Η απόφαση να μην παραπεμφθεί σε δίκη ο λευκός αστυνομικός Ντάρεν Ουίλσον που στις αρχές Αυγούστου σκότωσε τον νεαρό Αφροαμερικανό Μάικλ Μπράουν στο Φέργκιουσον του Μιζούρι προκάλεσε ένα συγκλονιστικό κίνημα διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα. Με κεντρικό σύνθημα το "Και οι ζωές των μαύρων μετράνε" και το "Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη", άνθρωποι σε όλη τη χώρα διαδήλωσαν θυμίζοντας ξανά την περίοδο του "Οccupy". Μιλήσαμε για τα όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ με τον Πίτερ Ραφ, δημοσιογράφο και ακτιβιστή που ζει στο Μπρούκλιν. Ο Ραφ, που συμμετέχει ενεργά στα κινήματα και γράφει για εργασιακά δικαιώματα, φυλετική ισότητα και περιβαλλοντικά ζητήματα, ενώ είναι και μέλος της επιτροπής "Αλλαγή Συστήματος, όχι μόνο Κλίματος", ενός οικοσοσιαλιστικού δικτύου που ιδρύθηκε το 2013, μας μίλησε για το πώς η μακρά ιστορία των ΗΠΑ συνδέεται άρρηκτα με τον ρατσισμό και γιατί.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Γιατί η αστυνομία στις ΗΠΑ είναι τόσο πρόθυμη να πυροβολήσει; Βασίζεται στο στερεότυπο "Μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι" (pigs στην αμερικανική αργκό) ή υπάρχει κάτι βαθύτερο;
Είναι επιφορτισμένοι να ελέγχουν έναν περιθωριοποιημένο και στερημένο πληθυσμό. Οι Αφροαμερικανοί σε αυτή τη χώρα είναι μια αδύναμη κοινωνική κατηγορία, οι χαμηλοί μισθοί με τους οποίους αμείβονται είναι απαραίτητοι για να λειτουργεί αυτός ο τύπος κοινωνίας και τίποτα δεν φοβίζει την αστυνομία, την άρχουσα τάξη ή την κυβέρνηση πιο πολύ από τους "από κάτω" που εξεγείρονται.
Επειδή ακριβώς οι μαύροι είναι περιθωριοποιημένοι, ζουν σε γκέτο, σε περιοχές που οι δείκτες περιβαλλοντικής μόλυνσης είναι ψηλά, που η ανεργία είναι τεράστια, αστυνομεύονται περισσότερο. Η δικαιολογία είναι πως αστυνομεύονται για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας. Πολύ πριν αρχίσουν να αυξάνονται οι δείκτες της εγκληματικότητας στις αφροαμερικανικές κοινότητες, η αστυνομία είχε ισχυρή παρουσία, και οι έλεγχοι ήταν συχνοί. Μάλιστα, δεν ήταν μόνο η αστυνομία που τους έλεγχε, υπάρχει μακρά παράδοση ένοπλων συμμοριών λευκών στις κοινότητες των μαύρων που τους τρομοκρατεί. Οι συμμορίες μαύρων κάπως έτσι ξεκίνησαν, ως απάντηση στους ένοπλες συμμορίες λευκών που τους ενοχλούσαν και στον Νότο τους λίντσαραν κιόλας.
Η δικαιολογία "αντιμετώπισης του εγκλήματος" έρχεται από παλιά, από την προηγούμενη μαύρη εξέγερση, της δεκαετίας του '60. Ο "φόβος για το έγκλημα" λοιπόν ήταν ο τρόπος που το σύστημα αντιμετώπισε τους Μαύρους Πάνθηρες, τότε πέρασαν και οι πρώτοι νόμοι υπέρ της οπλοκατοχής. Ο "πόλεμος στο έγκλημα" στόχο είχε να κάμψει τη μαύρη αντίσταση ενάντια στον ρατσισμό των λευκών.
* Η στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας συνετέλεσε προς αυτό;
Η στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας υπογραμμίζει πως δεν υπάρχει διαφορά στους πολέμους εκτός συνόρων και στο τι συμβαίνει στο εσωτερικό της χώρας. Η στρατιωτικοποίηση ξεκίνησε επί Μπους, ο αμυντικός εξοπλισμός που χρησιμοποιήθηκε στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν μεταπωλήθηκε στην αστυνομία για χρήση εντός συνόρων. Ο Ομπάμα έχει συνεχίσει αυτή την πολιτική. Έτσι, έχουμε μια κατάσταση όπου σε μικρές πόλεις της Αλάσκα, για παράδειγμα, υπάρχουν τανκς. Τα τοπικά αστυνομικά τμήματα έχουν πολεμικό εξοπλισμό. Βλέπουμε πώς λειτούργησε αυτό και στο Φέργκιουσον, όπου η αστυνομία χρησιμοποίησε αυτά τα μέσα όταν ο κόσμος επεχείρησε να διαδηλώσει ειρηνικά στον δρόμο. Τα ίδια όπλα που χρησιμοποιήθηκαν στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν χρησιμοποιούνται στο Φέργκιουσον, δημιουργώντας ένα παράξενο κίνημα αλληλεγγύης και μια αντιπολεμική λογική.
