Περίπου 40 μέρες μένουν πλέον για τη διενέργεια των γερμανικών εκλογών και οι εναλλακτικές για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους ήδη τελούν υπό την επεξεργασία των αρμόδιων επιτελών της Κομισιόν, η οποία εξετάζει τις όποιες εναλλακτικές. Αν και αυτή τη στιγμή η λέξη κούρεμα είναι απαγορευτική για την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ και το κόμμα της, εντούτοις, η προεργασία για κάποιου τύπου απομείωση του χρέους της χώρας μας βρίσκεται υπό τη σκέπη του επιτρόπου Όλι Ρεν, αν και το βασικό ζητούμενο θα αποτελέσουν οι πολιτικές αποφάσεις για το εν λόγω ζήτημα.
Τι λένε οι Γερμανοί
Πάντως, ακόμη και στη Γερμανία γίνεται πολύς λόγος για την επικείμενη αναδιάρθρωση. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως μόλις μια μέρα μετά τις δηλώσεις που έκαναν Γερμανοί βουλευτές ότι θα υπάρξει και τρίτο πρόγραμμα για το ελληνικό χρέος, το οποίο όπως χαρακτηριστικά είπαν "...δεν θα είναι κούρεμα, αλλά θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα", ήρθε ο επικεφαλής του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW) Μαρσέλ Φράτσερ, ο οποίος ανέφερε πως είναι σαφές ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί αργά ή γρήγορα νέα απομείωση χρέους. Ανέφερε δε ως πιθανότερες λύσεις την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του ελληνικού χρέους και τη μείωση των επιτοκίων που βαρύνουν το ελληνικό Δημόσιο, ώστε να μπορεί να γίνει λόγος για "αναδιάρθρωση" αντί για "κούρεμα" χρέους, το οποίο αντιμετωπίζεται... εχθρικά σε αυτή τη φάση από τη σημερινή γερμανική κυβέρνηση.
Ο ίδιος εξέφρασε την άποψή του πως η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να αδυνατεί να εφαρμόσει πολλές από τις κυριότερες μεταρρυθμίσεις που έχει θέσει ως στόχο, παραπέμποντας ενδεικτικά στα κρίσιμα ζητήματα των ιδιωτικοποιήσεων και της είσπραξης των φόρων. Μάλιστα, διατύπωσε και μία άλλη εκτίμηση, ότι είναι ζήτημα χρόνου το ότι -με τον έναν ή τον άλλον τρόπο- να διαγραφεί έως και το μισό του δημόσιου χρέους της Ελλάδας. Όπως επισημαίνει, σε αντίθεση με το πρώτο κούρεμα απαιτήσεων των ιδιωτών πιστωτών τον Μάρτιο του 2012, αυτήν τη φορά θα μπορούσε να υποστεί απώλειες και ο επίσημος τομέας, καθώς, όπως λέει, «δεν υπάρχουν πλέον ιδιώτες πιστωτές». Αναφερόμενος δε σε μια πιθανή συμμετοχή της ΕΚΤ σε δεύτερο κούρεμα, ο ίδιος είχε εξηγήσει ότι πρόκειται για ένα περίπλοκο ζήτημα που έχει να κάνει με το καθεστώς και την λειτουργία της ΕΚΤ, προσθέτοντας ωστόσο ότι αυτό μπορεί να αντιμετωπισθεί π.χ. μέσω της μεταφοράς ομολόγων στον Μόνιμο Μηχανισμό Στήριξης, τον γνωστό ESM.
Οι εναλλακτικές
Αναφορικά με την προετοιμασία που διενεργείται εντός της Ε.Ε., το χρονοδιάγραμμα τοποθετείται μέσα στην άνοιξη του 2014. Όμως, η τελική εκ των προτεινόμενων λύσεων θα πρέπει να έχει αποφασιστεί στις αρχές του επόμενου έτους, όταν και τυπικά θα έχει υπάρξει η διαβεβαίωση ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του ελληνικού προϋπολογισμού του 2013 θα έχει εξασφαλισθεί, εάν φυσικά συμβεί κάτι τέτοιο και επαληθευτούν οι στόχοι που έχει θέσει η κυβέρνηση, καθώς αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατη οικονομική έκθεση της Eurobank έθεσε εν αμφιβόλω το παραπάνω ενδεχόμενο.
Όσο για το πώς θα επιτευχθεί το κούρεμα μέχρι στιγμής οι δύο επικρατέστερες εναλλακτικές είναι αφενός η ανακύκλωση των δύο δανείων σε πολύ μακροπρόθεσμο ορίζοντα, που σημαίνει αντικατάσταση των υποχρεώσεων με ομόλογα 30ετούς και 50ετούς διάρκειας στα οποία θα έχουν κεφαλαιοποιηθεί οι τόκοι, αλλά με μικρότερο επιτόκιο. Η άλλη εναλλακτική κατεύθυνση προβλέπει το αποκλειστικό κούρεμα των διακρατικών δανείων σε ποσοστό που να καλύπτει την επίτευξη του στόχου πτώσης του χρέους κάτω από το 110% του ΑΕΠ το 2024.
Ο συνδυασμός και "μάχη" ΔΝΤ-Ε.Ε.
Αξίζει να σημειωθεί πως εάν προκριθεί τελικά η συγκεκριμένη λύση, δεν θα περιλαμβάνει πιθανότατα κούρεμα των ειδικών σειρών ομολόγων που κατέχουν οι κεντρικές τράπεζες και η ΕΚΤ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αναδιάρθρωσης των κρατικών δανείων, η οποία έχει την αποδοχή του ΔΝΤ, ως φαίνεται μέχρι στιγμής, η συμμετοχή του στο δάνειο θα παραμείνει ανέγγιχτη με βάση το καταστατικό του Οργανισμού.
Πάντως, δεν μπορεί να αποκλειστεί φυσικά ένας συνδυασμός των ανωτέρω επιλογών, ο οποίος ανάλογα με την... πολιτική που θα επικρατήσει θα οδηγήσει και σε διαφορετικό αποτέλεσμα. Όπως και να έχει, το Βερολίνο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ως ταμπού το όποιο νέο κούρεμα του ελληνικού χρέους, καθώς τίθεται ζήτημα πολιτικού κόστους ειδικά για τη γερμανική κυβέρνηση, συν το ότι διατυπώνονται φόβοι πως ένα νέο κούρεμα θα δημιουργούσε προηγούμενο για αίτημα και άλλων χωρών της Ευρωζώνης που επίσης πλήττονται από την κρίση. Πάντως, τα πάντα θα κριθούν από τη... μάχη η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί μεταξύ ΔΝΤ και Ε.Ε.
