Το ιστορικό δημοψήφισμα της Βρετανίας για την έξοδο από την Ε.Ε. έχει ήδη επηρεάσει τις αγορές -στερλίνα, μετοχές και ακίνητα παρουσιάζουν μεταβλητότητα. Πίεση υπάρχει και σε άλλους τομείς, με τη στάση των διεθνών επενδυτών έναντι των κινδύνων για την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου να παίζει καθοριστικό ρόλο. Η αβεβαιότητα έχει προκαλέσει πονοκεφάλους στις πολυεθνικές και στους απλούς επενδυτές.
"Παίζεται κορώνα - γράμματα", λέει ο Nτιέτερ Βέμερ, επικεφαλής των οικονομικών υπηρεσιών της Allianz, της μεγαλύτερης ασφαλιστικής εταιρείας της Ευρώπης, ο οποίος δήλωσε την Τετάρτη, αναφερόμενος στα αμφίρροπα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων: «Αν το αποτέλεσμα είναι 50/50, είναι στοίχημα για το τι προετοιμασία να κάνουμε". Είναι ένα στοίχημα, ωστόσο, που πολλοί από τους συμμετέχοντες στην αγορά δεν μπορούν ούτε να αγνοήσουν ούτε να αποφύγουν.
Ενόψει του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου, η εφημερίδα "F.T." κοιτάζει το εμπορικό παιχνίδι γύρω από το Brexit: επενδυτικές στρατηγικές για την προετοιμασία και ακόμη και το κέρδος από την απόφαση για έξοδο (ή παραμονή).
Η λίρα
Αν η Βρετανία ψηφίσει να φύγει, το sell-off είναι ένα ασφαλές στοίχημα. Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι η στερλίνα θα μπορούσε να χάσει μέχρι και το 1/3 της αξίας της έναντι του δολαρίου λόγω των ανησυχιών ότι μια έξοδος από την Ε.Ε. θα μειώσει τις εισροές κεφαλαίων, την αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και θα προκαλέσει ύφεση.
Ο Μάικλ Σόντερς, οικονομολόγος της Citigroup, που σύντομα θα ενταχθεί στην Επιτροπή Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Αγγλίας, έγραψε πρόσφατα ότι μια βρετανική έξοδος θα προκαλέσει κατά πάσα πιθανότητα υποτίμηση της τάξης του 15%-20% έναντι των κύριων εμπορικών εταίρων της Βρετανίας. Αυτή η χρονιά μάς πρόσφερε μια γεύση των συνεπειών του Brexit. Στους δώδεκα μήνες μέχρι τον Μάρτιο, η λίρα έχασε 11% της αξίας της έναντι του δολαρίου, ενώ η τιμή τής αντιστάθμισης (hedging) έναντι μιας μετα-Brexit κατάρρευσης έφτασε στα ύψη. Το νόμισμα έχει από τότε ανακτήσει λίγο λιγότερο από το μισό του εδάφους, ενώ το κόστος αντιστάθμισης έχει μειωθεί. H εβδομάδα του δημοψηφίσματος ενδέχεται να πιέσει τη λίρα, εκτός κι αν οι δημοσκοπήσεις δείχνουν καθαρά αποτελέσματα υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε.
Η συμβιβαστική άποψη είναι ότι η στερλίνα θα ανακάμψει αν θριαμβεύσει το στρατόπεδο που τάσσεται υπέρ της παραμονής. Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι η όποια μεταβολή θα μπορούσε να περιοριστεί λόγω των ολοένα και πιο αδύναμων θεμελιωδών μεγεθών της Βρετανίας. Αν η Βρετανία ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από την Ε.Ε., η στερλίνα δεν θα είναι το μοναδικό νόμισμα που θα πρέπει να αποφύγει κανείς. Το ευρώ και άλλα ευρωπαϊκά νομίσματα, καθώς θα δεχθούν πίεση λόγω των προσδοκιών που θέλουν την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου να είναι κακή για το υπόλοιπο του μπλοκ. Αυτό αφήνει το δολάριο και τα νομίσματα αναδυόμενων αγορών (τα οποία έχουν ήδη ενισχυθεί φέτος), καθώς και, ενδεχομένως, το ελβετικό φράγκο, να κερδίζουν από ένα πιθανό σενάριο αποχώρησης.
Τραπεζικός τομέας
Οι τραπεζικές μετοχές αποτελούν μία από τις πιο ευάλωτες, σε μία ενδεχόμενη ύφεση, κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων. Οι τραπεζίτες έχουν ήδη προειδοποιήσει για τις ανησυχίες των ξένων επενδυτών για το δημοψήφισμα. Τα spreads των βρετανικών τραπεζικών ομολόγων, τα οποία αντανακλούν το κόστος δανεισμού τους στις αγορές, είναι πλέον 30 μονάδες πάνω από ό,τι ήταν στην αρχή του έτους, σύμφωνα με ανακοίνωση του οίκου Moodys την περασμένη εβδομάδα. Ο οίκος αξιολόγησης σημείωσε επίσης ότι μια βρετανική έξοδος θα έχει «μέτριο αντίκτυπο» στην κερδοφορία των εμπορικών δανειστών, όπως η Barclays, η RBS, η Lloyds, η Santander UK και η HSBC, ως αποτέλεσμα της χαμηλότερης πιστωτικής επέκτασης. Οι τράπεζες με μεγαλύτερη έμφαση στις επιχειρήσεις λιανικής πώλησης θα είναι λιγότερο εκτεθειμένες, δεδομένου ότι οι επιπτώσεις της χαμηλότερης ανάπτυξης θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να φτάσουν στα νοικοκυριά. Άλλα μέρη του μίγματος χρηματοδότησης των βρετανικών τραπεζών, όπως η τιτλοποίηση, θα μπορούσαν επίσης να επηρεαστούν από μια απόφαση αποχώρησης της Βρετανίας, διότι επί του παρόντος η ρύθμισή τους εξαρτάται από τη νομοθεσία της Ε.Ε. Οι επενδυτές που θέλουν να "τζογάρουν" με το Brexit μπορούν να επιλέξουν την Standard Chartered, η οποία κάνει πολύ λίγες δουλειές στο Ηνωμένο Βασίλειο, αντί για την RBS ή την Lloyds, που σχεδόν εξ ολοκλήρου επικεντρώνονται στην εγχώρια αγορά.
Μετοχές
Οι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι, το εμπόριο και οι κατασκευαστικές εταιρείες είναι μόνο κάποιες από τις εταιρείες των οποίων οι μετοχές θα νιώσουν τις συνέπειες, αρχικά τουλάχιστον, εάν η Βρετανία επιλέξει την έξοδο. Θα μπορούσε να είναι μεγάλο πλήγμα για τις διεθνείς δραστηριότητες του City, στερώντας από τις εταιρείες με έδρα το Λονδίνο το "διαβατήριό" τους να πουλάνε προϊόντα στην υπόλοιπη Ε.Ε.
Αλλά οι επενδυτές έχουν μείνει σχετικά ασυγκίνητοι και γενικά οι μετοχές δεν έχουν ακόμη πληγεί από τέτοιους φόβους. Έτσι, οι ασφαλιστές, για παράδειγμα, είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν συσσωρευμένη πίεση εάν κυριαρχήσει η έξοδος. Στη συνέχεια, υπάρχει ο αντίκτυπος στην οικονομία στο σύνολό της.
Οι επενδύσεις και η κατανάλωση έχουν ήδη επιβραδυνθεί στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την ψηφοφορία και θα μπορούσε να πληγούν περαιτέρω στον απόηχο της απόφασης της εξόδου, με τις συνέπειες για τις εταιρείες που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Μέχρι στιγμής φέτος η μεσαία κεφαλαιοποίηση του δείκτη FTSE 250 και ο blue-chip δείκτης FTSE 100 δεν έχουν αποκλίνει σημαντικά, παρ' ότι ο πρώτος είναι πιο βαθιά ριζωμένος στην εγχώρια οικονομία, ενώ ο δεύτερος είναι πιο διεθνής. Στην πραγματικότητα, ο FTSE 100 θα μπορούσε να αποκομίσει κάποια οφέλη από την αναμενόμενη ύφεση στη λίρα αν η Βρετανία φύγει, τουλάχιστον σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Οι τζογαδόροι του Brexit μπορούν κάλλιστα να κρατηθούν μακριά από τον FTSE 250 και να εξετάσουν το σορτάρισμα μετοχών.
Κρατικά ομόλογα
Ορισμένοι αναλυτές και επενδυτές πιστεύουν ότι η αγορά κρατικών ομολόγων είναι καλή πρακτική ενόψει Brexit. Μέχρι στιγμής φέτος, οι διακυμάνσεις των τιμών έχουν επηρεαστεί λιγότερο από το δημοψήφισμα και περισσότερο από τις παγκόσμιες τάσεις της αγοράς. Αλλά αν η Βρετανία αφήσει την Ε.Ε., η Τράπεζα της Αγγλίας θα μπορούσε να κρατήσει τα επιτόκια χαμηλά για να προστατεύσει την οικονομία από οποιοδήποτε σοκ, πράγμα που θεωρητικά θα ενισχύσει τις τιμές των ομολόγων.
Εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι. Η αγορά κρατικών ομολόγων είναι κυρίως εγχώρια, αλλά η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έψαξε ολοένα και περισσότερο ξένους επενδυτές να αγοράσουν το χρέος, καθώς η οικονομική κρίση οδήγησε τη χώρα να αυξήσει απότομα τον δανεισμό της. Στους δύο πρώτους μήνες του έτους, καθώς η αβεβαιότητα αυξανόταν για το μέλλον της Βρετανίας στην Ε.Ε., οι ξένοι επενδυτές πούλησαν περισσότερα κρατικά ομόλογα απ' ό,τι αγόρασαν. Ενώ οι καθαρές αγορές ολοκληρώθηκαν τον Μάρτιο, μια ψήφος υπέρ της αποχώρησης στις 23 Ιουνίου θα μπορούσε να ωθήσει τους ξένους επενδυτές να εγκαταλείψουν για ακόμη μία φορά τα κρατικά ομόλογα.
Ακίνητα
Μερικοί κατασκευαστές λένε ότι το δημοψήφισμα ήδη ρίχνει τη βρετανική αγορά ακινήτων στο σύνολό της.
Οι τράπεζες και οι οίκοι αξιολόγησης, όπως η Credit Suisse και η S&P, λένε ότι η αγορά θα αποδυναμωθεί αμέσως μετά από μια ψήφο υπέρ της αποχώρησης, με τον τομέα των κατασκευών που έχει επενδύσει στο Λονδίνο να εκτίθεται ιδιαίτερα σε κίνδυνο. Οι μετοχές ακινήτων βρίσκονται ήδη υπό πίεση σε μεγάλο βαθμό λόγω των επενδυτών από χώρες εκτός Ευρώπης.
Μια καλή ευκαιρία του Brexit είναι να στοχεύσει κανείς στο Berkeley Group, μια μεγάλη κατασκευαστική. Οι μετοχές της Berkeley έχουν χάσει το ένα πέμπτο της αξίας τους φέτος, με μια επιβράδυνση στις πωλήσεις ακριβών σπιτιών. Ένας λόγος είναι το νόμισμα. Η νευρικότητα σχετικά με τις προοπτικές της στερλίνας μπορεί να υπονομεύσει το στάτους των βρετανικών ακινήτων ως μέσο αποθήκευσης αξίας για τις παγκόσμιες ελίτ.
Έτσι, ενώ εκείνοι που προβλέπουν την επικράτηση της εξόδου από την Ε.Ε. θα θέλουν να μείνουν μακριά από τις μετοχές των μεγάλων κατασκευαστικών, οι πραγματικοί πιστοί της ευρωπαϊκής Βρετανίας ίσως εξετάσουν την αγορά τους.
(ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ)
