Της Αναστασίας Γιάμαλη
Μπορεί η "μετεγκατάσταση" των Ρομά από το Χαλάνδρι να ανεστάλη προς το παρόν. Μπορεί ο όρος "μετεγκατάσταση" να είναι μια πιο εύηχη και πιο ελαφριά εκδοχή της εξαναγκαστικής έξωσης. Μπορεί οι αγανακτισμένοι Ρομά να αποσύρθηκαν προς στιγμήν από τη Μεσογείων, όπου διαδήλωναν πάνω σε φλεγόμενους κάδους, όμως το γεγονός παραμένει. Οι Ρομά είναι η μεγαλύτερη μειονότητα της Ευρώπης, αριθμεί περί τα 10 με 12 εκατομμύρια, και η Ευρώπη αποτυγχάνει παταγωδώς να τους ενσωματώσει, αντιμετωπίζοντάς τους όχι ως ανθρώπους αλλά ως πρόβλημα, ως "εχθρό", κατηγορώντας τους ενίοτε πως "δεν επιθυμούν να ενσωματωθούν".
Ας μιλήσουμε με αριθμούς. Οι 9 στους 10 Ρομά στην Ευρώπη ζουν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, 1 στους 5 έχει πέσει θύμα ρατσιστικής βίας, σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας που δόθηκε στη δημοσιότητα τον περασμένο Απρίλιο με τίτλο: "Η αποτυχία της Ευρώπης να προστατεύσει τους Ρομά από τη ρατσιστική βία".
"Οι συνθήκες, στις οποίες πολλοί Ρομά αναγκάζονται να ζουν, αποτελούν δριμύ κατηγορώ για την παραμέληση και τις διακρίσεις ετών από το επίσημο κράτος. Ωστόσο, αντί να παραδεχτούν ότι αυτή η κατάσταση είναι το αποτέλεσμα της παράλειψής τους να διασφαλίσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ρομά, ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες επιλέγουν να κατηγορούν τους ίδιους τους Ρομά επειδή 'δεν καταφέρνουν να ενταχθούν'" τονίζει η Διεθνής Αμνηστία.
Η περιθωριοποίηση των Ρομά δεν είναι κάτι νέο. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο έπεσαν θύματα μαζικών δολοφονιών, ένα Ολοκαύτωμα για το οποίο δεν υπήρξε εθνικός ή πολιτικός ή διεθνής θεσμός που να το αναδείξει. Οι Ρομά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ήταν υποχρεωμένοι να φορούν ένα μαύρο τρίγωνο. Εδώ και δεκαετίες, είναι υποχρεωμένοι να ζουν σε υποβαθμισμένες γκετοποιημένες περιοχές, τα σχολεία τους να είναι κατώτερης ποιότητας και ο πολύς κόσμος τους κοιτάζει "παράξενα".
Στην Ευρώπη του σήμερα, αντί αυτό να αλλάζει, ακόμη και "σοσιαλιστικές" κυβερνήσεις, όπως η γαλλική, εντείνουν τους "διωγμούς" των Ρομά. Οι ευρωπαϊκές ελίτ, αντί να καταδικάζουν τις επιθέσεις εναντίον τους, είτε αδιαφορούν είτε τις δικαιολογούν ή υπαινίσσονται πως η ευθύνη βαραίνει μόνο τους ίδιους τους Ρομά. Είναι σαφές πως η άνοδος ακροδεξιών και υπερσυντηρητικών κυβερνήσεων έχει επηρεάσει...
