Οι απάτριδες είναι άνθρωποι που δεν φέρουν την εθνικότητα καμίας χώρας, δεν απολαμβάνουν θεμελιώδη δικαιώματα που οι περισσότεροι θεωρούμε δεδομένα, δεν μπορούν να εργαστούν, να έχουν πρόσβαση στην Υγεία ή να παντρευτούν. Περίπου 600.000 άνθρωποι στην Ευρώπη είναι απάτριδες ή αλλιώς "νομικά φαντάσματα". Χθες ακτιβιστές εγκαινίασαν μια ημέρα δράσης με στόχο την ενημέρωση για την τύχη αυτών των ανθρώπων.
"Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Ευρώπη έχει επιτρέψει σε ανθρώπους να υφίστανται ως 'νομικά φαντάσματα', εκτεθειμένοι σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και χωρίς δυνατότητα προσφυγής στη Δικαιοσύνη. Είναι πλέον καιρός να λυθεί αυτό το ζήτημα διά παντός", δήλωσε ο Κρις Νας, ο διευθυντής του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Ανιθαγένεια (European Network on Statelessness).
To ENS, το οποίο συγκροτούν φιλανθρωπικές οργανώσεις, δικηγόροι και ακαδημαϊκοί, κατέθεσε σχετικό αίτημα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το οποίο θα καλεί τις χώρες - μέλη να υιοθετήσουν διαδικασίες που θα επιτρέπουν στους απάτριδες να νομιμοποιούν την ύπαρξή τους.
Από περυσινά στοιχεία Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων και της Υπάτης Αρμοστείας του ΟΗΕ, προκύπτει ότι στα κράτη που προέκυψαν από τον διαμελισμό της Γιουγκοσλαβίας υπάρχουν 22.000 άνθρωποι που δεν έχουν ιθαγένεια, οι περισσότεροι των οποίων είναι Ρομά, Ασκάλι και Αιγύπτιοι. Ένας αρκετά μικρότερος αριθμός απάτριδων είναι μετανάστες εκτός Ευρώπης, που δεν αναγνωρίζονται ως πολίτες των χωρών όπου γεννήθηκαν.
Μόνο οκτώ ευρωπαϊκές χώρες έχουν ψηφίσει διατάξεις που αφορούν την ιθαγένεια των απάτριδων: οι Βρετανία, Ουγγαρία, Ισπανία, Γεωργία, Μολδαβία, Λετονία, Γαλλία και Ιταλία. Οι περισσότερες χώρες έχουν επικυρώσει τη σχετική με το καθεστώς των απάτριδων σύμβαση του ΟΗΕ του 1954. Ωστόσο, η Εσθονία, η Κύπρος, η Μάλτα και η Πολωνία δεν το έχουν πράξει.
Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχουν περίπου 10 εκατομμύρια απάτριδες.