Του Άντονι Λοουενστάιν
Μια απίστευτη κι όμως αληθινή ιστορία από ένα νοσοκομείο της Αθήνας. Τον Μάιο ένας 54χρονος χρειαζόταν άμεση επέμβαση στην καρδιά. Ήταν άνεργος και ανασφάλιστος, μια πραγματικότητα για μεγάλη μερίδα Ελλήνων από το ξέσπασμα της κρίσης το 2008. Αρχικά το νοσοκομείο αρνήθηκε να του κάνει εισαγωγή, φοβούμενο πως δεν θα πληρωνόταν ποτέ, αλλά ο άνθρωπος είπε πως θα έδινε το απαιτούμενο αποδεικτικό από την πρόνοια όταν το ελάμβανε. Ο γιατρός έπεισε το νοσοκομείο πως κινδύνευε η ζωή του ασθενούς και έπρεπε να μπει στο χειρουργείο άμεσα.
Ο άνδρας, του οποίου το όνομα δεν δημοσιεύθηκε -αν και η υπόθεση έχει επαληθευτεί- ήταν ξαπλωμένος στο χειρουργικό τραπέζι όταν κάποιος από το λογιστήριο του νοσοκομείου μπήκε μέσα. Επειδή ο ασθενής δεν είχε τα απαραίτητα έγγραφα από την πρόνοια, ο λογιστής πίεσε τους γιατρούς να σταματήσουν την εγχείρηση.
Ήταν την επόμενη ημέρα, μετά από πίεση του Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού, που τελικά ο άνδρας έκανε την επέμβαση. Αντί να παραδεχθεί το λάθος του, το υπουργείο Υγείας προτίμησε να κατηγορήσει το Ιατρείο πως επινόησε το γεγονός.
Τέτοιες υποθέσεις είναι ολοένα και συχνότερες στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Διαφάνειας, η Ελλάδα έχει τις πιο διεφθαρμένες δημόσιες υπηρεσίες στην Ευρώπη. Το Ινστιτούτο Οικονομικών Θεμάτων βρήκε πως η μαύρη οικονομία στην Ελλάδα το 2012 ήταν αντίστοιχη του 24% του ΑΕΠ.
Την περασμένη εβδομάδα, επισκέφθηκα το Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικό για να δω πως απαντούν σε αυτή την κατάσταση. Το Ιατρείο βρίσκεται σε μια παλιά αμερικανική βάση στα ελληνικά προάστια και η αξία των υπηρεσιών του είναι ανεκτίμητη για 28.000 ανθρώπους, απ' όταν ξεκίνησε να λειτουργεί, το 2011.
Μια αποθήκη γεμάτη με δωρεές φαρμάκων είναι το θεμέλιο της λειτουργίας του. Οι αίθουσες είναι γεμάτες εθελοντές, 250 Έλληνες εργάζονται εθελοντικά με βάρδιες.
Ο εκπρόσωπος Χρίστος Σιδέρης μου εξήγησε πως το ιατρείο περιθάλπει τους πιο απελπισμένους. "Η κλινική δέχεται μόνο τους φτωχούς και τους ανέργους, ανθρώπους που δεν έχουν ασφάλεια, που ζουν με το βασικό ή είναι στη σύνταξη, όλες τις ηλικίες και τα φύλα και ακόμη και πρώην εργοστασιάρχες που ξέπεσαν" είπε. "Ο νεοφιλελευθερισμός μετρά μόνο κέρδη, όχι ζωές".
Υπάρχουν κάποιοι βασικοί κανόνες που έχουν θεσπιστεί από τη συνέλευση της ομάδας "Απαγορεύονται τα κόμματα και τα χρήματα, αλλά δεχόμαστε φάρμακα και δωρεές. Δεν δεχόμαστε επισκέψεις πολιτικών με τηλεοπτικά συνεργεία να κάνουν επισκέψεις. Η κλινική δεν διαφημίζει όσους προσφέρουν φάρμακα, και προσπαθούμε να μην συνδεόμαστε με εταιρείες, ιδιώτες ή ΜΚΟ που μας οδήγησαν στην κρίση".
Ο ιδρυτής και βασικός γιατρός Γιώργος Βήχας ήλπιζε πως δεν θα υπήρχε ανάγκη ύπαρξης του Ιατρείου σε λίγα χρόνια - αν και του έχει ζητηθεί να συμβουλεύσει σχετικά αντίστοιχα κοινωνικά ιατρεία στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου ενός που άνοιξε πρόσφατα στο Αμβούργο της Γερμανίας.
Ο Βήχας μου είπε πως ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών προσπάθησε να κλείσει το ιατρείο το 2013 λέγοντας πως δεν είχε τις απαραίτητες άδειες λειτουργίας.
Το Ιατρείο είναι απαραίτητο σε μια χώρα που μαστίζεται από την ακραία φτώχεια, τις αυτοκτονίες και τα ναρκωτικά. Κάθε φορά που παίρνω τρένο στην Αθήνα βλέπω Έλληνες να ζητιανεύουν ή να πουλούν στυλό ή μικροπράγματα για ελεημοσύνη. Στην πόλη υπάρχουν τα σημάδια των απολυμένων καθαριστριών που διαδηλώνουν εδώ και μήνες διεκδικώντας τις δουλειές τους, καθώς απολύθηκαν από το υπουργείο Οικονομικών το 2013.
