Η πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, Γκάμπι Τσίμερ, είχε κάθε λόγο να χαίρεται την εβδομάδα που πέρασε, όταν μετρούσε τους ευρωβουλευτές της ομάδας για την επόμενη πενταετία. Από 35 έγιναν 52, μια αύξηση της τάξης του 50% -η μεγαλύτερη από κάθε άλλη «κανονική» πολιτική ομάδα-, με πολύ μικρές απώλειες σε σχέση με το 2009 και με πολλές και ενδιαφέρουσες νέες εισόδους.
Αν και το ποσοστό της Αριστεράς παραμένει μικρό, η επιρροή της αναμένεται να αυξηθεί, αφενός επειδή τα τρία βασικά στοιχήματα που βάζει μέχρι το 2019 είναι πλειοψηφικά στις περισσότερες ευρωπαϊκές κοινωνίες, αφετέρου διότι δεν θα είναι πλέον απομονωμένη στην Ευρωβουλή, όπως παλιά, αφού υπάρχουν πολλά σημεία σύγκλισης με τις πέραν της Δεξιάς πολιτικές ομάδες.
«Με τη νέα ενισχυμένη ομάδα μας θα πιέσουμε για πραγματικές εναλλακτικές πολιτικές στο ευρωπαϊκό επίπεδο σε όλους τους τομείς, κυρίως στα επείγοντα θέματα του τερματισμού της λιτότητας, της καταπολέμησης της φτώχειας και της ανεργίας και της αντίθεσής μας στις διαπραγματεύσεις για τη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών με τις ΗΠΑ (ΤΤΙΡ). Εκατομμύρια πολίτες μάς εμπιστεύτηκαν και δεν θα τους απογοητεύσουμε», δήλωσε η Τσίμερ, εν αναμονή των νέων ευρωβουλευτών.
Ποιοι είναι οι νέοι στην ομάδα; Οι εκλεγμένοι του Podemos από την Ισπανία και του Bildu από τη χώρα των Βάσκων, της «Άλλης Ευρώπης με τον Τσίπρα» από την Ιταλία, των κομμάτων για την προστασία των ζώων από τη Γερμανία και την Ολλανδία και του Λιουκ -"Μινγκ"- Φλάναγκαν, ανεξάρτητου από την Ιρλανδία. Τρεις είναι οι απώλειες, το ΚΚΕ από την Ελλάδα, που αποφάσισε να εγκαταλείψει την ευρωομάδα, και οι... μοναχικοί καβαλάρηδες από τη Λετονία και την Κροατία, που δεν κατάφεραν να επανεκλεγούν. Επίσης, οριακά μειωμένη είναι η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση της τσεχικής Αριστεράς (3 από 4 την περασμένη πενταετία) και της γαλλικής Αριστεράς (4 από 5).
Την πιο εντυπωσιακή αύξηση της κοινοβουλευτικής δύναμής της σημείωσε η ισπανική Αριστερά, που είχε μόλις δύο ευρωβουλευτές πριν από τις 25 Μαΐου και τώρα έχει 11 από τρεις διαφορετικούς σχηματισμούς. Πολύ μεγάλη ήταν και η αύξηση της ελληνικής Αριστεράς, που από τρεις ευρωβουλευτές -των δύο του ΚΚΕ συμπεριλαμβανομένων- μετράει σήμερα έξι μόνον από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η δύναμη της Αριστεράς στην Ευρώπη δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένη. Με εξαίρεση την Τσεχία, δεν εκπροσωπείται σε καμία κοινοτική χώρα του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού, ενώ, από τις χώρες της «παλιάς» Ευρώπης, απουσιάζει μόνο από το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Αυστρία. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει αυξημένη εκπροσώπηση σε όλες τις μνημονιακές ή περίπου μνημονιακές χώρες (Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Κύπρος), ενώ κατάφερε να διατηρήσει τις δυνάμεις της στον σχετικά άθικτο από την κρίση Βορρά (Γερμανία, Ολλανδία, Φινλανδία, Δανία, Σουηδία, Βρετανία).
Από τη σύσταση της νέας κοινοβουλευτικής ομάδας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς προκύπτει ότι τον τόνο τα επόμενα χρόνια θα τον δώσει ο Νότος -εννοείται, με την αλληλεγγύη των Βόρειων-, σε μια προσπάθεια «να αποκτήσουν ισχυρή φωνή οι φτωχοί, οι άνεργοι, οι νέοι και οι περιθωριοποιημένοι, καθώς και τα κοινωνικά κινήματα και οι εργαζόμενοι», όπως τόνισε η πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας.
Το success story της ιρλανδικής Αριστεράς
Στον Νότο, ελέω κρίσης, ανήκει και η Ιρλανδία, όπου το success story της εξόδου της χώρας από το Μνημόνιο απαντήθηκε από τους ψηφοφόρους με το success story του Σιν Φέιν, της ιρλανδικής Αριστεράς. Για τους εκτός Ιρλανδίας, το Σιν Φέιν θεωρείται ακόμη το πολιτικό σκέλος του εθνικοαπελευθερωτικού IRA στη Βόρεια Ιρλανδία, επαρχία της Μεγάλης Βρετανίας. Στην ίδια την Ιρλανδία, όμως, ήταν το μοναδικό κόμμα που έδωσε τη μάχη εναντίον της λιτότητας που επέβαλε η ένταξη της χώρας σε πρόγραμμα «διάσωσης», καθώς είχε φτάσει στο όριο της χρεοκοπίας εξαιτίας των τραπεζών. Και επιβραβεύτηκε από τους ψηφοφόρους στις ευρωκάλπες, ενώ δυο εβδομάδες μετά τις ευρωεκλογές βλέπει τη δύναμή του στις δημοσκοπήσεις να αυξάνεται και να αποκτά διαστάσεις "ΣΥΡΙΖΑ".
