Ο Φιντέλ Κάστρο και η Κουβανική Επανάσταση έφεραν... επανάσταση και στον αθλητισμό της χώρας! Μέσα στα επιτεύγματα της σοσιαλιστικής κοινωνίας που εγκαθιδρύθηκε το 1959 στο νησί της Καραϊβικής ήταν και ανάπτυξη του αθλητισμού με έναν πρωτοποριακό τρόπο, που ξεπερνούσε ακόμη και την "πεπατημένη" των τότε χωρών του "υπαρκτού σοσιαλισμού".
"Η άθληση είναι δικαίωμα όλων των ανθρώπων και όχι μόνο των πλουσίων" είχε πει με την ανάληψη της εξουσίας ο Κάστρο και το 1961 ίδρυσε το Εθνικό Ινστιτούτο Αθλητισμού και Φυσικής Εκπαίδευσης, που δημιούργησε τα αθλητικά σχολεία και αυτά με τη σειρά τους κορυφαίους αθλητές και αθλήτριες στον κόσμο, κάνοντας σε μια πορεία 55 χρόνων την Κούβα πρώτη ισπανόφωνη χώρα σε κατάκτηση μεταλλίων στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο στίβος, το βόλεϊ, το μπάσκετ, το μπέιζμπολ και η γυμναστική καλλιεργήθηκαν σε ειδικά σχολεία, ενώ η χώρα δημιούργησε δική της "σχολή" στην πυγμαχία και εξελίχθηκε σε πρώτη δύναμη στον κόσμο!
Η Κούβα από το 1906 έως το 1968 δεν είχε κατακτήσει χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες και από το 1972, που πήρε το πρώτο στο Μόναχο, έχει φτάσει μέχρι σήμερα τα 72 χρυσά! Με πληθυσμό περίπου σαν της Ελλάδας (11,4 εκατομμύρια), έχει κατακτήσει συνολικά στους Ολυμπιακούς Αγώνες 220 μετάλλια (77 χρυσά, 68 αργυρά, 75 χάλκινα), περισσότερα κι από την ανεπτυγμένη αθλητικά Ισπανία, που έχει σχεδόν πενταπλάσιο πληθυσμό και βρίσκεται στη 18η θέση του πίνακα των μεταλλίων όλων των εποχών. Να σημειώσουμε ότι η Ελλάδα έχει κατακτήσει σε Ολυμπιακούς Αγώνες 120 μετάλλια, από τα οποία τα 50 στους 1ους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1896.
Στους πρόσφατους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο Ντε Τζανέιρο, κατέκτησε 11 μετάλλια (5 χρυσά, 2 ασημένια, 4 χάλκινα) από τα οποία 6 στην πυγμαχία, 3 στην ελληνορωμαϊκή, 1 στο τζούντο και 1 στο στίβο. Με αυτή τη συγκομιδή βρέθηκε στη 18η θέση μεταξύ 78 χωρών που κατέκτησαν μετάλλιο, ενώ παρέμεινε και στη 18η θέση του πίνακα των μεταλλίων στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων. Σημαντική μορφή της κουβανικής αποστολής ήταν ο Μιγέν Λόπεζ Νούνεζ, που κατέκτησε το τρίτο διαδοχικό χρυσό μετάλλιο, μετά το Πεκίνο και το Λονδίνο, στα 130 κιλά της ελληνορωμαϊκής πάλης, ισοφαρίζοντας το ρεκόρ του θρυλικού Ρώσου Αλεξάνταρ Καρέλιν, που είχε κυριαρχήσει στους Ολυμπιακούς του 1988, του 1992 και του 1996.
Να σημειωθεί πάντως ότι τα 11 μετάλλια φέτος στη Βραζιλία ήταν ο πιο "ισχνός" απολογισμός για την Κούβα μετά το 1972 και ο λόγος βρίσκεται στο γεγονός ότι αρκετοί αθλητές και αθλήτριες υψηλού επιπέδου (ειδικά στον στίβο) έχουν "αλλαξοπιστήσει" τα τελευταία χρόνια και αγωνίζονται με τα "χρώματα" ευρωπαϊκών χωρών, όπως της Ισπανίας, της Ιταλίας, ακόμη και της... Τουρκίας, ακολουθώντας την... οσμή του χρήματος!
Και τώρα, αλλά πολύ περισσότερο στο παρελθόν, είναι και ήταν πολλοί Κουβανοί αθλητές που είπαν "όχι" στις... Σειρήνες του καπιταλισμού, με προεξάρχοντες τους δύο πυγμάχους, τον Τεόφιλο Στίβενσον (τρία χρυσά σε ισάριθμους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1972, το 1976 και το 1980, με απολογισμό καριέρας 302 νίκες και 22 ήττες) και τον Φέλιξ Σαβόν (τρία χρυσά στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988, του 1992 και του 2000). Και οι δύο αρνήθηκαν όλα όσα θα τους έφερνε η καριέρα τους στα επαγγελματικά ρινγκ και δεν πρόδωσαν το Νησί της Επανάστασης ως ελάχιστο φόρο τιμής για τα όσα έκανε η χώρα τους γι' αυτούς.
Η δήλωση του Στίβενσον "Τι είναι το 1 εκατομμύριο δολάρια σε σύγκριση με την αγάπη των 8 εκατομμυρίων Κουβανών;" έχει μείνει στην Ιστορία ως μία από τις κορυφαίες "ατάκες" αγάπης στον ερασιτεχνικό αθλητισμό. Στον Στίβενσον είχε προταθεί, αν και ερασιτέχνης, να μονομαχήσει στην κατηγορία των βαρέων βαρών με τον Αμερικανό Μοχάμεντ Άλι έναντι αμοιβής 5 εκατομμυρίων δολαρίων, αλλά αυτός αρνήθηκε, μένοντας πιστός στην Επανάσταση της Κούβας, η οποία δεν επέτρεπε τον επαγγελματικό αθλητισμό.
Ο Τεόφιλο Στίβενσον πέθανε το 2012 σε ηλικία 60 χρόνων, έχοντας διατελέσει αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Πυγμαχίας της Κούβας. Άλλη μεγάλη μορφή του κουβανικού αθλητισμού είναι ο Αλμπέρτο Χουαντορένα, ο μοναδικός αθλητής στον κόσμο που έχει πάρει δύο χρυσά μετάλλια στους δρόμους 400 μ. και 800 μ. στους ίδιους Ολυμπιακούς Αγώνες, το 1976 στο Μόντρεαλ, ενώ στη συνέχεια διετέλεσε υφυπουργός Αθλητισμού και μέλος του συμβουλίου της IAAF.
Η πυγμαχία είναι το άθλημα που έχει χαρίσει τα περισσότερα μετάλλια στην Κούβα σε Ολυμπιακούς Αγώνες, 73 τον αριθμό (37 χρυσά, 19 αργυρά, 17 χάλκινα). Ακολουθούν ο στίβος με 40 και το τζούντο με 36. Τα περισσότερα ολυμπιακά μετάλλια είχε πάρει η Κούβα το 1992 στη Βαρκελώνη (31), ενώ ακολουθεί η συγκομιδή το 2000 στο Σίδνεϊ (29) και το 2004 στην Αθήνα (27). Στον πίνακα των μεταλλίων είναι η δεύτερη χώρα μετά τις ΗΠΑ στην αμερικάνικη ήπειρο, αλλά και η τέταρτη, μετά την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και την Πολωνία, μεταξύ των χωρών που δεν έχουν φιλοξενήσει ποτέ Ολυμπιακούς Αγώνες. Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν έχει πάρει ποτέ μέρος σε Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες.
Η μεγαλύτερη διοργάνωση που φιλοξένησε η Κούβα ήταν οι Παναμερικανικοί Αγώνες του 1991, με τον Φιντέλ Κάστρο να κάνει αισθητή την παρουσία του σε όλα τα αθλήματα, αλλά και όλες τις ημέρες στη διάρκεια της διοργάνωσης. Ο ίδιος ήταν λάτρης του ποδοσφαίρου και του... Μαραντόνα, με τον οποίο είχε ιδιαίτερες σχέσεις, αλλά και του μπάσκετ, του μπέιζμπολ και του πιγκ-πογκ, αθλήματα στα οποία γυμναζόταν μέχρι και πριν από λίγα χρόνια.
