωρίς προηγουμένως να έχει αποσαφηνιστεί το θέμα της πρόσβασης της στην εσωτερική αγορά της Ε.Ε, γι' αυτό και οι υποστηρικτές του Brexit αναζητούν τώρα άλλους δρόμους εξόδου.
ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