Του Στρατή Αγγελή
Οι προκάτοχοι του Μπάρακ Ομπάμα είχαν πολλούς λόγους για να αποφεύγουν τη Χιροσίμα. Όχι μόνο για να μην εξοργίσουν τους Αμερικανούς ψηφοφόρους που θα εκλάμβαναν την επίσκεψη ως «συγγνώμη» για τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας, αλλά και για να μη διαταράξουν τις ισορροπίες στην Άπω Ανατολή, όπου η Κίνα και η Νότια Κορέα αντιμετωπίζουν με δυσπιστία το Τόκιο, κληρονόμο του γιαπωνέζικου μιλιταρισμού. Οι καιροί άλλαξαν όμως... Ο κλιμακούμενος γεωπολιτικός ανταγωνισμός μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας στον Ειρηνικό Ωκεανό καθώς και η συμφωνία TPP για την «απελευθέρωση» του εμπορίου ανάμεσα στις ακτές του Ειρηνικού οδήγησαν τον Ομπάμα πρώτα στο Βιετνάμ και μετά στην Ιαπωνία, για την ιστορική επίσκεψη στη Χιροσίμα και τη σύνοδο κορυφής των G7.
Ο Μπάρακ Ομπάμα, δωδέκατος πρόεδρος των ΗΠΑ μετά τον Χάρι Τρούμαν (ο οποίος έριξε τις ατομικές βόμβες στην Ιαπωνία), έχει ανοίξει το παιχνίδι στη διεθνή σκακιέρα. Εξομαλύνει τις σχέσεις με το Ιράν, επισκέφθηκε την Κούβα, και τώρα, μερικούς μήνες πριν από τη λήξη της δεύτερης θητείας του, πήγε στη Χιροσίμα, σε μια συμβολική κίνηση κατά του πυρηνικού εφιάλτη και όχι για να απολογηθεί, όπως τονίζει ο Λευκός Οίκος. Είναι βέβαια ο ίδιος πρόεδρος που προωθεί τον εκσυγχρονισμό του αμερικανικού οπλοστασίου με «μικρότερες πυρηνικές κεφαλές ακριβείας» και υλοποιεί την αντιπυραυλική ασπίδα στην Ευρώπη απέναντι στη «ρωσική απειλή». Για αρκετούς αναλυτές, η ανθρωπότητα βρίσκεται ήδη σε μια νέα πυρηνική εποχή και σε έναν νέο ψυχρό πόλεμο, με την Κίνα να διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο που θα ανταποκρίνεται στην οικονομική και στρατιωτική ισχύ της.
Ο Ιάπωνας εθνικιστής πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε παρουσιάζεται τώρα από Αμερικανούς αναλυτές ως ένας εν δυνάμει καλός σύμμαχος και η επίσκεψη Ομπάμα στη μαρτυρική πόλη που ισοπεδώθηκε από την ατομική βόμβα ως ένα μήνυμα με τελικό αποδέκτη το Πεκίνο. Το μεταπολεμικό Σύνταγμα της Ιαπωνίας έχει αλλάξει και οι ένοπλες δυνάμεις της μπορούν πλέον να πάρουν μέρος σε επιχειρήσεις στο εξωτερικό υπό όρους. Η εξέλιξη θορύβησε όλες τις χώρες της περιοχής. Η Νότια Κορέα, που έχει υποστεί τα δεινά της ιαπωνικής κατοχής, παραμένει δύσπιστη απέναντι στις χειρονομίες συμφιλίωσης από το Τόκιο. Αλλά και οι δυο χώρες συνασπίζονται με τους Αμερικανούς απέναντι στο πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας και τον «αστάθμητο παράγοντα» Κιμ Γιονγκ Ουν με κοινά στρατιωτικά γυμνάσια.
Από την πλευρά του, το Πεκίνο διεμήνυσε στους ηγέτες των G7 (ΗΠΑ, Καναδάς, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία και Βρετανία) να επικεντρωθούν σε οικονομικά, χρηματοοικονομικά και αναπτυξιακά θέματα, αντί ασχοληθούν με ζητήματα τα οποία αντιμετωπίζουν με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Τα μαθήματα του Βιετνάμ και η ραπ
Με άρθρο που δημοσίευσαν από κοινού στους "New York Times" ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Τζον Κέρι και ο γερουσιαστής Τζον Μκακέιν, βετεράνοι του πολέμου του Βιετνάμ, σημειώνουν τα μαθήματα που πήραν οι ΗΠΑ: ότι δεν πρέπει να συγχέεται ένας πόλεμος με τους πολεμιστές, ότι η κυβέρνηση πρέπει να είναι ειλικρινής προς τους πολίτες για τα πολεμικά σχέδια (η πρώτη αποστολή Αμερικανών στρατιωτών εκεί είχε παρουσιαστεί ως «βοήθεια για τις πλημμύρες»), ότι απαιτείται σεβασμός προς τις ξένες κουλτούρες και ότι οι διαφορές που φαίνονται αγεφύρωτες μπορούν να γεφυρωθούν.