Ενδεικτικά, τον Ιούνιο του 2013, ο υπουργός Εσωτερικών της Σλοβακίας, απαντώντας σε επικρίσεις για την παράλειψη να ερευνηθούν και να τιμωρηθούν πειθαρχικά οι υπαίτιοι αστυνομικοί που έκαναν "ντου" σε καταυλισμό της οδού Μπουντουλόφσκα στη Μολντάβα Ναντ Μπόντβου, στην ανατολική Σλοβακία, στην οποία τραυματίστηκαν 30 Ρομά, μεταξύ των οποίων αρκετά παιδιά, είπε:
«Οι ακτιβιστές, οι δημοσιογράφοι και επίσης η συνήγορος του πολίτη, κανείς απ' αυτούς δεν υπερασπίστηκε τα δικαιώματα των πολιτών της πλειονότητας στη Μολντάβα Ναντ Μπόντβου, τους οποίους σε καθημερινή βάση τρομοκρατούν άνθρωποι από κοινωνικά αποκλεισμένες ομάδες... Οι Σλοβάκοι δεν είναι ρατσιστές??? δεν τους ενοχλούν οι Ρομά, οι Άραβες, οι Ασιάτες. Τους ενοχλούν οι άνθρωποι που είναι απροσάρμοστοι και που παραβιάζουν συνεχώς νόμους». Η δήλωση του Σλοβάκου υπουργού Εσωτερικών δεν διαφέρει πολύ από τη δήλωση της κυβερνητικής εκπροσώπου Σοφίας Βούλτεψη, που μιλώντας σε πρωινή εκπομπή είπε πως: "Δίπλα στους Ρομά ζουν άνθρωποι"...
Τον Μάιο του 2013, στην ούγγρικη καθημερινή εφημερίδα "Μαγιάρ Χιρλάπ" επιβλήθηκε πρόστιμο από την ουγγρική αρχή εποπτείας των μέσων ενημέρωσης επειδή δημοσίευσε άρθρο γνώμης του Ζολτ Μπάγιερ, δημοσιογράφου και ιδρυτικού μέλους του κυβερνώντος κόμματος Φιντέζ της Ουγγαρίας, στο οποίο αναφερόταν στους Ρομά ως «ζώα», «ακατάλληλους να ζουν ανάμεσα σε ανθρώπους». Τα ανάλογα σχόλια των χρυσαυγιτών εδώ περνάνε απλά στο "ντούκου", ενώ ενσωματώνονται συχνά - πυκνά και από τη νεοσυντηρητική κυβέρνηση Σαμαρά...
Οι "μετεγκαταστάσεις" Ρομά το 2014
Ιταλία: Τον περασμένο Ιούλιο η δημοτική αρχή της Ρώμης παρέα με την αστυνομία "επισκέφθηκε" και έκανε γυαλιά - καρφιά καταυλισμό Ρομά στο πάρκο Val D'ala. Περίπου 40 Ρομά, οι μισοί εκ των οποίων παιδιά, έμειναν άστεγοι χωρίς να έχουν πού να πάνε. Δεν είχαν καμία ενημέρωση από επίσημα χείλη για το τι επρόκειτο να συμβεί ούτε τους προσφέρθηκε άλλος τόπος κατοικίας. Σε ένδειξη "ανθρωπισμού", ο δήμος προσεφέρθη να φιλοξενήσει τα γυναικόπαιδα σε έναν υπερπλήρη ξενώνα. Η κατεδάφιση του καταυλισμού έγινε για λόγους "περιβαλλοντικούς"... και λόγω ανησυχιών της τοπικής κοινότητας...
Γαλλία: Μόνο το 2013 η Γαλλία του Ολάντ απέλασε περί τους 20.000 Ρομά, αριθμό ρεκόρ, αφού είναι υπερδιπλάσιος από αυτόν της προηγούμενης χρονιάς (9.400 απελάσεις Ρομά το 2012, και 8.400 απελάσεις το 2011). Ο Ολάντ είναι εκείνος που επέκρινε τον προκάτοχό του Σαρκοζί για τον τρόπο αντιμετώπισης των Ρομά. Από τους 400 καταυλισμούς Ρομά το 2013, κατεδαφίστηκαν οι 165.
Σερβία: Δύο χρόνια μετά τη βίαιη έξωση 250 οικογενειών Ρομά από τον οικισμό της Μπελβίλ στο Βελιγράδι ακόμη δεν έχουν "μετεγκατασταθεί" σε προνοιακές κατοικίες. Μετά την έξωση περισσότερες από 120 οικογένειες μεταφέρθηκαν με λεωφορεία σε μεταλλικά κοντέινερ έξω από το Βελιγράδι. Τους είχαν υποσχεθεί ότι θα μεταφέρονταν σε σπίτια το αργότερο μέχρι το καλοκαίρι του 2013. Συνεχίζουν να ζουν σε μεταλλικά κοντέινερ, μακριά από σχολεία και υποδομές και με κακή συγκοινωνία προς το κέντρο του Βελιγραδίου. Η Κομισιόν είχε διαθέσει 3,6 εκατ. ευρώ για τη μετεγκατάστασή τους. Ακόμη 50 οικογένειες παραμένουν στην Μπελβίλ αναμένοντας τη μετεγκατάστασή τους...
Ρουμανία: Τον περασμένο Ιανουάριο δικαστήριο της Ρουμανίας έκρινε παράνομη την απόφαση του δημάρχου να προχωρήσει σε αναγκαστική έξωση 300 Ρομά τον Δεκέμβριο του 2010 και διέταξε την αποζημίωση των Ρομά και τη μετεγκατάστασή τους. Ασκήθηκε έφεση.
Μαυροβούνιο: Τον Μάιο 7 οικογένειες εκδιώχθηκαν από τα καταλύματά τους επειδή η γη στην οποία διέμεναν αγοράστηκε από ιδιώτη. Ανάμεσά τους πέντε οικογένειες που βρέθηκαν εκεί μετά τα γεγονότα του Κοσόβου.
Ο πληθυσμός των Ρομά ανά ευρωπαϊκή χώρα.
* Αλβανία 115.000 (3,6% του συνολικού πληθυσμού)
* Βουλγαρία 750.000 (9,9% του συνολικού πληθυσμού)
* Γαλλία 400.000 (0,6% του συνολικού πληθυσμού)
* Γερμανία 105.000 Ρομά (0,1% του συνολικού πληθυσμού)
* Ελλάδα 175.000 (1,6% του συνολικού πληθυσμού)
* Ισπανία 750.000 (1,6% του συνολικού πληθυσμού)
* Ιταλία 150.000 (0,3% του συνολικού πληθυσμού)
* Μεγάλη Βρετανία 225.000 (0,4% του συνολικού πληθυσμού)
* Ουγγαρία 750.000 (7,5% του συνολικού πληθυσμού)
* ΠΓΔΜ 197.000 (9,6% του συνολικού πληθυσμού)
* Ρουμανία 1.900.000 (8,2% του συνολικού πληθυσμού)
* Σερβία 600.000 (8,2% του συνολικού πληθυσμού)
* Σλοβακία 490.000 (9%του συνολικού πληθυσμού)
* Τσεχία ζουν 200.000 Ρομά (1,9% του συνολικού πληθυσμού)
Θυμόμαστε όλοι πέρυσι το πώς "έχασε το ενδιαφέρον της η κοινή γνώμη" όταν αποκαλύφθηκε πως το "ξανθό αγγελούδι", η μικρή Μαρία, ήταν τελικά Ρομά από τη Βουλγαρία και όχι "παιδάκι που το έκλεψαν οι γύφτοι". Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που εντυπωσιάστηκαν που το "ξανθό αγγελούδι" ήταν Ρομά... Ξανθό αγγελούδι και Ρομά δεν γίνεται, πίστευαν.
Παρεμπιπτόντως, η μικρή Μαρία φιλοξενείται ακόμη από το "Χαμόγελο του Παιδιού" παρά το γεγονός ότι ο πρέσβης της Βουλγαρίας έχει κινηθεί νομικά ώστε η μικρή να επιστρέψει στην οικογένειά της. Οι Ρομά ούτε θα φύγουν ούτε θα εξαφανιστούν αν αποστρέψουμε το βλέμμα μας.