Για πολλούς έχουν γίνει σύμβολο αντίστασης ενάντια στην κρατική γραφειοκρατία, που προτιμά να μιλά για την πώληση της δημόσιας περιουσίας για να κατευνάσει την Ε.Ε. και να ανακόψει την ύφεση. Η Κίνα μπαίνει κι αυτή στο παιχνίδι πρόθυμη να αποκτήσει το δικό της μερίδιο ελληνικού κράτους. Οι Βρυξέλλες χρηματοδοτούν ακόμη και ένα ηπειρωτικό πρόγραμμα μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η Ελλάδα έχει ανακοινώσει χωρίς καμία δημόσια διαβούλευση πως τα μη επανδρωμένα οχήματα θα χρησιμοποιηθούν για να καταγράφουν μετανάστες στα θαλάσσια σύνορά της.
Συμφωνώ με τον Σλάβοϊ Ζίζεκ που υποστηρίζει ότι μόνο μια ριζοσπαστικοποιημένη Αριστερά μπορεί να σώσει την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, από το να βυθιστεί περισσότερο στο έρεβος μας λαϊκίστικης αντιμεταναστευτικής Δεξιάς.
Αυτή η Αριστερά σημειώνει αναμφίβολα άνοδο. Στη διάρκεια μιας εκδήλωσης την περασμένη εβδομάδα με τον συγγραφέα Χρήστο Τσιόλκα όπου μιλούσαμε για την ιδέα του έθνους σε έναν περιχαρακωμένο πατριωτικό κόσμο, η διοργανώτρια Ευγενία Τζιρτζιλάκη ενθάρρυνε το κοινό να καταρρίψει τις δημοφιλείς και απλοϊκές ρητορικές ταυτότητας και να δει τα πράγματα μέσα από ένα πιο συμπεριληπτικό ευρωπαϊκό πρόταγμα.
Tο κοινό υποστήριξε πως το σκοτεινό ρατσιστικό παρελθόν της Ελλάδας μαζί με το αντίστοιχο παρόν της πρέπει να απορριφθεί. Ωστόσο το να βρεθεί μια αποτελεσματική απάντηση στη χρήση και την κατάχρηση του εθνικισμού που τόσο αγαπά η Ακροδεξιά και η παρούσα κυβέρνηση δεν είναι εύκολο.
Ευτυχώς υπάρχουν σημάδια πως πολλοί Έλληνες κατηγορούν τους άμεσα υπεύθυνους για την κρίση και δεν εμπιστεύονται την επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, που επιμένει να αρνείται πως ο οργανισμός που διοικεί τιμωρεί τους πιο αδύναμους στην Ελλάδα.
Ο δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης είναι μέλος του ΚΕΕΡΦΑ. Έχει δώσει πολλά χρόνια από τη ζωή του παλεύοντας ενάντια στην άνοδο του εξτρεμισμού. Πρόσφατα εκπροσώπησε με επιτυχία την οικογένεια του Πακιστανού Σαχζάτ Λουκμάν που δολοφονήθηκε από τους τραμπούκους της Χρυσής Αυγής στην Αθήνα το 2013. Οι κατηγορούμενοι εκτίουν ισόβια για το έγκλημα.
Ο δικηγόρος εμπλέκεται και στην ενδεχόμενη δίκη της ηγεσίας της Χρυσής Αυγής, αν και αμφιβάλει για το κατά πόσο η δίκη θα γίνει. Η σύνδεση κράτους - Χρυσής Αυγής είναι έντονη, παρ' όλα αυτά όμως ο δικηγόρος θα πάει να υπερασπιστεί τους Αιγύπτιους ψαράδες που τους επιτέθηκαν οι μπράβοι του κόμματος.
Ο Καμπαγιάννης ενθαρρύνεται από την αυξανόμενη άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι πλέον το μεγαλύτερο κόμμα στη χώρα αλλά ανησυχεί πως η ηγεσία δεν θα προχωρήσει στη "ριζοσπαστική" δράση που χρειάζεται για να σώσει την Ελλάδα.
"Ανησυχώ πως θα αποδεχθούν το πλαίσιο της Ε.Ε." είπε. "Ο επικεφαλής Αλέξης Τσίπρας θεωρεί πως μπορείς να αλλάξεις τους όρους υπό τους οποίους η Ελλάδα εφαρμόζει τα μέτρα λιτότητας". Με την πλειοψηφία των Ελλήνων να έχουν τώρα "αρνητική άποψη" για την Ε.Ε. ο Καμπαγιάννης υποστήριξε πως η Ελλάδα πρέπει να βγει από την Ε.Ε. Στη διαδικασία μετάβασης εκτός Βρυξελλών, μου είπε, "μπορούμε να εφαρμόσουμε μια πολιτική όπου τα συμφέροντα της εργατικής τάξης να προστατεύονται και το κεφάλαιο θα πληρώνει".
Είναι ένα όραμα που μπορεί να βρει απήχηση πέραν των συνόρων της Ελλάδας κατά την επόμενη δεκαετία.
