Του Μιχάλη ΤΡΙΚΚΑ
Ο παγκόσμιος πλούτος αυξάνεται, αλλά συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερα χέρια. Πέρσι, τέτοιες μέρες, η βρετανική οργάνωση Oxfam έδινε στη δημοσιότητα μια έκθεση που προκαλούσε αίσθηση, καθώς αποκάλυπτε ότι οι 85 πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη κατέχουν πια τον ίδιο πλούτο με 3,5 δισεκατομμύρια ανθρώπους - το φτωχότερο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η φετινή έκθεση δείχνει ότι η κορυφή της πυραμίδας όχι μόνο συνεχίζει να υψώνεται προς τον ουρανό, αλλά γίνεται και ολοένα και πιο "αιχμηρή": μόλις 80 άνθρωποι ελέγχουν πια τον μισό παγκόσμιο πλούτο.
Η φετινή έκθεση της Oxfam οδηγεί στο αναπόφευκτο συμπέρασμα ότι η χρηματοπιστωτική κρίση που ξέσπασε το 2008 έδωσε την ιδανική ευκαιρία για τη μεγαλύτερη ανακατανομή πλούτου στη σύγχρονη Ιστορία. Η οικονομική ελίτ κατόρθωσε να αυξήσει το μερίδιο της στον παγκόσμιο πλούτο από το 44% εκείνης της χρονιάς στο 48% μια πενταετία αργότερα. Και πρόκειται για μια σαφώς αυξητική τάση.
Αν τίποτε δεν αλλάξει, η παγκόσμια οικονομική ολιγαρχία -το περίφημο 1% σύμφωνα με το κίνημα Occupy- θα διαθέτει του χρόνου τον ίδιο πλούτο με το υπόλοιπο 99% των κατοίκων του πλανήτη. Το αξιοσημείωτο είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που ο παγκόσμιος πλούτος αυξάνεται, αγγίζοντας πια το αστρονομικό νούμερο των 263 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Τον πλούτο αυτό καρπώνονται όμως πλέον μια χούφτα άνθρωποι. Οι 80 κροίσοι διπλασίασαν τα πλούτη τους την πενταετία 2009-2014, την ώρα που η περιουσία των 3,5 δισεκατομμυρίων φτωχώτερων συνέχισε να εξανεμίζεται.
Επικαλούμενη στοιχεία του Forbes, η βρετανική οργάνωση σημειώνει ότι υπάρχουν σήμερα 1.645 δισεκατομμυριούχοι στον κόσμο. Σχεδόν το ένα τρίτο από αυτούς ζει στις ΗΠΑ και το ένα τέταρτο στην Ευρώπη. Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η διαπίστωση ότι οι περισσότεροι από αυτούς δεν εκπροσωπούν κάποιον παραγωγικό κλάδο, αλλά τον χρηματοπιστωτικό και ασφαλιστικό τομέα.
Όπως καταγράφεται στην έκθεση, "από τον Μάρτιο του 2013, προέκυψαν 37 νέοι δισεκατομμυριούχοι από αυτούς τους τομείς", με μόλις έξι να "εκπίπτουν" από τη λίστα (του Forbes). Όσο για απόλυτους αριθμούς, ο χρηματοπιστωτικός τομέας -που με την ασυδοσία του βύθισε τον κόσμο στην οικονομική κρίση- αύξησε τον πλούτο του κατά 150 δισεκατομμύρια σε μόλις ένα χρόνο.
Όπως και πέρσι, η έκθεση της Oxfam δόθηκε στη δημοσιότητα λίγο πριν την έναρξη του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας. Το 1% θα βρίσκεται, φυσικά, εκεί για να συζητήσει το πρόβλημα των κοινωνικών ανισοτήτων. Εκτός από πολλούς ηγέτες κρατών και τον "απαραίτητο" Μπόνο των U2, το "παρών" στη συνάντηση θα δώσουν μια σειρά δισεκατομμυριούχοι, όπως ο Μπιλ Γκέιτς της Microsoft και ο Έρικ Σμιτ της Google.
Το "παρών" θα δώσει και η Oxfam μέσω της διευθύντριάς της Γουίνι Μπιανίμα. "Θα χρησιμοποιήσει τη θέση της στο Νταβός για να ζητήσει επείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της ανισότητας, αρχίζοντας από την πάταξη της φοροδιαφυγής των μεγάλων επιχειρήσεων" διαβεβαιώνει η Oxfam, που έχει την περίεργη ιδέα ότι η σύναξη της οικονομικής αριστοκρατίας αποτελεί τον κατάλληλο χώρο για την προώθηση της καμπάνιας της κατά της φτώχειας.
Οι συμμετέχοντες στη διάσκεψη θα φτάσουν στο Νταβός με περισσότερα από 1.700 ιδιωτικά τζετ σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου. Και αφού συζητήσουν για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και τον κίνδυνο της κλιματικής αλλαγής, ενδεχομένως να θελήσουν να ξεσκάσουν με λίγο σκι.
Τι και αν η φύση δεν έχει προνοήσει φέτος να γεμίσει με χιόνι της πλαγιές των Άλπεων; Εδώ και μήνες οι ξενοδόχοι τις βομβαρδίζουν καθημερινά με παγωμένο νερό ανακατεμένο με αέρα χρησιμοποιώντας 380 ειδικά "κανόνια χιονιού" τα οποία έχουν αγοράσει γι' αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Ίσως να αποτελεί την καλύτερη μεταφορά για τη συνάντηση. Γιατί να ανησυχούμε για το φαινόμενο του θερμοκηπίου ή την ανισότητα του πλούτου; Λύσεις πάντα θα υπάρχουν. Και το Νταβός αποτελεί το ιδανικό περιβάλλον για να τις αναζητήσεις. Μπορείς να συζητάς ολόκληρες ώρες για τη φτώχεια, χωρίς να χρειάζεται να την αντικρίζεις ούτε λεπτό.
