Με αντανακλαστικά... χελώνας, σχεδόν ένα χρόνο αφότου αποκαλύφθηκαν απ' την άλλη πλευρά του Ατλαντικού -την αμερικανική Γερουσία- οι τακτικές φοροαποφυγής μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων στην Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε χθες να περάσει στη δράση: Ανακοίνωσε την έναρξη "ενδελεχούς έρευνας" για τη φορολογική "αντιμετώπιση" της Apple, της Starbucks και της Fiat στην Ιρλανδία, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο αντίστοιχα.
"Έχουμε λόγους να πιστεύουμε πως σ' αυτές τις συγκεκριμένες περιπτώσεις οι εθνικές αρχές δέχθηκαν να μην φορολογήσουν ένα μέρος των κερδών αυτών των επιχειρήσεων", είπε σε σχετικές δηλώσεις του ο Ευρωπαίος επίτροπος για τον Ανταγωνισμό Χοακίν Αλμούνια, εξηγώντας πως σκοπός της έρευνας είναι "να επαληθεύσει ότι οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες πληρώνουν τη δίκαιη αναλογία τους σε φόρους στην Ευρώπη".
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήλθε ως αντίδραση στην κριτική που ασκείται στην Ευρώπη για τους χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές που απολαμβάνουν εξαιρετικά κερδοφόρες πολυεθνικές εταιρείες, όπως η Apple, η Amazon, η Google και η Starbucks, σε μια περίοδο εκτεταμένης και σκληρής λιτότητας στη γηραιά ήπειρο.
Στο πλαίσιο της έρευνας θα εξετασθεί εάν τα "γενναιόδωρα" καθεστώτα εταιρικής φορολόγησης στην Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία συνιστούν "παράνομη κρατική βοήθεια" προς εταιρείες. Εάν η έρευνα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι εταιρείες λάμβαναν "κρατική βοήθεια", η Επιτροπή θα μπορούσε να απαιτήσει την επιστροφή της, αλλά στην πράξη τέτοιες απαιτήσεις δεν είναι συνηθισμένο φαινόμενο.
Κόλπα και παραθυράκια
Η Επιτροπή ανακοίνωσε τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι ξεκίνησε να συλλέγει πληροφορίες για τις ευνοϊκές φορολογικές συμφωνίες που συνήψαν με μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους οι κυβερνήσεις της Ιρλανδίας, της Ολλανδίας και του Λουξεμβούργου. Πολλούς μήνες νωρίτερα, τον Απρίλιο, οι ερευνητές της αμερικανικής Γερουσίας είχαν διαπιστώσει ότι η "ευρωπαϊκή" Apple, που είχε την έδρα της στην Ιρλανδία, είχε καταβάλει μικρό ή καθόλου εταιρικό φόρο για κέρδη ύψους τουλάχιστον 74 δισ. δολαρίων, τα οποία αποκόμισε τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια, εκμεταλλευόμενη κυρίως «παραθυράκια» της ιρλανδικής φορολογικής νομοθεσίας.
Η Apple είχε αρνηθεί ότι οι φορολογικές συμφωνίες που έκανε ήταν σχεδιασμένες για να αποφύγει την πληρωμή φόρων υποστηρίζοντας πως δημιουργεί εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Η αμερικανική έρευνα δεν βρήκε πάντως ενδείξεις παράνομων ενεργειών εκ μέρους της Apple, ενώ και η ιρλανδική κυβέρνηση αρνήθηκε τις κατηγορίες που της αποδόθηκαν ότι προσφέρει "φορολογικό καταφύγιο" στις μεγάλες πολυεθνικές.
Ο επίτροπος της Ε.Ε. για φορολογικά θέματα Άλγκιρντας Σεμέτα έχει προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη "δεν μπορεί πλέον να ανεχθεί 'παράσιτα' που αποκτούν μεγάλα κέρδη στην Ε.Ε. χωρίς να συμβάλουν στον δημόσιο προϋπολογισμό"...
