Σε μια απόφαση-σταθμό 19 χρόνια μετά τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, το δικαστήριο της Χάγης αποφάνθηκε χτες πως το ολλανδικό κράτος είναι νομικά υπόλογο για τον θάνατο 300 Βόσνιων μουσουλμάνων ανδρών και αγοριών, κατοίκων της μαρτυρικής πόλης, κρίνοντας πως οι Ολλανδοί κυανόκρανοι δεν θα έπρεπε να είχαν επιτρέψει την απομάκρυνσή τους από το στρατόπεδό τους στο οποίο είχαν καταφύγει.
"Το απόγευμα της 13ης Ιουλίου 1995, η ολλανδική δύναμη των κυανοκράνων δεν θα έπρεπε να είχε επιτρέψει την αποχώρηση των Βόσνιων ανδρών από τη βάση της. Οι Ολλανδοί στρατιώτες όφειλαν να λάβουν υπ' όψιν τους ότι οι άνθρωποι αυτοί θα έπεφταν θύματα γενοκτονίας. Μπορούμε να πούμε σήμερα με επαρκή βεβαιότητα ότι εάν η δύναμη των Ολλανδών κυανοκράνων τους είχε επιτρέψει να παραμείνουν στη βάση, οι άνθρωποι αυτοί δεν θα έχαναν τη ζωή τους", ανέφερε στο σκεπτικό της απόφασης η δικαστής Λαρίσα Έλβιν.
Υπενθυμίζεται ότι ο θύλακος της Σρεμπρένιτσας είχε τεθεί υπό την "προστασία" του ΟΗΕ όταν κατελήφθη από τις σερβικές δυνάμεις της Βοσνίας τον Ιούλιο του 1995. Υπό τη διοίκηση του υπόδικου σήμερα στο ΔΠΔ, στρατηγού Ράτκο Μλάντιτς, οι δυνάμεις των Σερβοβόσνιων σκότωσαν χιλιάδες Βόσνιους μουσουλμάνους στη χειρότερη μαζική σφαγή που συνέβη στην Ευρώπη μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι ελαφρά οπλισμένοι και ολιγάριθμοι Ολλανδοί κυανόκρανοι που είχαν καταφύγει σε στρατιωτική βάση μαζί με 5.000 μουσουλμάνους κατοίκους των γειτονικών χωριών, κυρίως γυναίκες, δεν αντιστάθηκαν στην προέλαση των σερβικών δυνάμεων.
"Το δικαστήριο έκρινε ότι το ολλανδικό κράτος δεν ευθύνεται για την ίδια την πτώση του θύλακου της Σεμπρένιτσα", υπογραμμίζει από την πλευρά του το ολλανδικό υπουργείο Άμυνας σε ανακοίνωσή του, εκφράζοντας παράλληλα τη λύπη του "γι' αυτό που συνέβη εκείνη την εποχή στον τοπικό πληθυσμό". Επισημαίνει ακόμη ότι δεν έχει καταλήξει στο αν θα ασκήσει ή όχι έφεση στη δικαστική απόφαση.
Η ετυμηγορία του ολλανδικού δικαστηρίου έγινε δεκτή με ανάμεικτα συναισθήματα από τους ενάγοντες, τους συγγενείς των θυμάτων. "Σήμερα απονεμήθηκε δικαιοσύνη για μια ομάδα ανθρώπων κι αυτό είναι κάτι καλό, αλλά πώς μπορούμε να εξηγήσουμε σε μια μητέρα ότι οι Ολλανδοί ευθύνονται για τον θάνατο του ενός γιου της που βρισκόταν στην μία πλευρά του φράχτη κι όχι για τον θάνατο του άλλου, που βρισκόταν στην άλλη πλευρά;" δήλωσε χαρακτηριστικά η Μούνιρα Σούμπασιτς, μια από τις Μητέρες της Σρεμπρένιτσας. "Η στρατιωτική βάση ήταν τόσο μεγάλη που όλος ο κόσμος όφειλε να έχει γίνει δεκτός σε αυτήν", πρόσθεσε η ίδια, υπογραμμίζοντας με δάκρυα στα μάτια: "Θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την αλήθεια και τη δικαιοσύνη".
Όσον αφορά μια ενδεχόμενη αποζημίωση, ο δικηγόρος των συγγενών των θυμάτων Μάρκο Γκέριτσεν διαβεβαίωσε ότι αυτή θα εξαρτηθεί από την ολλανδική κυβέρνηση. "Αν αποδεχθεί την ετυμηγορία, αυτό μπορεί να προχωρήσει πολύ γρήγορα, αλλά πιστεύω ότι αυτή η υπόθεση δεν έκλεισε σήμερα", είπε ο δικηγόρος.