Ο Ομπάμα είναι ο τρίτος στη σειρά Αμερικανός πρόεδρος που επισκέφθηκε το Βιετνάμ. Με το επικοινωνιακό χάρισμα που τον διακρίνει, μίλησε στους Βιετναμέζους για τη συμφωνία TPP (στην οποία συμμετέχει η κυβέρνηση του Βιετνάμ) και την κατάργηση των φραγμών στο εμπόριο, ενώ υποσχέθηκε στους ντόπιους ανάπτυξη, ευημερία, αυξήσεις στα εισοδήματά τους. Σε άλλη ομιλία του στο Ανόι, σε μια εκδήλωση που οργάνωσε αμερικανικό ίδρυμα για ταλαντούχους νέους, ο Μπάρακ Ομπάμα μίλησε για την ελευθερία της έκφρασης, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διαφθορά, φέρνοντας σαν παράδειγμα την απήχηση της ραπ στο Βιετνάμ, ένα στοιχείο της αμερικανικής κουλτούρας που βρίσκει παγκόσμια απήχηση, καθώς οι νέοι εκφράζουν τη διαμαρτυρία και τις αγωνίες τους, όπως είπε. Οι νέοι άνθρωποι απελπίζονται από τη διαφθορά, τις μίζες που καλούνται να πληρώσουν για να στήσουν δικές τους δουλειές και έτσι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα τους, είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Σαν να πουλούσε χάντρες σε... Ινδιάνους, οι οποίοι αγνοούν τι είναι τα εργασιακά δικαιώματα, οι δασμοί, ο παραμερισμός της εθνικής κυριαρχίας και η επικράτηση των πολυεθνικών, ο Ομπάμα δήλωσε κατηγορηματικά ότι είναι ο πιο ένθερμος υποστηρικτής της TPP, με τρόπο που θα έφερνε σε αμηχανία τους Δημοκρατικούς επίδοξους διαδόχους του στον Λευκό Οίκο. Οι αποκαλύψεις για το περιεχόμενο της άλλης «αδελφής» συμφωνίας TTIP (Διατλαντική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων) έχουν ξεσηκώσει τους Ευρωπαίους και μάλλον τη βάζουν στον "πάγο" μέχρι το τέλος της θητείας Ομπάμα, παρ' ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται πίσω από κλειστές πόρτες.
Αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος βρισκόταν στο Βιετνάμ, όχι στις ΗΠΑ. Οι διάδοχοι του Χο Τσι Μινχ προφανώς έχουν τις δικές τους προτεραιότητες και κάνουν τους δικούς τους υπολογισμούς για τα οφέλη της κομμουνιστικής κυβέρνησης από τις μπίζνες με τις ΗΠΑ. Πριν από 20 χρόνια, όταν προχώρησε η εξομάλυνση των διμερών σχέσεων, οι Αμερικανοί τουρίστες στο Βιετνάμ ήταν 60.000 τον χρόνο. Σήμερα είναι 600.000. Στο ίδιο διάστημα, το ύψος των ετήσιων εμπορικών συναλλαγών έχει εκατονταπλασιαστεί, φτάνοντας τα 45 δισεκατομμύρια δολάρια. Στις ΗΠΑ σπουδάζουν περίπου 20.000 από τις 150.000 Βιετναμέζους που φοιτούν στο εξωτερικό, ενώ οι Αμερικανοί συμμετέχουν σε πρόγραμμα για την εκπαίδευση στελεχών του Λαϊκού Στρατού που θα πάρουν μέρος σε μελλοντικές ειρηνευτικές αποστολές του ΟΗΕ.
Αναπτύσσοντας περαιτέρω τις σχέσεις με το Βιετνάμ, οι ΗΠΑ πλευροκοπούν την Κίνα, σε μια περίοδο αυξημένου γεωπολιτικού ανταγωνισμού μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου για τον έλεγχο της Νότιας Σινικής Θάλασσας, όπου πυκνώνουν τα επεισόδια στη θάλασσα και στον αέρα. Με τη δημιουργία τεχνητών νησιών - βάσεων πάνω σε υφάλους δυτικά των Φιλιππίνων, οι Κινέζοι προσπαθούν να βάλουν φραγμό στην επέκταση των Αμερικανών και να δημιουργήσουν μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος. Η άρση του εμπάργκο στις πωλήσεις αμερικανικών όπλων στο Βιετνάμ άνοιξε τον δρόμο για διεύρυνση της διμερούς στρατιωτικής συνεργασίας και δεν αφορά βέβαια την αντικατάσταση των Καλάσνικοφ που σκότωσαν δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιώτες στη χώρα του Χο Τσι Μινχ.
