ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Όταν δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ, φαίνεται πως σκέφτηκαν οι διοργανωτές του Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου στα Ιωάννινα, το οποίο διεξήχθη για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά και τείνει να γίνει θεσμός.
Ακροβάτες, ζογκλέρ, μουσικοί, χορευτές και καλλιτέχνες όλου του φάσματος των Εναλλακτικών Παραστατικών Τεχνών, ξεχύθηκαν σε δρόμους και πλατείες των Ιωαννίνων από την περασμένη Πέμπτη έως την Κυριακή και προσέφεραν ένα σπάνιο θέαμα για τη χώρα μας. Ήταν "μια γιορτή για όλους στα Γιάννενα", όπως μας είπε η εμπνεύστρια κι υπεύθυνη του Ioannina Street Theater Festival, Ειρήνη Παπανικολάου, που "απευθυνόταν στους πάντες ανεξαρτήτως ηλικίας και οικονομικών δυνατοτήτων" αντιστρέφοντας τη λογική που θέλει o κόσμος να βρίσκει την Τέχνη κι όχι η Τέχνη τον κόσμο.
"Όλη η πόλη στον δρόμο"
Οικογένειες με τα πιτσιρίκια στα καρότσια, φοιτητές που προτίμησαν ν' αφήσουν για λίγο τα κλασικά στέκια τους, ηλικιωμένοι που παρέτειναν τη βόλτα τους, συναντήθηκαν στο πεζόδρομο της Μάρκου Μπότσαρη, στο Κάστρο, στα παλιά σφαγεία κι έγιναν ζωντανό κομμάτι των εκδηλώσεων. Όχι μόνο επειδή κάποιοι βοήθησαν τους καλλιτέχνες επί της σκηνής, αλλά επειδή έζησαν την κάθε στιγμή, πλάι - πλάι, άλλοι μ' επιφωνήματα, άλλοι με γέλιο, άλλοι με φόβο κι αγωνία μπροστά στη θέα του απίστευτου. Το χειροκρότημα έγραφε πάντα τον επίλογο.
Εικόνες σαν αυτή σπανίζουν στα Γιάννενα. "Είχα έντονα στον νου μου τις συνέπειες και τις εικόνες που προκάλεσε η κρίση. Άδειοι δρόμοι, άδεια μαγαζιά, άνθρωποι σκυθρωποί. Σκέφτηκα ότι θ' άξιζε να κάνουμε κάτι σε δημόσιο χώρο, εξ ου και το σλόγκαν που είχαμε τότε: 'Να ζωντανέψουν οι δρόμοι'", λέει η Ε. Παπανικολάου, εξηγώντας το κίνητρό της.
Ο καιρός στάθηκε σύμμαχος στην προσπάθεια κι έτσι όλα τα δρώμενα έγιναν έξω. Το μενού περιλάμβανε παραστάσεις τσίρκου, ξυλοπόδαρους, κουκλοθέατρο, μουσική, χορό, θέατρο σκιών και φωτιάς κι αφηγήσεις παραμυθιών. Είχαν στηθεί ακόμα εκθέσεις χειροποίητων έργων κι εργαστήρια, ενώ παράλληλα γίνονταν σεμινάρια ακροβατικών, μαριονέτας κι άλλων δραστηριοτήτων.
Όπως τονίζει ο Κώστας Γκραμέτσης, καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ, ο επαναπροσδιορισμός του δημόσιου χώρου από τον κόσμο, η διάδραση και η κοινωνική διάσταση της τέχνης αποτελούν το κύριο ζητούμενο. "Δεν θέλουμε να περιοριστούμε στην παθητική στάση του θεατή μέσα από την παρακολούθηση του θεάματος, αλλά τη συμμετοχή του και κυρίως των νέων. Θέλουμε να δώσουμε ερεθίσματα ώστε ν' αρχίσει ο κόσμος ν' ασχολείται και να μπορεί να εκφραστεί σε δημόσιους χώρους".
"Κέρδος η συμμετοχή"
Η προοπτική δεν είναι το κέρδος. "Δεν βγάζουμε ούτε σεντ. Για μας κέρδος είναι η επαφή του κόσμου με τέχνες που δεν γνωρίζει. Κέρδος είναι όταν βλέπεις ανθρώπους να προλαβαίνουν να μαθαίνουν κάποια από τ' ακροβατικά μέσα σε τρεις μέρες και ν' αποκτούν κίνητρο και διάθεση να συνεχίσουν. Κέρδος είναι ότι έρχονται να παρακολουθήσουν άνθρωποι από παντού. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα καλλιτέχνη που ήρθε με... σκούτερ από την Αθήνα για να συμμετέχει στο Φεστιβάλ, παρότι δεν ήταν στο πρόγραμμα!".
Στο φεστιβάλ συμμετείχαν πάνω από 30 καλλιτέχνες από την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό. Ανάμεσά τους οι Fireter από τη Βουλγαρία, μία ομάδα ζογκλέρ και ακροβατών που έκλεισαν εντυπωσιακά την αυλαία του φεστιβάλ, με την παράσταση θεάτρου σκιών και φωτιάς "The balls".
"Προσπαθούμε να υπενθυμίσουμε στον κόσμο ότι είναι κομμάτι της φύσης, ότι είμαστε όλοι ένα. Ξέρουμε ότι πολλοί περνούν δύσκολα, όμως μπορούν και πρέπει να είναι χαρούμενοι, να χαμογελούν και να βρίσκουν διέξοδο στα προβλήματά τους", μας είπε ο Μιχαήλ Νταβίντοφ, μέλος των Fireter. Παρότι οι τέχνες του δρόμου δεν είναι διαδεδομένες στη χώρα μας όπως σε άλλες, εκείνοι το απολαμβάνουν, λέει στην "Α" ο ιδρυτής της ομάδας, Πάβελ Ιβάνοφ. "Για μας οι τέχνες του δρόμου προτάσσουν ένα διαφορετικό μοντέλο ψυχαγωγίας κι αντίληψης. Δεν γνωρίζεις πότε θα γίνουν, δεν υπάρχει συγκεκριμένη ώρα, ξεφεύγουν από την κανονικότητα".
Στην ίδια κατεύθυνση κι οι Dromo Cosmicas των Camilla Bombardini και Byron Skouris, περιπλανώμενος θίασος που μετακινείται μεταξύ Βραζιλίας και Ευρώπης και παρουσίασε το Muamba Show, ένα θέαμα με ζογκλερικά, σχοινοβασία, μουσική, σωματικό θέατρο και παραπομπές στον βωβό κινηματογράφο. "Αυτό που θέλουμε είναι να βγάλουμε τον κόσμο απ' το σπίτι του. Οι παραστάσεις είναι μια όαση στην πόλη. Οι πλατείες ζωντανεύουν, όλος ο κόσμος, έχει ή δεν έχει χρήματα, μπορεί να παρακολουθήσει το θέαμα και ειδικά τώρα στην κρίση αυτό είναι πολύ σημαντικό. Μετά την παράσταση το κοινό παραμένει όπως κι εμείς, κοινωνικοποιείται, περνά καλά και μοιράζεται τα συναισθήματά του".
Κεντρικό γεγονός
Το φεστιβάλ ανακοινώθηκε τον Μάιο και παρέσυρε όλη την πόλη. "Πρόκειται για ανάσα στην καθημερινότητά μας. Ζωντάνεψε το κάστρο. Σπάνια γίνονται εκδηλώσεις εδώ", τονίζει χαρακτηριστικά η Μαίρη, ιδιοκτήτρια του μαγαζιού "Το Μουσελίμι". Για επιτυχημένη διοργάνωση έκανε λόγο και η Αναστασία, 17 ετών μαθήτρια, που το έμαθε από ένα φυλλάδιο κι αποφάσισε με την παρέα της να περάσει ένα γεμάτο τριήμερο πριν μπουν στη δύσκολη Γ' Λυκείου. Στο φεστιβάλ συναντήσαμε και κόσμο από τον Αθήνα, όπως ο κ. Σάββας, ελεύθερος επαγγελματίας και κάτοικος Πεντέλης, που θέλησε να συνδυάσει τις διακοπές του με το θέατρο δρόμου. "Μας αρέσει πολύ. Προσπαθούμε παρά την κρίση να μην αφήνουμε την Τέχνη έξω από τη ζωή μας. Σήμερα ήρθα κυρίως για το παιδί, αλλά μου φαίνεται πως το διασκεδάζω περισσότερο!".
Κινητοποιήσεις και παρέμβαση για την "Αντιβίωση"
Η επέμβαση της αστυνομίας στην κατάληψη "Αντιβίωση" προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκαν πολλές μαζικές κινητοποιήσεις, ενώ την τελευταία μέρα, πριν από την παράσταση του κουκλοθέατρου, αλληλέγγυοι/ες στην κατάληψη προχώρησαν σε παρέμβαση. "Η Αντιβίωση κατάληψη θα μείνει, τη φλόγα που ανάψαμε κανένας δεν τη σβήνει" έγραφε το πανό που έστησαν στη σκηνή, ενώ διαβάστηκε κείμενο που σχολίαζε τα γεγονότα και παρότρυνε τη συνέχιση των αγώνων.
Μας άρεσε
* Η χρονική διάρκεια της κάθε εκδήλωσης. Δεν υπερέβαινε τη μία ώρα (μ.ό 40'), γεγονός που κράτησε ζωντανό το ενδιαφέρον του κόσμου.
* Η ευρηματικότητα των παραστάσεων, όπως της Ανθής Κύρκου που συνδύασε Active Member με παιδικά ακούσματα.
* Η εξαιρετική οργάνωση του φεστιβάλ με τη σημαντική βοήθεια 20 εθελοντών, που εντυπωσίασε κοινό και καλλιτέχνες.
* Καλλιτέχνες δεν είδαμε μόνο επί της σκηνής. Στα πέριξ των εκδηλώσεων είχαν στήσει τους πάγκους τους οι Lake Crafters. "Είμαστε χειροτέχνες από τα Γιάννενα που συναντηθήκαμε για πρώτη φορά στο περυσινό φεστιβάλ. Πλέον από 7 μέλη αριθμούμε 120!" μας είπε η Σταυρούλα Ζώη κι αποκάλυψε ότι μεγάλος στόχος της ομάδας είναι "να διαδώσουμε την προσπάθειά μας σε όλη την Ελλάδα".