Είναι, λοιπόν, πιθανό, στις βουλευτικές εκλογές της επόμενης χρονιάς, το Σιν Φέιν να αναδειχθεί πρώτο κόμμα με ποσοστό 26%, με το κυβερνών κεντροδεξιό Φίνε Γκαέλ να καταβαραθρώνεται στο 20% από 36% (τηρουμένων των αναλογιών, όπως η Νέα Δημοκρατία) και το κεντρώο Φιάνα Φέιλ να το ακολουθεί κατά πόδας (20%). Μπορεί το Σιν Φέιν να ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης της Ιρλανδίας; Είναι πολύ νωρίς να το πει κανείς, δυνάμει κυβερνητικοί σύμμαχοι υπάρχουν στην πολύχρωμη κατηγορία των ανεξάρτητων (27%), αλλά πολλά θα εξαρτηθούν από το αν θα καταφέρει να επιβιώσει το Εργατικό Κόμμα της Ιρλανδίας, που ακολουθεί κατά πόδας τη μοίρα του ΠΑΣΟΚ...
Οι ενδοαριστερές ανατροπές στην Ιβηρική χερσόνησο
«Όταν κερδίζει κανείς ένα εκατομμύριο ψήφους περισσότερες και δεν μπορεί στ' αλήθεια να πανηγυρίσει, κάτι δεν πάει καλά». Το εν λόγω τιτίβισμα ενός μέλους της Ενωμένης Αριστεράς στην Ισπανία περιγράφει επιτυχώς το κλίμα αμηχανίας εντός της παραδοσιακής Αριστεράς, η οποία είδε μεν την εκλογική της δύναμη να αυξάνεται, αλλά ένιωσε ότι την «έκλεψαν» οι Podemos, η φρέσκια είσοδος στο ισπανικό πολιτικό σκηνικό, απότοκο του κινήματος των Αγανακτισμένων. Μαζί ο μετασχηματισμός του ισπανικού ΚΚ, με το Podemos και το πράσινο "Έκο" πήραν σχεδόν το 20% των ψήφων στις ευρωεκλογές. Το θέμα είναι εάν θα καταφέρουν να συνεργαστούν, ώστε να προκύψουν αριστερές πλειοψηφίες στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές της ερχόμενης άνοιξης. Αριθμητικά είναι σε πολλές περιπτώσεις εφικτό, πολιτικά είναι δύσκολο. Η πολιτική κουλτούρα της Ενωμένης Αριστεράς είναι πολύ πιο ιεραρχική από τον κινηματικό και δημοκρατικό στη βάση - ώς τώρα τουλάχιστον- χαρακτήρα του Podemos και του "Έκο".
Αλλά και στην Πορτογαλία, όπου συνολικά οι δυνάμεις της Αριστεράς ενισχύθηκαν, το κάποτε ισχυρό Μπλόκο -που μερικά χρόνια νωρίτερα ήταν περίπου πρότυπο για τον ΣΥΡΙΖΑ- είδε την εκλογική του δύναμη να συρρικνώνεται, ενώ ταυτόχρονα ενισχύθηκε εντυπωσιακά ο Ενωτικός Δημοκρατικός Συνασπισμός, μια συμμαχία του πορτογαλικού ΚΚ με τους Πορτογάλους Πράσινους. Στη μικρή αδελφή της Ιβηρικής ξεκινά επίσης μια συζήτηση για συνεργασίες, που επίσης δε θα είναι καθόλου εύκολες, αλλά μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο σε μια άλλη κυβερνητική πλειοψηφία, μετά και την ενίσχυση του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Οι ασκήσεις ισορροπίας της γερμανικής Αριστεράς
Στον Βορρά, το ισχυρότερο αριστερό κόμμα είναι η Linke στη Γερμανία, η οποία κατάφερε μεν οριακά να διατηρήσει τις δυνάμεις της στο 8%, πλην όμως πήρε ανάσα από την άνοδο των Νότιων συντρόφων. Βέβαια, η ενίσχυση των Ελλήνων, των Ιρλανδών, των Ισπανών και των Πορτογάλων αναγκάζει τη γερμανική Αριστερά να ξαναδεί τις προτεραιότητές της - και να προχωρήσει σε δύσκολες ασκήσεις ισορροπίας. Από τη μια πλευρά, ετοιμάζεται το φθινόπωρο να δώσει τη μεγάλη μάχη για να εκλέξει τον πρώτο δικό της πρωθυπουργό σε τοπικό επίπεδο, τον Μπόντο Ράμελο στη Θουριγγία (η Linke με 28% προηγείται δέκα μονάδες από τον δυνάμει «μικρό» κυβερνητικό εταίρο του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος), προσπαθώντας να μην τρομάξει τους Γερμανούς ψηφοφόρους με... υπερβολικές κινήσεις αλληλεγγύης προς τους Νότιους. Από την άλλη, δεν αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα στην Ευρωβουλή, όπως το 2009, και δεν θα μπορεί να δίνει αυτή τον τόνο.
