Δέκα χρόνια μετά και αφού μεσολάβησαν ενδελεχείς έρευνες, ευφάνταστα σενάρια και πάμπολλες εικασίες, το θρίλερ "Αλεξάντρ Λιτβινιένκο", του Ρώσου πρώην πράκτορα της KGB που δηλητηριάστηκε σκόπιμα με ραδιενεργό πολώνιο σε μπαρ του Λονδίνου και υπέστη αργό, βασανιστικό θάνατο χωρίς κανείς να μπορεί να τον βοηθήσει, ξαναγράφεται σήμερα. Η "τυπική", κατά τα φαινόμενα, ιστορία ξεκαθαρίσματος λογαριασμών στον κόσμο των κατασκόπων γίνεται σοβαρή διπλωματική και πολιτική διένεξη, που φέρνει Βρετανία και Ρωσία σε ευθεία αντιπαράθεση.
Η αιτία δεν είναι άλλη από το πόρισμα της ειδικής έρευνας που έφεραν εις πέρας οι βρετανικές αρχές ύστερα από δέκα ολόκληρα χρόνια. Δημιοσιοποιήθηκε χθες, εμπλέκοντας άμεσα το ρωσικό κράτος στη δολοφονία του πρώην πράκτορα -και μετέπειτα αντιφρονούντα-, που έγινε το 2006 στο Λονδίνο. Η έρευνα των Βρετανών καταλήγει σε μια αναπόδεικτη υπόθεση προκαλώντας την οργή της Μόσχας: η δολοφονία του Λιτβινιένκο "πιθανώς εγκρίθηκε" από τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν εν μέρει λόγω του "προσωπικού ανταγωνισμού" μεταξύ των δύο ανδρών. Υπενθυμίζεται ότι ο 43χρονος -τότε- Λιτβινιένκο είχε προβεί επανειλημμένως σε προσωπικές επιθέσεις κατά του Πούτιν, με αποκορύφωμα κατηγορία για "παιδοφιλία", τον Ιούλιο του 2006.
Οργανωμένο σχέδιο
Ως αυτουργούς της δολοφονίας, οι βρετανικές αρχές θεωρούν δύο πρώην πράκτορες των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών (της FSB), τον νυν βουλευτή Αντρέι Λουγκοβόι και τον επιχειρηματία Ντμίτρι Κοβτούν. Οι δύο άνδρες κατηγορούνται ότι έριξαν το ραδιενεργό πολώνιο-210 στο τσάι του Λιτβινιένκο όταν συναντήθηκαν μαζί του στο μπαρ ξενοδοχείου της αλυσίδας Millennium, στο κεντρικό Λονδίνο, την 1η Νοεμβρίου 2006. Πέθανε στο νοσοκομείο, τρείς εβδομάδες αργότερα, στις 23 Νοεμβρίου 2006.
Η βρετανική αστυνομία έχει ήδη εκδώσει εντάλματα σύλληψης των δύο Ρώσων και έχει ζητήσει την έκδοση τους από τις ρωσικές αρχές προκειμένου να δικαστούν στη Βρετανία. "Στόχος μας παραμένει να τους οδηγήσουμε ενώπιον της Δικαιοσύνης", ανέφερε χθες η Σκότλαντ Γιαρντ σε σχετική ανακοίνωσή της.
Η 328 σελίδων έκθεση του πρώην δικαστή σερ Ρόμπερτ Όουεν υποστηρίζει πως το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε πολώνιο-210, το οποίο είχε παραχθεί σε πυρηνικό αντιδραστήρα, "οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι Λουγκοβόι και Κοβτούν ενεργούσαν για λογαριασμό κράτους παρά εγκληματικής οργάνωσης". Ο δικαστής προσθέτει ότι το πολώνιο "θα μπορούσε" να είχε προέλθει από το πυρηνικό εργοστάσιο Avangard, κοντά στο Νόζνι-Νοβγκορόντ, στο κεντρικό τμήμα της ευρωπαϊκής Ρωσίας.
"Βασιζόμενος σε όλα τα αποδεικτικά στοιχεία και τις αναλύσεις, ανακάλυψα ότι η επιχείρηση της FSB είχε πιθανόν εγκριθεί από τον Νικολάι Πατρούτσεφ (τον πρώην αρχηγό της υπηρεσίας) αλλά επίσης και από τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν", ισχυρίζεται ο Βρετανός δικαστής.
Κόντρα
Τα συμπεράσματα της έρενας έσπευσε άμεσα να υιοθετήσει και να σχολιάσει η κυβέρνηση Κάμερον. Άλλωστε, οι βρετανικές αρχές είχαν από την αρχή αναγάγει την ιστορία αυτή σε κορυφαίο θέμα "ειδικού ενδιαφέροντος", φέρνοντας συχνά, στο διάστημα που μεσολάβησε, το Λονδίνο σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Μόσχα. Η έκθεση Όουεν, με βάση την οποία "η δολοφονία του Αλεξάντρ Λιτβινιένκο εγκρίθηκε στο υψηλότερο επίπεδο του ρωσικού κράτους, είναι εξαιρετικά δυσάρεστα νέο", σχολίασε ο εκπρόσωπος του Ντέιβιντ Κάμερον. "Αυτός δεν είναι τρόπος συμπεριφοράς για μια χώρα που είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ", πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. Σε ανάλογο πνεύμα και δίνοντας ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις στην υπόθεση, η υπουργός Εσωτερικών Τερέζα Μέι έκανε λόγο για "ωμή και απαράδεκτη παραβίαση του διεθνούς δικαίου".
Από την πλευρά του, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε κατηγορηματικά την έρευνα Όουεν ως "μεροληπτική και αδιαφανή" επισημαίνοντας πως ο όλος χειρισμός της υπόθεσης από το Λονδίνο έχει ρίξει τη σκιά του στις σχέσεις Βρετανίας - Ρωσίας. "Λυπούμαστε που μια καθαρά ποινική υπόθεση πολιτικοποιήθηκε και έχει σκιάσει τη γενική ατμόσφαιρα των διμερών μας σχέσεων", δήλωσε η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα.
ΝΙΚΟΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ
