Δύο πόλεμοι μαίνονται εντός και γύρω από την Ουκρανία ένας εμφύλιος με αληθινά πυρά και άμαχους νεκρούς επί του ουκρανικού εδάφους κι ένας πόλεμος νεύρων μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, με όπλο τις κυρώσεις. Όσο για τους συγγενείς των μοιραίων επιβατών του μαλαισιανού αεροσκάφους, που καταρρίφθηκε πριν από δεκαεπτά μέρες στην ανατολική Ουκρανία, θα περιμένουν πολύ να μάθουν τι ακριβώς συνέβη με τους δικούς τους, αφού οι διεθνείς εμπειρογνώμονες δυσκολεύονται να ερευνήσουν τον τόπο της συντριβής, επειδή οι μάχες μεταξύ ουκρανικού στρατού και φιλορώσων αυτονομιστών συνεχίζονται. Παρά τις εκκλήσεις να σταματήσουν, από τον ΟΗΕ, τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, την Ουάσινγκτον αλλά και τη Μόσχα.
Κι ενώ η Ουκρανία μετράει τους νεκρούς της -σχεδόν 1.200 σκοτώθηκαν από τα μέσα Απριλίου που ξεκίνησε ο εμφύλιος στις ανατολικές επαρχίες της χώρας-, η Ρωσία και η Ευρώπη αρχίζουν να μετρούν τις πιθανές επιπτώσεις που θα έχουν στην οικονομία τους οι νέες κυρώσεις που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση στη Μόσχα μετά από έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων εντός των «28» και μετά από έντονες πιέσεις της Ουάσιγκτον.
Συγκεκριμένα, οι Ευρωπαίοι συμφώνησαν να εμποδίσουν την πρόσβαση πέντε ρωσικών τραπεζών στις ευρωπαϊκές χρηματαγορές, να απαγορεύσουν την πώληση όπλων, προηγμένων τεχνολογιών για τον ενεργειακό τομέα, και τεχνολογικών προϊόντων «διπλής χρήσης» - πολιτικής και στρατιωτικής. Στόχος τους είναι να αναγκάσουν τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν να σταματήσει να στηρίζει τους αυτονομιστές.
Η ρωσική αντεπίθεση
Ο Πούτιν δεν είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει αμαχητί την Ουκρανία στο δυτικό στρατόπεδο -κατηγορεί την κυβέρνησή της, μάλιστα, ότι αυτή έριξε το αεροσκάφος κι ότι ενίοτε ρίχνει και κανέναν πύραυλο σε ρωσικό έδαφος- και περνάει στην αντεπίθεση. Με δύο τρόπους: με την απειλή ότι θα αυξήσει την τιμή του φυσικού αερίου για την ευρωπαϊκή αγορά και με την επίκληση υγειονομικών λόγων, οι οποίοι εμποδίζουν τη Ρωσία να εισάγει φρούτα και λαχανικά, κατ' αρχάς από την Πολωνία και στη συνέχεια και από τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης.
Η πιθανή αύξηση της τιμής της ενέργειας προκαλεί πονοκεφάλους στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, καθώς η Ευρώπη καλύπτει με το ρωσικό αέριο το ένα τρίτο των ενεργειακών αναγκών της - και θα χρειαστεί πολλά χρόνια να το υποκαταστήσει από άλλες πηγές. Αλλά και για τις χώρες που εξάγουν φρούτα και λαχανικά οι απώλειες θα είναι μεγάλες εάν η Μόσχα πραγματοποιήσει τις απειλές της. Κάθε χρόνο η Ρωσία αγοράζει από τις χώρες της Ε.Ε. φρούτα και λαχανικά αξίας άνω των δύο δισεκατομμυρίων ευρώ.
Μετρώντας τις επιπτώσεις
Πάντως, αυτό που κάνει την ευρωπαϊκή βιομηχανία να αποδέχεται, με μισή καρδιά εννοείται, την απόφαση των κυβερνήσεων για τις κυρώσεις, είναι η υποσημείωση ότι αυτές θα επανεξεταστούν σε τρεις μήνες. Ότι υπάρχει επιστροφή δηλαδή. Η αλληλεξάρτηση Ευρώπης - Ρωσίας είναι πολύ μεγάλη σε όλους τους τομείς της οικονομίας και δεν λείπουν οι προειδοποιήσεις ότι ένας εμπορικός πόλεμος θα ήταν καταστροφικός και για τις δύο πλευρές.
Αντίθετα, για τις ΗΠΑ οι επιπτώσεις θα είναι πολύ μικρότερες κι ίσως οι μόνοι που θα... κλάψουν θα είναι οι μανιακοί με τα όπλα Αμερικανοί, που έχουν παραγγείλει 200.000 Καλάσνικοφ, τα οποία μάλλον δεν θα αποκτήσουν ποτέ...
Για την ίδια τη Ρωσία, οι επιπτώσεις των ευρωπαϊκών και αμερικανικών κυρώσεων έχουν γίνει αισθητές πριν ακόμη αυτές ισχύσουν. Οι ρωσικές μετοχές έχασαν μέσα σε μια μέρα πάνω από 20 δισεκατομμύρια ευρώ από την αξία τους, ενώ το ρωσικό τραπεζικό σύστημα εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την έξωθεν χρηματοδότηση.
Το ποιος θα αντέξει περισσότερο σ' αυτόν τον πόλεμο νεύρων μένει να φανεί - και μάλιστα στο επίπεδο της εσωτερικής πολιτικής. Το πλεονέκτημα του Πούτιν είναι η υψηλή δημοτικότητά του, από τότε που οι Ρώσοι έχουν πειστεί ότι η Δύση συνωμοτεί για να τσακίσει τον πρόεδρό τους. Το μειονέκτημα των περισσότερων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων είναι ότι η κοινή τους γνώμη πείστηκε οριακά για τις κυρώσεις μετά την κατάρριψη του αεροσκάφους. Εάν αποδειχθεί ότι δεν το έριξαν οι αυτονομιστές ή εάν οι κυρώσεις έχουν ως αποτέλεσμα την απώλεια πολλών θέσεων εργασίας, τότε το κλίμα θα αλλάξει και πάλι.
