Η παγκόσμια ειρήνη φθίνει σταθερά τα επτά τελευταία χρόνια εξαιτίας των ακήρυχτων πολέμων, των ένοπλων εξεγέρσεων, της τρομοκρατίας και της διεθνούς εγκληματικότητας που ακυρώνουν στην πράξη τις μεγάλες προόδους που συντελέστηκαν στον τομέα αυτό στην μεταπολεμική περίοδο και χαρακτήρισαν την εξέλιξη της ανθρωπότητας και του παγκόσμιου συστήματος ασφάλειας τη συγκεκριμένη εποχή.
Σε αυτό το αποκαρδιωτικό συμπέρασμα καταλήγει έρευνα του αυστραλιανού Ινστιτούτου Οικονομικών και Ειρήνης (IEP) που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα, η οποία φαίνεται να αποκρυσταλλώνει και να επισημοποιεί τη διάχυτη αίσθηση μεγάλου μέρους της παγκόσμιας κοινής γνώμης ότι ο σύγχρονος κόσμος έχει βυθιστεί στη βία και την ανασφάλεια.
Οι συγκρούσεις στο Ιράκ, τη Συρία, το Αφγανιστάν, το Σουδάν και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία συνέβαλαν στην πτώση του ετήσιου Παγκόσμιου Δείκτη Ειρήνης (GPI). Ο αριθμός των ανθρώπων που σκοτώθηκαν σε επιθέσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή, τη Νότια Ασία και την Αφρική αυξήθηκε, ενώ παράλληλα αυξήθηκαν οι δολοφονίες στα αστικά κέντρα των αναδυόμενων οικονομιών. Έχει επίσης αυξηθεί ο αριθμός των ανθρώπων που πήραν τον δρόμο της προσφυγιάς για να γλιτώσουν από τις μάχες στις πατρίδες τους.
Η επιδείνωση αυτή φαίνεται ότι είναι η χειρότερη των 60 τελευταίων ετών, σύμφωνα με το IEP. Ο δείκτης GPI έχει ζωή μόλις οκτώ χρόνων (μετριέται από το 2007), όμως οι εκτιμήσεις για το ποιος θα ήταν ο μέσος όρος του τις προηγούμενες δεκαετίες συμφωνούν στο ότι η παγκόσμια ειρήνη βελτιωνόταν λίγο-πολύ συνεχώς μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Επιδείνωση
"Φαίνεται ότι υπάρχει μια σειρά από αιτίες" για τη φθορά της παγκόσμιας ειρήνης, δήλωσε ο Στιβ Κιλέλια, ιδρυτής και πρόεδρος του IEP. "Έχουμε τις συνέπειες της Αραβικής Άνοιξης, την άνοδο της τρομοκρατίας, κυρίως μετά την εισβολή στο Ιράκ, και τις επιπτώσεις από την παγκόσμια οικονομική κρίση", σημείωσε.
Για την έρευνα αυτή μελετήθηκαν 22 δείκτες σε 162 χώρες, όπως οι στρατιωτικές δαπάνες, το ποσοστό των ανθρωποκτονιών και οι θάνατοι από συγκρούσεις, η πολιτική ανυπακοή και η τρομοκρατία. Τα τελευταία επτά χρόνια ο δείκτης της παγκόσμιας ειρήνης για όλες τις χώρες του κόσμου μαζί αυξήθηκε από το 1,96 στο 2,06, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο κόσμος είναι σήμερα λιγότερο ειρηνικός.
Οι λιγότερο ειρηνικές χώρες του κόσμου, σύμφωνα με το IEP, είναι η Συρία και το Αφγανιστάν. Στο Νότιο Σουδάν, την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, την Ουκρανία και την Αίγυπτο παρατηρήθηκε κάθετη πτώση στο επίπεδο ασφάλειας. Η πιο ειρηνική χώρα του κόσμου ήταν και παραμένει η Ισλανδία.
Κόστος
Το IEP εκτιμά ότι η βία και οι στρατιωτικές δαπάνες στοίχισαν πέρσι στην παγκόσμια οικονομία περίπου 9,8 τρισεκατομμύρια δολάρια - σχεδόν το 11,3% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Ενώ οι ΗΠΑ και οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης μειώνουν τις αμυντικές δαπάνες τους, η Κίνα, η Ρωσία, οι χώρες που συνορεύουν με αυτές και τα περισσότερα κράτη της Μέσης Ανατολής αγοράζουν ολοένα και περισσότερα όπλα καθώς οι εντάσεις αυξάνονται.
Στον αναπτυσσόμενο κόσμο, ιδίως σε χώρες όπως το Ιράκ, το Αφγανιστάν, η Συρία, η Νιγηρία και το Πακιστάν, αυξήθηκαν εξάλλου οι θάνατοι από την τρομοκρατία. Η θέση των ΗΠΑ επιδεινώθηκε κι αυτή, κυρίως λόγω των βομβιστικών επιθέσεων που σημειώθηκαν πέρσι στον Μαραθώνιο της Βοστόνης.
Οι αναλυτές εξέτασαν στοιχεία που ήταν διαθέσιμα μέχρι τον Μάρτιο του 2014 και για τον λόγο αυτό στη μελέτη δεν περιλαμβάνονται τα πρόσφατα βίαια επεισόδια στην Ουκρανία και το Ιράκ. "Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η εικόνα θα ήταν πολύ χειρότερη" εάν είχαν συμπεριληφθεί τα νέα δεδομένα, τόνισε ο Κιλέλια.
