Νευρικό κλονισμό προκαλεί στην Άγκυρα η χθεσινή ιστορική απόφαση του γερμανικού κοινοβουλίου να αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων από την οθωμανική Τουρκία το 1915, σε μια κίνηση που έρχεται να προστεθεί στις ήδη βεβαρημένες σχέσεις της Άγκυρας με το Βερολίνο και την Ε.Ε. καθώς «τρέχει» η προσφυγική κρίση και επιζητείται με κάθε τρόπο η συνδρομή της Τουρκίας και του προέδρου της στην αντιμετώπισή της.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η απόφαση έκανε έξαλλο το πέριξ του Ερντογάν τουρκικό κατεστημένο. Διαποτισμένο από εθνικιστική εμμονή και ιστορική άρνηση, επιτέθηκε με δριμύτητα κατά του «ρατσιστικού αρμενικού λόμπι» -έτσι χαρακτήρισε την αρμενική διασπορά ο νέος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ-, ενώ δήλωσε «υπερήφανος για το παρελθόν της Τουρκίας».
Επί του πρακτέου η κυβέρνηση ανακάλεσε τον Τούρκο πρεσβευτή στο Βερολίνο Χουσεΐν Αβνί Καρσιόγλου και ο Ερντογάν προειδοποίησε με ανάληψη «περαιτέρω δράσης» προσεχώς. Ήταν πάντως προσεκτικός και απέφυγε τις «κραυγές»: «Η έγκριση του ψηφίσματος θα μπορούσε να βλάψει τους διπλωματικούς, οικονομικούς, επιχειρηματικούς και στρατιωτικούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών» αρκέστηκε να δηλώσει.
Από την πλευρά της γερμανικής κυβέρνησης έγινε φανερή η προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι ώστε να μην δίνεται στην Τουρκία η ευκαιρία να δραματοποιεί την κατάσταση. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Στάινμαϊερ επεσήμανε ότι η αναγνώριση της αρμενικής γενοκτονίας ήταν «μια ανεξάρτητη απόφαση της γερμανικής Ομοσπονδιακής Βουλής» και σημείωσε πως «η Τουρκία αντέδρασε όπως αναμενόταν». «Ελπίζω ότι τις επόμενες ημέρες θα είμαστε σε θέση να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα έχουμε μια υπερβολική αντίδραση» συμπλήρωσε με νόημα ο Στάινμαϊερ.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Μέρκελ προσπάθησε να κρατήσει όρθιες τις γέφυρες με την Άγκυρα λέγοντας πως "υπάρχουν πολλά που ενώνουν τη Γερμανία με την Τουρκία, ακόμη κι αν έχουμε διαφορετική άποψη για ένα θέμα». «Το εύρος των δεσμών μας, η φιλία μας, οι στρατηγικοί δεσμοί μας είναι μεγάλοι" τόνισε η καγκελάριος.
Μνήμη χριστιανικών πληθυσμών
Το ψήφισμα με τίτλο «Μνήμη της Γενοκτονίας των Αρμενίων και άλλων χριστιανικών μειονοτήτων πριν από 101 χρόνια» -σε μια αναφορά που, σύμφωνα με την Deutsche Welle, παραπέμπει και στις άλλες χριστιανικές μειονότητες της Οθωμανικής Τουρκίας που υπέστησαν συστηματικές διώξεις, Αραμαίους, Ασσύριους και Έλληνες του Πόντου- εγκρίθηκε σχεδόν ομόφωνα με μια αποχή και μία μόνον αρνητική ψήφο, αυτή της βουλευτού της CDU από τη Λειψία Μπετίνα Κούντλα.
Η τελευταία, μιλώντας στην τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ» και εξηγώντας τη στάση της, ισχυρίστηκε πως «δεν είναι της αρμοδιότητας του ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου να αξιολογήσει ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν σε άλλες χώρες».
Έλαμψαν εξάλλου διά της απουσίας τους από την ψηφοφορία όλα τα πρωτοκλασάτα στελέχη της κυβέρνησης Μέρκελ, συμπεριλαμβανομένης της ιδίας, η οποία επικαλέστηκε τη συμμετοχή της σε συνέδριο για την... ψηφιακή οικονομία για να μην παραστεί στην κοινοβουλευτική συζήτηση.
Ο αντικαγκελάριος Ζίγκμαρ Γκάμπριελ... μιλούσε κι αυτός σε συνέδριο του κλάδου των κατασκευαστών, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών απουσίαζε σε περιοδεία στη Λατινική Αμερική.
Με την Τουρκία να εκμεταλλεύεται τον κομβικό ρόλο της στην προσφυγική κρίση απειλώντας ακόμη και να «παγώσει» την συμφωνία με την Ε.Ε. αν δεν ικανοποιηθεί το αίτημά της για απελευθέρωση του καθεστώτος της βίζας για τη Ζώνη Σένγκεν, ήταν φανερό πως οι Γερμανοί ηγέτες δεν ήθελαν να εμπλακούν σε μια πρωτοβουλία που εξοργίζει την Άγκυρα.
Για τη γερμανική κοινή γνώμη πάντως δεν τίθεται θέμα: Δημοσκόπηση του ινστιτούτου Infratest Dimap για λογαριασμό του πρώτου καναλιού της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD έδειξε ότι το 74% των Γερμανών θεωρεί σωστή την απόφαση και μόλις το 18% εκφράζει αντίθετη άποψη.
Εισηγητές του ψηφίσματος ήταν τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού CDU-CSU και SPD, ενώ τη στήριξή τους πρόσφεραν οι Πράσινοι και το Die Linke. «Επιτέλους πρέπει να πούμε τα πράγματα με τ' όνομά τους: ήταν μια γενοκτονία 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων, υπάρχει και ευθύνη της Γερμανίας σ' αυτή. Το Γερμανικό Ράιχ ήταν συνεργός» τόνισε χαρακτηριστικά από το βήμα της Μπούντεσταγκ ο Γκρέγκορ Γκίζι εκ μέρους του Die Linke, ενώ ο συμπρόεδρος των Πρασίνων Τζεμ Έζντεμιρ συμπλήρωσε πως το ψήφισμα «αφορά και ένα κομμάτι της γερμανικής Ιστορίας».
Υπενθυμίζεται ότι η απόφαση αναγνωρίζει πως η Γερμανία, ως μεγάλος σύμμαχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν προσπάθησε, παρ' ότι είχε γνώση, να σταματήσει την αρμενική γενοκτονία.
ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ
