Υπό τον κλοιό μια νέας σοβαρής απειλής βρίσκεται και πάλι η παγκόσμια υγεία, σχεδόν δύο χρόνια μετά το ξέσπασμα της επιδημίας Έμπολα στη δυτική Αφρική. Τη χειρότερη, στην εποχή των αντιβιοτικών, μολυσματική πρόκληση που αντιμετώπισε ποτέ η ανθρωπότητα απειλώντας με αφανισμό ολόκληρες χώρες στην Αφρική και φτάνοντας την ιατρική στα όριά της διαδέχεται σήμερα ο ιός Ζίκα με "επίκεντρο" τη Λατινική Αμερική.
«Ξεφεύγοντας» από τα όρια της γεωγραφικής περιοχή, όπου εκδηλωνόταν συνήθως έως τώρα, η τροπική αυτή ασθένεια εξαπλώνεται με ταχύτητα σε άλλα σημεία του πλανήτη, φαινόμενο που ορισμένοι ειδικοί θεωρούν συνέπεια της παγκόσμιας υπερθέρμανσης και της κλιματικής αλλαγής. Ο ιός Ζίκα, που μεταδίδεται με το τσίμπημα του κουνουπιού - τίγρης έχει «φτάσει» σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής, ανάμεσά τους στη Βραζιλία και τη Βενεζουέλα, ενώ μόλις τώρα η διεθνής επιστημονική κοινότητα αρχίζει να αντιλαμβάνεται το μέγεθος της απειλής και να κινητοποιείται.
Ο κυριότερος κίνδυνος σχετίζεται με τη μετάδοση της μόλυνσης στις εγκύους, καθώς απειλείται άμεσα το έμβρυο που ενδέχεται να εμφανίσει μικροκεφαλία, μια εκ γενετής ατροφία του εγκεφάλου η οποία εμποδίζει τη μετέπειτα φυσιολογική διανοητική ανάπτυξή του.
Αυξάνονται τα κρούσματα
Καθώς τα κρούσματα αυξάνονται, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποίησε χθες πως ο ιός αναμένεται να εξαπλωθεί σε όλες τις χώρες της βόρειας και νότιας Αμερικής, εκτός από τον Καναδά και τη Χιλή. Σημειώνεται πως, από τότε που η Βραζιλία ανέφερε τα πρώτα κρούσματα στο έδαφός της, τον Μάιο του 2015, ο Ζίκα έχει εξαπλωθεί σε 21 χώρες της αμερικανικής ηπείρου και της Καραϊβικής.
Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για την ταχεία μετάδοση του ιού: Πρώτον, ο πληθυσμός της αμερικανικής ηπείρου δεν είχε εκτεθεί νωρίτερα στον ιό και επομένως στερείται ανοσίας και, δεύτερον, το κουνούπι τίγρης -ο βασικός φορέας μετάδοσης του Ζίκα- συναντάται σε όλες τις χώρες της περιοχής εκτός από τον Καναδά και τη Χιλή. Ο ΠΟΥ καλεί τις γυναίκες που σχεδιάζουν να ταξιδέψουν σε περιοχές όπου έχουν αναφερθεί κρούσματα να συμβουλευτούν γιατρό πριν αναχωρήσουν και μετά όταν επιστρέψουν, ενώ την ίδια ώρα οι υγειονομικές αρχές στις πληγείσες χώρες καλούν τις γυναίκες να αποφύγουν την εγκυμοσύνη.
Ο ιός απομονώθηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 1947 στην Ουγκάντα. Μέχρι πρότινος θεωρούνταν ότι προκαλούσε ήπιες, σποραδικές μολύνσεις σε ανθρώπους στην Αφρική και την Ασία. Μετά την πρώτη τεκμηριωμένη επιδημία στο νησί Γιαπ της Μικρονησίας το 2007, ο ιος προκάλεσε στη συνέχεια μια μεγάλη επιδημία στη Γαλλική Πολυνησία την περίοδο 2013-14, πριν εξαπλωθεί διά μέσου του Ειρηνικού. Η επιδημία στην Πολυνησία εξελίχθηκε ταυτόχρονα με τη διάδοση των ιών του δάγγειου πυρετού και με ασυνήθιστες αυξήσεις των σοβαρών νευρολογικών επιπλοκών, όπως το σύνδρομο Guillain - Barré και οι συγγενείς νευρολογικές δυσπλασίες.
Ο Ζίκα μπορεί να μεταδοθεί μέσω του αίματος ενώ έχει επίσης ανιχνευθεί σε ανθρώπινο σπέρμα, αλλά χρειάζονται περισσότερες αποδείξεις για να επιβεβαιωθεί αν μπορεί να μεταδοθεί και με τη σεξουαλική επαφή.
ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ
