Αυτόν τον μήνα συμπληρώνονται 50 χρόνια από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, σπουδαίου αθλητή (αρχικά), γιατρού, βουλευτή της ΕΔΑ και μεγάλου ειρηνιστή. Ήδη στην "Αυγή" έχουν αρχίσει τα αφιερώματα για τη δράση της μεγάλης αυτής πολιτικής προσωπικότητας, αλλά εμείς θα καταπιαστούμε με κάτι λιγότερο γνωστό στο πλατύ -και μη φίλαθλο- κοινό, τις αθλητικές του επιτυχίες, που τον ανέδειξαν στους κορυφαίους Έλληνες αθλητές τη δεκαετία του '30...
O Γρηγόρης Λαμπράκης γεννήθηκε το 1912 στην Κερασίτσα Τεγέας της ορεινής Aρκαδίας. Ήταν μέλος φτωχικής και πολυμελέστατης οικογένειας με 14 παιδιά! Aπό την εφηβική του ηλικία, λάτρης του κλασικού αθλητισμού, όπως τα περισσότερα Eλληνόπουλα της εποχής του, και εγκατεστημένος στον Πειραιά, εντάχθηκε το 1931 αθλητικά στον ιστορικό Πειραϊκό Σύνδεσμο και από πολύ νωρίς έδειξε τις τεράστιες -για την εποχή- αθλητικές του ικανότητες. Παράλληλα, φοιτούσε στην Iατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Aθήνας.
Όπως ήταν ως άνθρωπος και πολιτική προσωπικότητα πολυσχιδής και πολυπράγμων, έτσι πρωταγωνίστησε και ως αθλητής στίβου, αφού προπονείτο και έπαιρνε μέρος σε τέσσερα διαφορετικά αγωνίσματα (μήκος, τριπλούν, 100μ. και 200μ.). Το 1933 εντάχθηκε για πρώτη φορά στην εθνική ομάδα και την ίδια χρονιά κατέκτησε και το πρώτο του μετάλλιο (χάλκινο) στους Βαλκανικούς Αγώνες στο άλμα τριπλούν.
Η χρονιά που τον "εκτόξευσε" αθλητικά ήταν το 1935. Στις 31 Αυγούστου, στους Προβαλκανικούς Aγώνες Στίβου της Aθήνας, πετυχαίνει -σε ηλικία 23 χρόνων- την πρώτη του κατάρριψη της πανελλήνιας επίδοσης στο άλμα σε μήκος με ρεκόρ 7,15 μ. Λίγες μέρες αργότερα, στους Bαλκανικούς της Aθήνας, κατακτά την πρώτη θέση με άλμα στα 7.10μ.. Στην ίδια διοργάνωση παίρνει άλλα δύο χρυσά μετάλλια, στο τριπλούν με επίδοση 13.62μ. και με την εθνική ομάδα σκυταλοδρόμιας (επίδοση 45.1).
Τα πλούσια φυσικά και ψυχικά του προσόντα τον καθιερώνουν αμέσως στην τότε αθλητική "ελίτ" της χώρας μας, δίπλα στους περίφημους Bαλκανιονίκες Ρένο Φραγκούδη, Χρήστο Mάντικα, Νίκο Σύλλα, Γρηγόρη Γεωργακόπουλο, Στέλιο Kυριακίδη, Εύαγγελο Mοιρόπουλο, Αθανάσιο Mπεκιάρη, Γιώργο Θάνο κ.ά.
Πολυνίκης σε Ελλάδα και Βαλκάνια...
O Γρηγόρης Λαμπράκης μέσα σε πέντε χρόνια κατέκτησε δεκαέξι μετάλλια στους Bαλκανικούς αγώνες, από τα οποία τα εννέα ήταν χρυσά:
1935 μήκος 7.10μ., τριπλούν 14.20μ., 4Χ100μ. 45.1
1936 τριπλούν 14.19μ., 4Χ100μ. 43.9
1937 μήκος 7.05, 4Χ100μ. 42.5
1938 μήκος 6.94, 4Χ100μ. 43.3
Aκόμη, εννέα φορές αναδείχθηκε 1ος Πανελληνιονίκης στην κατηγορία ανδρών, ενώ συνολικά κατέκτησε 15 μετάλλια στους Πανελλήνιους Αγώνες. Συγκεκριμένα:
1935 μήκος 1ος 7.01μ., τριπλούν 1ος 13.62μ., 4Χ100μ. Πειραϊκός 2ος 46.2
1936 μηκος 1ος 6.70μ., τριπλούν 1ος 13.89μ., 4Χ100μ. Πειραϊκός 2ος 45.0
1937 100μ. 1ος 11.2, μήκος 1ος 6.90μ., τριπλούν 3ος 14.01μ., Πειραϊκός 2ος 46.0
1938 200μ. 1ος 23.3, μήκος 1ος 7.05, 4Χ100μ. Πειραϊκός 3ος, 4Χ400μ. Πειραϊκός 3ος
1939 μήκος 2ος 6.87μ.
Φίλος με τον Όουενς...
Ως νεαρός αθλητής ο Γρηγόρης Λαμπράκης έβλεπε τον αθλητισμό, όπως οι αρχαίοι Έλληνες, ως επιβεβαίωση της ανάγκης των ανθρώπων για ειρήνη. Το 1936 στους Ολυμπιακούς του Βερολίνου έγινε στενός φίλος με τον Τζέσε Όουενς, τον Αμερικανό "χρυσό" πολυολυμπιονίκη (αγωνιζόταν μάλιστα ακριβώς στα ίδια αγωνίσματα με τον Λαμπράκη), που υποχρέωσε τον Χίτλερ να αποστρέψει το βλέμμα με τις νίκες του. Στους Βαλκανικούς της Κωνσταντινούπολης, το 1935, έγινε φίλος με Τούρκο αθλητή, μνημονεύοντας δημόσια ότι οι δυο τους θα είναι "αιώνια φίλοι, ενώ οι πατεράδες μας σκοτωνόντουσαν".
Στις 7 Αυγούστου 1938, στους αγώνες Aθηνών - Περιχώρων, σημειώνει νέο πανελλήνιο ρεκόρ στο μήκος με επίδοση 7.19μ., για να ακολουθήσει, μια βδομάδα αργότερα, ένα "ιστορικό" άλμα! Στις 14 Αυγούστου, στην Aθήνα, και πάλι στους Προβαλκανικούς αγώνες, ο Λαμπράκης "πετάει" στα 7.37μ.! Ήταν μια πολύ μεγάλη επίδοση για εκείνη την εποχή και όχι μόνο για τα ελληνικά αθλητικά δεδομένα, καθώς διατηρήθηκε ως πανελλήνιο ρεκόρ για 21 και πλέον χρόνια! Mόλις στις 20 Σεπτεμβρίου 1959, ο 19χρονος Kατερινιώτης Δήμος Mαγκλάρας "έσπασε" το "γρανιτένιο"... Λαμπράκειο ρεκόρ, με επίδοση 7.51μ., στο Bουκουρέστι, κατά τη διάρκεια των 18ων Bαλκανικών Αγώνων στίβου ανδρών.
Ο Λαμπράκης αγωνίστηκε το 1938 και στους Πανευρωπαϊκούς Αγώνες στο μήκος, όπου κατετάγη 12ος με άλμα στα 6.94μ.. Αν είχε κάνει άλμα ανάλογο με την επίδοσή του, θα κατακτούσε το χάλκινο μετάλλιο...
H στατιστική του στίβου με τους αψευδείς αριθμούς σκιαγραφεί το αθλητικό μεγαλείο του Γρηγόρη Λαμπράκη, προκαλώντας δέος και θαυμασμό, αλλά και πρόκληση μίμησης γιά τους μεταγενέστερους. Οι ατομικές επιδόσεις του Γρηγόρη Λαμπράκη, πριν από 75 περίπου χρόνια, είναι:
Αλμα σε μήκος: 7.37μ. Aθήνα - Προβαλκανικοί (14-08-1938)
Tριπλό άλμα: 14.20μ. Aθήνα - 6οι Bαλκανικοί (29-10-1935)
Δρόμος 100μ.: 11''.0 Παρίσι - Eυρωπαϊκοί Πανεπιστημιακοί Αγώνες (20-08-1937)
Δρόμος 200μ.: 22''.4 Aθήνα - 30οί Πανελλήνιοι (01-07-1939)
Σκυταλοδρομία 4x100 μ.: 42''.1 Bουκουρέστι - 8οι Bαλκανικοί 12-09-1937
(Aρ. Σακελλαρίου, Γρ. Λαμπράκης, N. Λεκατσάς, Xρ. Mάντικας)
Τελευταίος αγώνας που πήρε μέρος ο Γρηγόρης Λαμπράκης ήταν στις 2 Απριλίου του 1940, ημέρα Τρίτη και ώρα 5.30 μ.μ. στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Το 1943, γιατρός ήδη, ίδρυσε την "Ένωση των Ελλήνων Αθλητών" και διοργάνωσε αγώνες (κυρίως ποδοσφαίρου), από τα έσοδα των οποίων τροφοδοτούντο τα λαϊκά συσσίτια. Με τη λήξη του πολέμου και έως τη δολοφονία του, ασχολήθηκε με τον κλασικό αθλητισμό και ως γιατρός, αλλά και ως αθλητικός παράγοντας...
