Τρεις επιστήμονες, ένας Αγγλο-αμερικανός, ο Τζον Ο' Κιφμ και το ζευγάρι των Νορβηγών Μέι-Μπριτ και Έντβαρντ Μόζερ, θα μοιραστούν το εφετινό Νόμπελ Ιατρικής για την ερευνητική εργασία τους που οδήγησε στην ανακάλυψη του μηχανισμού "γεωγραφικού εντοπισμού" του ανθρώπινου εγκεφάλου ο οποίος λειτουργεί σαν ένα είδος κυτταρικού "GPS".
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής Νόμπελ, οι τρεις επιστήμονες βραβεύθηκαν για τις ανακαλύψεις τους σχετικά "με τον τρόπο με τον οποίο τα εγκεφαλικά κύτταρα καταρτίζουν ένα σύστημα χαρτογράφησης του περιβάλλοντος χώρου, το οποίο καθορίζει το πώς κινούμαστε μέσα σ' ένα πολύπλοκο περιβάλλον", ένα είδος δηλαδή συστήματος εσωτερικού GPS.
Αυτό το εσωτερικό "σύστημα πλοήγησης" αποδεικνύει την ύπαρξη μιας κυτταρικής βάσης υψηλής νοητικής λειτουργίας στον ανθρώπινο εγκέφαλο, που μας δίνει τη δυνατότητα να απαντάμε σε απλές ερωτήσεις όπως: "Πώς ξέρουμε πού βρισκόμαστε; Πώς καταφέρνουμε να βρούμε τον δρόμο μας από τον έναν τόπο στον άλλο; Και πώς αποθηκεύουμε αυτές τις πληροφορίες με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούμε να βρούμε αμέσως την κατεύθυνση την επόμενη φορά που παίρνουμε τον ίδιο δρόμο;"
Ο Τζον Ο' Κιφ, από το University College του Λονδίνου, ανακάλυψε το 1971 το πρώτο συστατικό αυτού του "εσωτερικού GPS". Η επιστημονική εργασία του βασίστηκε πάνω σε πειράματα με αρουραίους που έδειξαν πως μια δέσμη νευρώνων ενεργοποιούνταν κάθε φορά που το ζώο βρίσκονταν σε συγκεκριμένο σημείο ενός κλειστού δωματίου.
Η επιστήμη ωστόσο χρειάστηκε να περιμένει μέχρι το 2005 και τις εργασίες των Μέι-Μπριτ και Έντβαρντ Μόζερ, οι οποίοι ταυτοποίησαν ένα δεύτερο συστατικό-κλειδί αυτού του "συστήματος πλοήγησης", δηλαδή νευρώνες που δημιουργούν ένα σύστημα συντεταγμένων για τον ακριβή προσδιορισμό της γεωγραφικής θέσης. "Οι ανακαλύψεις τους έλυσαν ένα πρόβλημα που απασχολούσε επιστήμονες και φιλοσόφους επί αιώνες", επισημαίνει στην ανακοίνωσή της η Επιτροπή Νόμπελ. Το χρηματικό βραβείο των 4 εκατομμυρίων κορωνών θα μοιραστεί στα δύο ανάμεσα στον Τζον Ο' Κιφ και το ζεύγος Μόζερ.
