Πριν από χρόνια γράφαμε ότι, αν μπορούσαν το GPS και οι χάρτες της Google να εντοπίσουν την απελπισία, θα μας έστελναν στη Μόρια, όπου βρίσκονταν χιλιάδες εγκλωβισμένοι αιτούντες άσυλο λόγω της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας σε εγκαταστάσεις που δεν χωρούσαν τους μισούς.
Τι μπορεί να γραφτεί σήμερα, ξεσκονίζοντας τις στάχτες της Μόριας, σκουπίζοντας τα δάκρυα των χιλιάδων παιδιών και μανάδων που μέσα στη νύχτα έφυγαν κυνηγημένοι από μια ακόμη φωτιά που τους "ξεσπίτωσε" και τους άφησε χωρίς ούτε το σπίτι "σκηνή", με τον φόβο της πανδημίας που έχει ζώσει το νησί καθώς ντόπιοι και πρόσφυγες είναι ίδιοι για τον κορωνοϊό;
Το μείγμα παραμένει εκρηκτικό, με την πανδημία να κατοικεί στο νησί, τις φωνές και τις αντιδράσεις "δεν τους θέλουμε εδώ" να μην λένε να ησυχάσουν ούτε μπροστά στην καταστροφή και την κυβέρνηση να διαμηνύει ότι, πέραν των ασυνόδευτων ανήλικων προσφυγόπουλων, κανένας δεν θα φύγει από το νησί, ενώ προβάλλει την επιλογή των κλειστών δομών ως πανάκεια παραβλέποντας και το γιατί αυτής της καταστροφής, εφόσον ισχύουν τα όσα μέχρι στιγμής έχουν γίνει γνωστά.
Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, μια νέα φωτιά είχε ξεσπάσει στον χώρο του ΚΥΤ της Μόριας, χωρίς να μπορεί η Πυροσβεστική να απαντήσει εάν πρόκειται για αναζωπύρωση.
Η καραντίνα μέσα στην καραντίνα και η φωτιά
Οι πρώτες φλόγες έκαναν την εμφάνισή τους, σύμφωνα με την Πυροσβεστική, πριν από τις 12 το βράδυ πρώτα μέσα στο ΚΥΤ και μετά τις 3 το πρωί και έξω στον χώρο του ελαιώνα, όπου βρίσκεται η άτυπη δομή, με τους περίπου 9.000 αιτούντες άσυλο που δεν χωράνε εντός του ΚΥΤ και βρίσκονται εκεί σε σκηνές και πρόχειρες αυτοσχέδιες κατασκευές.
Τόσο οι τοπικές ανταποκρίσεις όσο και οι επίσημες ανακοινώσεις κάνουν λόγο για φωτιές που ξεκίνησαν κατά την ένταση μεταξύ αιτούντων άσυλο. Η ένταση προκλήθηκε, κατά τις ίδιες πηγές, από τις αντιδράσεις για την απομόνωση των 35 θετικών κρουσμάτων του κορωνοϊού και των επαφών τους που είχε ανακοινώσει την ίδια ημέρα ο ΕΟΔΥ.
Η γειτνίαση με άλλες σκηνές προφανώς ήταν το φιτίλι της έντασης, κατά πληροφορίες, και ακολούθησαν οι διάσπαρτες εστίες φωτιάς στις οποίες αναφέρθηκε η Πυροσβεστική. Πρέπει να σημειωθεί ότι η απομόνωση δεν αφορούσε μόνο τους 35 που βρέθηκαν θετικοί στον κορωνοϊό, αλλά και τις στενές επαφές τους, περίπου δηλαδή 85 άτομα, κατά πηγές.
Από την πρώτη ενημέρωσή της η Πυροσβεστική μιλούσε επίσης για δυσκολία να προσεγγίσει το σημείο λόγω "απώθησης" από αιτούντες άσυλο. Ωστόσο δεν είναι η πρώτη φορά που η Πυροσβεστική επικαλείται δυσκολία προσέγγισης είτε λόγω επεισοδίων είτε λόγω υπερπληθυσμού τα τελευταία χρόνια.
Η αστυνομία τους κράτησε έξω από την πόλη
Επιστρέφοντας στα γεγονότα της νύχτας, ακολούθησε η συντεταγμένη εκκένωση του ΚΥΤ, αλλά και των σκηνών από τον ελαιώνα της Μόριας. Οι διαφεύγοντες από τη φωτιά πρόσφυγες κατευθύνθηκαν προς το Καρά Τεπέ και την πόλη, ωστόσο ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις δεν τους επέτρεψαν να φτάσουν στην πόλη και τους περιόρισαν είτε γύρω από το Καρά Τεπέ είτε γύρω από τη Μόρια, όπου παρέμεναν μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, πλην των ασυνόδευτων ανηλίκων.
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σε χθεσινή ανακοίνωσή της έκανε λόγο για «αναφορές σχετικά με εντάσεις μεταξύ κατοίκων των γύρω περιοχών και αιτούντων άσυλο που προσπαθούσαν να φτάσουν στην πόλη της Μυτιλήνης" και καλούσε σε αυτοσυγκράτηση.
Η αποτίμηση των καταστροφών
Σύμφωνα με πηγές της Ύπατης Αρμοστείας, από τη φωτιά επλήγησαν το μεγαλύτερο μέρος του κέντρου υποδοχής και μια περιοχή του ελαιώνα των σκηνών, εκτιμώντας ότι οι άστεγοι αιτούντες άσυλο είναι γύρω στους 4.500.
Στην επίσημη ενημέρωση ο υπουργός Εσωτερικών Παναγιώτης Θεοδωρικάκος ανέφερε ότι καταστράφηκαν διοικητικοί χώροι, τα γραφεία ασύλου και η μονάδα εντατικής θεραπείας της υγειονομικής δομής που δώρισε η ολλανδική κυβέρνηση και δεν λειτούργησε ποτέ λόγω μη στελέχωσης και αναμενόταν, κατά το υπουργείο Μετανάστευσης, να στελεχωθεί εντός του μήνα. Ανέφερε επίσης υλικές καταστροφές στον χώρο όπου έμενε ο γενικός πληθυσμός.
Σε ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO) επιβεβαιώνει ότι πολλές από τις εγκαταστάσεις της στη Μόρια καταστράφηκαν και σημειώνει ότι οι επιχειρησιακές της δραστηριότητες αναστέλλονται μέχρι νεωτέρας, ωστόσο ο οργανισμός θα συνεχίσει μερικώς τις επιχειρησιακές του δραστηριότητες στις εγκαταστάσεις του στην Παγανή.
Δεν υπάρχουν θύματα, τραυματίες ή αγνοούμενοι
Το νησί έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Δεν κατεγράφησαν θύματα, τραυματίες ή αγνοούμενοι, σύμφωνα με τον Π. Θεοδωρικάκο, ενώ μέχρι το απόγευμα, κατά τις ίδιες δηλώσεις, είχαν εντοπιστεί 8 από τους 35 θετικούς στον κορωνοϊό και είχαν μεταφερθεί σε χώρο υγειονομικής απομόνωσης, ενώ σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΔΥ Παναγιώτη Αρκουμανέα είχε εντοπιστεί και σημαντικός αριθμός των στενών επαφών.
Όπως είπε ο Π. Αρκουμανέας σε συνεργασία και με τον δήμαρχο Μυτιλήνης και τον πρόεδρο της Μόριας θα γίνουν επιπλέον τεστ στους κατοίκους σε πόλη και χωριό και εντός του ΚΥΤ, ενώ έχει ζητήσει βοήθεια (γιατρούς και νοσηλευτές) από τον ΠΟΥ.
