Της ΚΑΚΗΣ ΜΠΑΛΗ
Η φθινοπωρινή καταιγίδα του σκωτσέζικου δημοψηφίσματος πέρασε για τον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον. Τώρα αρχίζει η μακρά βαρυχειμωνιά στον δρόμο για τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, το Μάιο του 2015. Οι Βρετανοί Συντηρητικοί προσπαθούν να κρατηθούν στην εξουσία δίνοντας έναν διμέτωπο αγώνα, από τη μια ενάντια στον αιώνιο εχθρό, τους Εργατικούς, από την άλλη ενάντια στο συνεχώς ενισχυόμενο κόμμα της Ανεξαρτησίας (UKIP), τη βρετανική έκδοση της σοφτ Ακροδεξιάς.
Και κάνουν το κλασικό λάθος που κάνει παντού η συντηρητική παράταξη, όταν προσπαθεί να φρενάρει τις απώλειες προς τα δεξιά της: υιοθετούν σε μεγάλο βαθμό τη συνθηματολογία των εκ δεξιών ανταγωνιστών, κυρίως στο θέμα της μετανάστευσης. Χαρακτηριστική ήταν η ομιλία του Κάμερον στο συνέδριο των Τόρις την εβδομάδα που πέρασε, η οποία ουσιαστικά επικεντρώθηκε στην αναγγελία μιας σκληρής κόντρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο θέμα της ελεύθερης διακίνησης των εργαζομένων εντός της Ευρώπης. «Οι κανόνες για την ελεύθερη διακίνηση πρέπει να αλλάξουν» άστραψε και βρόντηξε ο Βρετανός πρωθυπουργός. «Και δεν πρόκειται να ανεχθώ ένα 'όχι' από τις Βρυξέλλες» ξεκαθάρισε.
Επιπλέον, ο Κάμερον αμφισβητεί πρώτη φορά και την ύπαρξη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα: «Η χώρα της Μάγκνα Κάρτα δεν χρειάζεται μαθήματα σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων», λέει και αναγγέλλει ότι, εφόσον επανεκλεγεί, θα αναθεωρήσει τη σχετική νομοθεσία ώστε οι δικαστές του Στρασβούργου να μην μπορούν να αναιρέσουν αποφάσεις βρετανικών δικαστηρίων.
Ο Κάμερον προσπαθεί να δείξει στους δυνάμει ψηφοφόρους του, που φλερτάρουν με το UKIP του Νάιτζελ Φάρατζ, ότι αυτός υπαγορεύει τους κανόνες στις Βρυξέλλες κι όχι το αντίθετο. Άλλωστε, αν οι κοινοτικοί γραφειοκράτες δεν συμμορφωθούν, ο Κάμερον δηλώνει ότι δεν θα βάλει και τα κλάματα εάν η Βρετανία αποχωρήσει από το κλαμπ. Από καιρό, άλλωστε, έχει δεσμευτεί να προκηρύξει δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι της Βρετανίας στην Ε.Ε. - πάντα υπό την προϋπόθεση ότι θα επανεκλεγεί.
Επειδή, όμως, εχθρός είναι και οι Εργατικοί, ο Κάμερον δεν ξεχνάει να δώσει και τα κλασικά δείγματα θατσερικής πολιτικής: τσιγγουνιά στις δημόσιες δαπάνες, γενναιοδωρία στη φορολογία. Το ταρατατζούμ στην ομιλία του ήταν η υπόσχεση να αυξήσει το αφορολόγητο από τις 10.500 λίρες στις 12.000, αλλά και το όριο της ανώτατης φορολογικής κλίμακας (40%) από τις 41.900 λίρες στις 50.000. Αυτή ήταν η απάντηση Κάμερον στις αριστερές υποσχέσεις του ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Εντ Μίλιμπαντ, ότι θα επιβάλει έναν νέο φόρο στις βίλες και θα αυξήσει τις δαπάνες για το εθικό σύστημα Υγείας.
Ο καυγάς για την οριοθέτηση
Στο συνέδριο των Τόρηδων η μεγάλη αντιπαράθεση είχε να κάνει με το πώς θα τοποθετηθεί το Συντηρητικό Κόμμα ανάμεσα στους δύο πόλους, τους Εργατικούς και το UKIP. Η μία πλευρά επέμενε ότι ο Κάμερον θα πρέπει να εμφανίζεται ακόμη πιο επικριτικός έναντι της Ε.Ε. για να κρατήσει στο κόμμα τους συμπαθούντες του UKIP, θυμίζοντάς του ότι δυο επιφανή στελέχη και βουλευτές του κόμματος, ο Ντάγκλας Κάρσγουελ και ο Μαρκ Ρέκλες, το εγκατέλειψαν κι έσπευσαν να πυκνώσουν τις γραμμές του Φάρατζ.
Η άλλη πλευρά, πάλι, οι μετριοπαθείς συντηρητικοί, τον προειδοποίησαν να αποφύγει μια δεξιά στροφή, αφού, όπως είπαν, «δεν μπορείς να προσπεράσεις το UKIP από τα δεξιά», και τον κάλεσαν να προσπαθήσει να δώσει τη μάχη στο Κέντρο, με στόχο να κερδίσει δυνάμει ψηφοφόρους των Εργατικών.
Ο Κάμερον αποφάσισε να ακούσει και τις δύο πλευρές. Από τη μια υποσχέθηκε ότι θα εξαιρέσει το σύστημα Υγείας από το νέο κύμα περικοπών των δαπανών, απευθυνόμενος στους ψηφοφόρους που παραδοσιακά αμφιταλαντεύονται μεταξύ Εργατικών και Τόρηδων. Από την άλλη σήκωσε τους τόνους της αντιπαράθεσης ενάντια στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο θέλοντας να πείσει τους ευρωσκεπτικιστές ότι μόνο αυτός μπορεί να δώσει τη μάχη για μια μεταρρύθμιση της Ε.Ε. σύμφωνα με τα βρετανικά γούστα -περισσότερη ελεύθερη αγορά, λιγότερη πολιτική ένωση.
Πάντως, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις αναδεικνύουν το διμέτωπο πρόβλημα του Κάμερον: Προηγούνται οι Εργατικοί με 36%, ακολουθούν οι Τόρηδες με 31%, στην τρίτη θέση πλασάρεται το UKIP με 15%, ενώ οι Φιλελεύθεροι σύμμαχοι του Κάμερον έχουν γκρεμιστεί στο 7%. Εάν δεν υπάρξουν δραματικές ανατροπές -μια τέτοια ήταν η απόσχιση της αριστερόστροφης Σκωτίας από το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά αποφεύχθηκε με το σκωτσέζικο «όχι»-, τότε η εκλογική αναμέτρηση του ερχόμενου Μαΐου θα είναι εξαιρετικά αμφίρροπη μεταξύ των Συντηρητικών και Εργατικών. Και με κάθε επιπλέον ψήφο που στρέφεται στο UKIP σβήνουν οι ελπίδες του Κάμερον για μια ακόμη πρωθυπουργική θητεία.
Στο γήπεδο της Αγγλίας
Είκοσι μέρες μετά το σκωτσέζικο δημοψήφισμα το σοκ έχει υποχωρήσει στο Ηνωμένο Βασίλειο, μαζί με την κριτική στον Κάμερον ότι χειρίστηκε πολύ άσχημα τις φυγόκεντρες δυνάμεις στη Σκωτία. Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές «παίζονται» στην Αγγλία με τα 54 εκατομμύρια των κατοίκων της κι όχι στη Σκωτία των 5 εκατομμυρίων. Κι ο Κάμερον προσπαθεί να πείσει τους Άγγλους ότι μόνο αυτός μπορεί να κάνει «δικαιότερο» το βρετανικό -περίπου- σύνταγμα. Ότι θα δώσει περισσότερα δικαιώματα όχι μόνο στους παραλίγο φυγάδες Σκωτσέζους, αλλά και στους Άγγλους, τους Ουαλλούς και τους Βορειοϊρλανδούς.
Επιπλέον προσπαθεί να τους πείσει ότι μόνο στα δικά του χέρια είναι ασφαλής η βρετανική οικονομία. Παρουσιάζει ως success story τη μείωση των ελλειμμάτων, δηλώνει ότι έχει βάλει τις βάσεις για την ανάκαμψη και την αύξηση της απασχόλησης και επιμένει ότι χρειάζεται άλλη μία θητεία «για να ολοκληρώσει τη δουλειά».
Ποντάροντας στη λιτότητα
Για τον Κάμερον η λιτότητα ήταν και παραμένει η σωστή συνταγή -κι ο τρόπος του να οριοθετηθεί έναντι του «σπάταλου αριστερού» Μίλιμπαντ των Εργατικών. Αλλά για να δώσει τα φορολογικά δώρα που υπόσχεται στη μεσαία τάξη -κόστους επτά δισεκατομμυρίων λιρών- θα πρέπει πρώτα να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό. Ή εν πάση περιπτώσει, έτσι λέει.
Κι ο μόνος τρόπος να τον ισοσκελίσει είναι να μειώσει ακόμη περισσότερο τις δημόσιες δαπάνες -έως και 25 δισεκατομμύρια τα δυο πρώτα χρόνια της επόμενης θητείας του, εάν επανεκλεγεί. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι ευρωσκεπτικιστές και ξενοφοβικοί του UKIP ουσιαστικά δεν κοντράρουν τη λιτότητα του Κάμερον. Για τη μιζέρια τους φταίνε οι ξένοι και οι Βρυξέλλες, λένε. Οπότε ο Κάμερον προσπαθεί να συγκρατήσει τους αμφιταλαντευόμενους με τη λογική της χαμένης ψήφου: «Αν κοιμηθείτε στις 7 Μαΐου με τον Νάιτζελ Φάρατζ, θα ξυπνήσετε το άλλο πρωί με τον Εντ Μίλιμπαντ» προειδοποιεί...
