Για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο οι εσωτερικά εκτοπισμένοι ξεπέρασαν τα 50 εκατομμύρια, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε χθες η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες. Πού οφείλεται αυτή η τεράστια αύξηση; Μόνο ο πόλεμος της Συρίας μέχρι τα τέλη του 2013 εξανάγκασε 2,5 εκατομμύρια ανθρώπους να γίνουν πρόσφυγες και 6,5 εκατομμύρια να εκτοπιστούν στο εσωτερικό της χώρας. Αλλά και στην Αφρική σημειώθηκαν εκτοπισμοί, ιδίως στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και, προς το τέλος του 2013, και στο Νότιο Σουδάν.
Η ετήσια έκθεση της Υ.Α., με τίτλο «Παγκόσμιες Τάσεις» (Global Trends), βασίζεται σε στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από κυβερνήσεις, συνεργαζόμενες ΜΚΟ και την ίδια την Ύπατη Αρμοστεία. Σύμφωνα με την έκθεση, μέχρι το τέλος του 2013, 51,2 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν αναγκαστεί να εκτοπιστούν, δηλαδή 6 εκατομμύρια περισσότεροι από τα 45,2 που είχαν καταγραφεί το 2012.
«Εδώ βλέπουμε το τεράστιο κόστος που έχει ένας πόλεμος που δεν σταματά και η αποτυχία επίλυσης ή πρόληψης των συγκρούσεων" δήλωσε ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Αντόνιο Γκουτιέρες.
«Η διεθνής κοινότητα πρέπει να ξεπεράσει τις διαφορές της και να βρει λύσεις για τις σημερινές συγκρούσεις στο Νότιο Σουδάν, στη Συρία, στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία και αλλού. Νέοι δωρητές θα πρέπει να ενώσουν τις δυνάμεις τους με τους παραδοσιακούς δωρητές. Σήμερα ο αριθμός των αναγκαστικά εκτοπισμένων στον κόσμο είναι τόσος όσο ολόκληροι πληθυσμοί μεσαίων και μεγάλων χώρων, όπως η Κολομβία, η Ισπανία, η Νότια Αφρική ή η Νότια Κορέα» δήλωσε ο Γκουτιέρες.
Τα στοιχεία του αναγκαστικού εκτοπισμού καλύπτουν τρεις ομάδες - τους πρόσφυγες, τους αιτούντες άσυλο και τους εσωτερικά εκτοπισμένους. Συγκεκριμένα ο αριθμός των προσφύγων ανήλθε σε 16,7 εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο. Οι αριθμοί αυτοί από μόνοι τους είναι οι υψηλότεροι που έχει καταγράψει η Υ.Α. από το 2001. Επιπλέον, παραπάνω από τους μισούς πρόσφυγες υπό την εντολή της Ύπατης Αρμοστείας (6,3 εκατ.) βρίσκονταν μακριά από την πατρίδα τους για περισσότερο από πέντε χρόνια, μέχρι τα τέλη του 2013.
Συνολικά οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί προσφύγων είναι Αφγανοί, Σύροι και Σομαλοί - οι οποίοι, όλοι μαζί, αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου συνόλου των προσφύγων. Στο μεταξύ το Πακιστάν, το Ιράν και ο Λίβανος φιλοξένησαν περισσότερους πρόσφυγες σε σύγκριση με άλλες χώρες.
Σε ό,τι αφορά τις περιοχές, η Ασία και οι χώρες του Ειρηνικού συγκέντρωσαν τον μεγαλύτερο πληθυσμό προσφύγων, δηλαδή συνολικά 3,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Η υποσαχάρια Αφρική είχε 2,9 εκατομμύρια πρόσφυγες, ενώ η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική 2,6 εκατομμύρια.
Εκτός από τους πρόσφυγες, μέσα στο 2013, 1,1 εκατομμύριο άνθρωποι υπέβαλαν αιτήματα ασύλου, τα περισσότερα στις ανεπτυγμένες χώρες (η Γερμανία το 2013 έγινε η χώρα που δέχτηκε τα περισσότερα νέα αιτήματα ασύλου). Σημειώθηκε ρεκόρ αιτημάτων ασύλου (25.300) από παιδιά που είναι χωρισμένα ή δεν συνοδεύονται από τους γονείς τους.
Οι εσωτερικά εκτοπισμένοι -άνθρωποι δηλαδή που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, αλλά βρίσκονται ακόμη εντός της χώρας τους- ανήλθαν στον αριθμό ρεκόρ των 33,3 εκατομμυρίων, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη αύξηση από κάθε άλλη ομάδα στην έκθεση και πρόκειται κυρίως για ανθρώπους που ζουν σε εμπόλεμες ζώνες.