* Πιστεύεις ότι στο Φέργκιουσον θα μπορούσε να δημιουργηθεί κίνημα; Αν ναι, ποια είναι τα αιτήματα; Πρόκειται αποκλειστικά για κίνημα μαύρων;
Υπάρχει ήδη κίνημα, μετά την απόφαση να μην παραπεμφθεί ο αστυνομικός που σκότωσε τον Μάικλ Μπράουν πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα. Είναι σαφές πως ο κόσμος ανά την Αμερική ταυτίζεται με αυτό που συμβαίνει στο Φέργκιουσον. Ζω στο Μπρούκλιν και τα τελευταία δύο χρόνια τρεις άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από στοχευμένα πυρά της αστυνομίας μόνο στη γειτονιά μου. Σε καμία από τις περιπτώσεις οι αστυνομικοί δεν πέρασαν απο δίκη. Το ίδιο το σύστημα είναι ενάντια στους πολίτες, γι' αυτό βγήκαν στους δρόμους. Βγήκαν στους δρόμους ενάντια στη χρήση βίας, αλλά ο μόνος λόγος που τα ΜΜΕ τους δίνουν σημασία είναι λόγω της χρήσης βίας.
Το 2009, μαύρος καθηγητής του Χάρβαρντ συνελήφθη για διάρρηξη από λευκό αστυνομικό, ενώ προσπαθούσε να μπει στο σπίτι του. Τι έκανε ο Ομπάμα; Kάλεσε τον αστυνομικό και τον καθηγητή να πιουν μια μπύρα στον Λευκό Οίκο. Τώρα όμως δυναμώνει η φωνή των διαδηλωτών. Μια μπύρα δεν αρκεί...
* Έχουμε δει σε πολλές περιπτώσεις οπλισμένους λευκούς να δηλώνουν έτοιμοι να υπερασπιστούν τις περιουσίες τους. Αυτή είναι η λογική της Κου Κλουξ Κλάν, είναι ενα αυθόρμητο κίνημα ή μήπως ένας ενεργός βραχίονας του Τea Party;
Δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση για κίνημα, συνδέεται με τη λογική του Tea Party και την πίστη του στην ατομική ιδιοκτησία, δεν είναι κίνημα με την αριστερή λογική. Το Tea Party χρηματοδοτείται από τα συμφέροντα, από τις πετρελαϊκές εταιρείες. Πολλές ένοπλες ομάδες λευκών έχουν βρει καταφύγιο στο Τea Party, που έχει υιοθετήσει και το σύνθημα "Don't tread on me" (Mην πατάς πάνω μου). Υπάρχει αυτή η λογική, πως η Aμερική έχει χάσει την αίγλη και το μεγαλείο της και πρέπει να ανακτηθεί. Αλλά η Αμερική ιδρύθηκε έχοντας δούλους και μεγαλούργησε χέρι - χέρι με τον ρατσισμό, με μεταναστευτικές πολιτικές που δημιουργούν διαρκή φόβο απέλασης. Η μια καταστολή αντικατέστησε την άλλη. Έχει μια σημασία να δούμε από πού προέρχεται αυτός ο ρατσισμός, αν κοιτάξουμε τις διάφορες εξεγέρσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα, το 1571, το 1670, ήταν οι δούλοι, λευκοί και μαύροι, που εξεγέρθηκαν κατά των πλουσίων γαιοκτημόνων. Τότε η ελίτ ήθελε να κατοχυρώσει πως κάτι τέτοιο δεν θα ξανασυνέβαινε και τότε ενισχύθηκε η ρητορική του ρατσισμού για να διχάσει τους κάτω, για να τους αποξενώσει και να διατηρήσει την ισχύ της.
* Όπως το βλέπουμε απο δώ, ο Ομπάμα αντιμετώπισε την οργή που ξέσπασε από τη μη- παραπομπή σε δίκη του αστυνομικού που δολοφόνησε τον Μπράουν ως ένας προοδευτικός σχολιαστής, ως ιερέας που συνιστούσε ηρεμία.
Φοβάται να εμπλακεί, νομίζω, χρησιμοποίησε στο διάγγελμά του το ρήμα "νιώθω" κάμποσες φορές. Σκεφτόμαστε πως ο πρόεδρος θα έβλεπε με συμπάθεια τις συγκεκριμένες κινητοποιήσεις, αλλά οι δυνάμεις ασφαλείας του παρουσιάζουν άλλη εικόνα. Πήρε την εξουσία με μόττο την "Αλλαγή". Αντί να παρέμβει και να πάψει την πώληση τανκς και βαρέος οπλισμού στα αστυνομικά τμήματα, έβγαλε οδηγίες για τον ποιοτικό τους έλεγχο. Την ίδια στιγμή, η συντριπτική πλειοψηφία των αστυνομικών που πυροβολούν θανάσιμα ανθρώπους δεν παραπέμπονται σε δίκη. Στόχος είναι συνήθως οι μαύροι. Είναι πάγια πρακτική, είναι σαφές ότι παραβιάζονται τα ατομικά δικαιώματα, 6 χρόνια τώρα, επί Ομπάμα, το υπουργείο Δικαιοσύνης μόλις ξεκίνησε να κάνει μια σοβαρή έρευνα με τη δολοφονία του Μάικλ Μπράουν. Μπορεί να είναι μαύρος, αλλά έχει απορροφηθεί από τη φυλετική δομή του συστήματος όπως και όλοι όσοι ανήκουν στην άρχουσα τάξη.
