Εκ πρώτης όψης το εκλογικό αποτέλεσμα δεν εντυπωσιάζει. Στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών που διεξάχθηκε την προηγούμενη Κυριακή στην Κολομβία, ένας δεξιός υποψήφιος κέρδισε έναν δεξιότερο. Ωστόσο ο ένας είχε την υποστήριξη του πρώην προέδρου Αλβάρο Ουρίμπε και ο άλλος όχι. Κι ο ένας υποσχόταν να συνεχίσει την ειρηνευτική διαδικασία με τους αντάρτες του FARC, ενώ ο άλλος ήθελε να την καταστρέψει.
Ο ορκισμένος εχθρός των διαπραγματεύσεων και πρώην υπουργός Οικονομικών Ιβάν Σουλουάγα ήταν ο αδιαμφισβήτητος νικητής του πρώτου γύρου εξασφαλίζοντας προβάδισμα τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων έναντι του αντιπάλου του και απερχόμενου προέδρου Μανουέλ Σάντος. Ωστόσο, στον δεύτερο γύρο, ο Σάντος κατόρθωσε να συσπειρώσει γύρω του ευρύτερες δυνάμεις και τελικά απόσπασε 1 εκατομμύρια ψήφους περισσότερες. Την Κυριακή συγκέντρωσε το 51% των ψήφων έναντι 45% του Σουλουάγα.
Όπως το συνόψισαν πολλοί εκλογικοί αναλυτές, εκείνος που καταψηφίστηκε ήταν ο Ουρίμπε. "Ο Σάντος οφείλει την προεδρία του στον Ουρίμπε. Ωστόσο, ο Σουλουάγα οφείλει σε αυτόν την πολιτική του υπόσταση και κάθε ψήφο που έλαβε" έγραφε ο κολομβιανός ιστότοπος La Silla Vacia. Μετά τη λήξη της προεδρίας του (2002-2010) και την αδυναμία του να θέσει ξανά υποψηφιότητα, ο ισχυρός άνδρας της κολομβιανής Δεξιάς συνέχισε να κινεί τα νήματα από το παρασκήνιο. Και ο Σουλουάγα ήταν ο εκλεκτός του.
Το ίδιο ακριβώς θα μπορούσε να πει κανείς και για τον Σάντος πριν από λίγα χρόνια. Έλαβε και αυτός το χρίσμα της διαδοχής από τον Ουρίμπε και συνέχισε την πολιτική του προκατόχου του μετά την εκλογή του το 2010. Η ρήξη με τον μέντορά του ήλθε όταν αποφάσισε να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις χωρίς προαπαιτούμενα με τους αντάρτες του FARC με στόχο τον τερματισμό της πιο μακροχρόνιας εμφύλιας σύγκρουσης της Λατινικής Αμερικής. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί στις πέντε δεκαετίες που διαρκεί.
Η παράταξη του Ουρίμπε απέρριπτε κάθε δυνατότητα διαπραγμάτευσης, αρνούμενη ακόμη και την ύπαρξη του πολέμου. Αυτό που έβλεπε ήταν η "τρομοκρατική δράση" κάποιων "εγκληματιών" που συνδέονταν με τα καρτέλ της κοκαΐνης. "Θα τερματίσω αυτή την αποκαλούμενη ειρηνευτική διαδικασία μέχρι ο FARC να σταματήσει τις εχθροπραξίες" τόνιζε ο Σουλουάγα προεκλογικά.
Από την άλλη πλευρά, πολλοί από τους υποστηρικτές του Σάντος δεν έκρυψαν ότι ψήφισαν με αποκλειστικό γνώμονα την ειρηνευτική διαδικασία. "Δεν ξεχάσαμε ποιος είναι ο Σάντος. Γνωρίζουμε τη νεοφιλελεύθερη ατζέντα του και τις καταστροφικές επιπτώσεις που είχε για την Κολομβία. Ωστόσο η ψήφος της 15ης Ιουνίου ήταν για την ειρήνη, όχι για τον Σάντος", δηλώνει ο αριστερός γερουσιαστής Ιβάν Σεπάδα.
Η ίδια η ειρηνευτική διαδικασία που ξεκίνησε από τις επαφές των δύο πλευρών στην Αβάνα της Κούβας προχωρεί με αργούς ρυθμούς συναντώντας διαρκώς εμπόδια. Οι διαπραγματευτές των δύο πλευρών έχουν καταλήξει μέχρι τώρα σε συμφωνία για τρία σημαντικά ζητήματα: την αγροτική μεταρρύθμιση, τη μετεξέλιξη του FARC σε πολιτικό κόμμα και τη συνεργασία για την καταπολέμηση του εμπορίου ναρκωτικών. Παρ' όλα αυτά, σημαντικές διαφορές εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές για δύο ακανθώδη θέματα, τον αφοπλισμό των ανταρτών και τις επανορθώσεις για τα θύματα των συγκρούσεων.
Το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προβλέπει ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία για επιμέρους ζητήματα αν οι δύο πλευρές δεν συμφωνήσουν σε όλα. Αν δηλαδή οι συνομιλίες καταρρεύσουν κάποια στιγμή, η ειρηνευτική διαδικασία επιστρέφει στο μηδέν. Ακόμη όμως και αν επιτευχθεί, η συμφωνία θα τεθεί σε δημοψήφισμα και θα αντιμετωπίσει τη λυσσαλέα αντίσταση της κολομβιανής Άκρας Δεξιάς.
Υπάρχουν όμως και οι υποστηρικτές της ειρήνης. Τον περσινό Αυγουστο, δεκάδες χιλιάδες Κολομβιανοί πλημμύρισαν τους δρόμους της Μπογκοτά ζητώντας την άμεση υπογραφή της συμφωνίας και την αλλαγή της οικονομικής πολιτικής. Η Κολομβία παραμένει άλλωστε μια από τις πιο κοινωνικά άνισες χώρες της Νότιας Αμερικής. Η φτώχεια, η ανεργία, η εγκληματικότητα και ο αναλφαβητισμός μαστίζουν μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Μια ειρηνευτική συμφωνία δεν θα αποτελέσει επομένως το τέλος, παρά μόνο την αρχή.
