Της ΚΑΚΗΣ ΜΠΑΛΗ
Μέχρι πρότινος το όπλο της προπαγάνδας της βαρβαρότητας το ξέραμε από τη Μέση Ανατολή, για παράδειγμα με τους αποκεφαλισμούς ομήρων σε ζωντανή μετάδοση. Από τις αρχές της νέας χρονιάς το βλέπουμε και στην Ουκρανία, όπου οι συγκρούσεις στην κοιλάδα του Ντονμπάς, στα ανατολικά της χώρας, μεταξύ του ουκρανικού στρατού και των ρωσόφιλων αυτονομιστών γίνονται όλο και πιο σκληρές - και με όλο και λιγότερη μέριμνα για τη ζωή των αμάχων.
Δεν ήταν μόνο το μακελειό στη Μαριούπολη το περασμένο Σάββατο, με τα βλήματα που θεωρητικά είχαν στόχο ένα φυλάκιο του ουκρανικού στρατού, να χτυπάνε αυτοκίνητα, σπίτια και μαγαζιά και να σκοτώνουν διαβάτες. Ήταν και η ντουζίνα των επιβατών ενός λεωφορείου που σκοτώθηκαν... κατά λάθος στις 13 Ιανουαρίου κοντά στην κωμόπολη Βολνοχάβα, όταν τους ήρθε μια βόμβα στο κεφάλι. Ήταν και οι άνθρωποι που σκοτώθηκαν από πυραυλική επίθεση, ενώ περίμεναν σε μια στάση λεωφορείου στο Ντονέτσκ, το προπύργιο των αυτονομιστών, στις 22 Ιανουαρίου. Ποιος ευθύνεται για τις επιθέσεις; Άλλοτε οι αυτονομιστές κι άλλοτε οι Ουκρανοί στρατιώτες. Στο διαδίκτυο πληθαίνουν τα ερασιτεχνικά βίντεο με τις εικόνες της φρίκης από τις επιθέσεις, με τις εμπόλεμες πλευρές να τα χρησιμοποιούν για να δείξουν η μία τη βαρβαρότητα της άλλης ή για να τσακίσουν το ηθικό η μία της άλλης.
Τις τελευταίες ημέρες, για παράδειγμα, κυκλοφόρησε μια ανάρτηση στο facebook ενός συμβούλου του Ουκρανού προέδρου Πέτρο Ποροσένκο που καυχιέται για την εκτέλεση τραυματισμένων αυτονομιστών αιχμαλώτων. Αλλά και ένα βίντεο με πρωταγωνιστή έναν αξιωματικό των αυτονομιστών να βασανίζει Ουκρανούς αιχμάλωτους στρατιώτες και να σηκώνει στην κάμερα τη φωτογραφία της γυναίκας ενός από αυτούς, απειλώντας με εκδίκηση.
Αν και η εικόνα από τα μέτωπα του πολέμου είναι θολή, με τις ειδήσεις για επιτυχίες του ουκρανικού στρατού ή των αυτονομιστών σε στόχους - κλειδιά βορείως του Ντονέτσκ να αντικρούονται, φαίνεται ότι η ουκρανική κυβέρνηση δεν αισθάνεται καθόλου σίγουρη για το ηθικό των στρατιωτών της. Γι' αυτό και προχτές ανακοίνωσε ότι θα δώσει... μπόνους: 6.000 ευρώ για κάθε εχθρικό μαχητικό αεροσκάφος που θα καταρρίπτεται και 2.400 ευρώ για κάθε τεθωρακισμένο που θα καταστρέφεται. Θεωρητικά οι αυτονομιστές δεν έχουν δικά τους μαχητικά και τεθωρακισμένα, άρα το έπαθλο είναι για την καταστροφή της ρωσικής στήριξης - παρά τη μονότονη διάψευση από τη μεριά της Μόσχας.
Είναι πια σαφές ότι οι εμπόλεμες πλευρές δεν έχουν καμία διάθεση να σεβαστούν τη γραμμή της εκεχειρίας, ότι δεν πρόκειται να αποσύρουν τα βαρέα όπλα, όπως υποσχέθηκαν, μόλις πριν από λίγες μέρες κατά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Γαλλίας, της Ουκρανίας, της Ρωσίας και της Γερμανίας στο Βερολίνο. Και οι δύο προσπαθούν να κερδίσουν έδαφος, ώστε να είναι άλλα τα τετελεσμένα την επόμενη φορά που θα καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το στοίχημα της Μαριούπολης
Πολλά θα παιχτούν στη Μαριούπολη, την πόλη που ο πρόεδρος της Ουκρανίας κατέστησε τον Ιούνιο προσωρινή πρωτεύουσα της επαρχίας του Ντονέτσκ, που σε μεγάλο βαθμό ελέγχεται από τους αυτονομιστές. Εάν το Κίεβο χάσει τη Μαριούπολη, αφενός το ηθικό του ουκρανικού στρατού θα βουλιάξει στα τάρταρα, αφετέρου δεν θα διαθέτει πλέον κανένα σημαντικό λιμάνι στην Αζοφική Θάλασσα. Κι αυτό θα έχει κυρίως βαριές οικονομικές επιπτώσεις.
Μέχρι στιγμής ο ουκρανικός στρατός ελέγχει το έδαφος ανάμεσα στην Κριμαία και τη Μαριούπολη και θεωρείται σχεδόν αδύνατον να καταφέρουν να το καταλάβουν οι αυτονομιστές, χωρίς τη στήριξη τακτικών ρωσικών στρατευμάτων. Η Μόσχα δηλώνει ότι οι στρατιώτες της απλώς παρακολουθούν τις εξελίξεις στα σύνορα, το Κίεβο την κατηγορεί ότι έστειλε ήδη 2.000 στρατιώτες από την άλλη πλευρά των συνόρων.
Για τη Μόσχα, πάλι, που έχει αναλάβει την τροφοδοσία της Κριμαίας, μετά την προσχώρηση - προσάρτηση της χερσονήσου στη Ρωσική Ομοσπονδία, χρειάζεται η πρόσβαση διά του εδάφους, μέχρι να φτιάξει τη γέφυρα που σχεδιάζει πάνω από τα στενά του Κερτς - αν υποθέσουμε ότι θα έχει τα λεφτά γι' αυτό. Οι κάτοικοι της Κριμαίας περνάνε όλο και πιο δύσκολα, καθώς είναι αποκομμένοι από τα τρόφιμα, το ρεύμα, ενίοτε και το νερό, που μέχρι τώρα έπαιρναν από την ουκρανική ενδοχώρα, και πρέπει να πληρώνουν χρυσάφι τα είδη πρώτης ανάγκης που έρχονται πλέον από τη Ρωσία. Για τη δική τους επιβίωση, μακροπρόθεσμα είναι απαραίτητη είτε μια σταθερή εκεχειρία με την Ουκρανία είτε ένας διάδρομος προς το Ντονέτσκ που να ελέγχεται από τους αυτονομιστές.