Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
Ο Σταύρος Σιόλας είναι ερμηνευτής, ερμηνεύει επί σκηνής τραγούδια αλλά και ρόλους. Είναι επίσης και υποκριτής με την αυθεντική έννοια της λέξης, με άλλα λόγια έχει σπουδάσει υποκριτική. Είναι ο συνδυασμός αυτών των δύο ιδιοτήτων (και προφανώς η πολύχρονη μελέτη και ενασχόλησή του με το αντίστοιχο αντικείμενο κάθε μίας) που έκανε τον πολύ νέο ακόμα τραγουδιστή και ηθοποιό να ξεχωρίσει ήδη από την πρώτη εμφάνισή του στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης το 2006 και τη βράβευσή του σε αυτό.
Ταυτόχρονα όμως το τραγούδι με το οποίο συμμετείχε («Της Άρνης το νερό») μας αποκάλυψε μιαν ακόμα πλευρά του, την συνθετική. Την πλευρά αυτή θα βλέπαμε πιο ολοκληρωμένη με το ντεμπούτο album του «Στα μισά της νύχτας» που κυκλοφόρησε το '20 και θα την απολαμβάναμε ακόμα περισσότερο στο «Διόδια» που ακολούθησε πριν από λίγο καιρό και σηματοδοτεί την αρχή της ωρίμανσης του Σταύρου Σιόλα και ως δημιουργού καθώς ερμηνευτικά το έχει ήδη κατακτήσει αυτό εδώ και αρκετό καιρό.
Στο «Διόδια» ο Σταύρος Σιόλας -όπως και στον πρώτο δίσκο του- συνεργάζεται στην πλειοψηφία των τραγουδιών με τον στιχουργό Πόλυ Κυριάκου, ενώ επίσης υπογράφουν από κοινού και την παραγωγή. Ο Πόλυς Κυριάκου έχει την ιδιαιτερότητα να κατοικεί μεν μόνιμα στη Νέα Υόρκη αλλά να γράφει για τη σημερινή ελληνική πραγματικότητα σαν να ήταν παρών σε αυτή, δίχως όμως και να λησμονεί ή, πολύ περισσότερο, να παραβλέπει την καθημερινότητα της αμερικανικής μητρόπολης, την οποία βιώνει, με αποτέλεσμα μερικούς λίαν πρωτότυπους και ενδιαφέροντες στίχους (με αποκορύφωμα μάλλον το «Όλοι έχουμε μια θεία στην Αμερική»!).
Αυτή η διττή, ίσως και «δισυπόστατη» ακόμα, οπτική γωνία του ενέπνευσε στον Σταύρο Σιόλα μια σειρά από πολύ όμορφα τραγούδια τα οποία πηγαίνουν το δεδομένο μεν πλέον, αλλά τόσο ανοιχτό σε ανάπτυξη και εξέλιξη συνθετικό του ύφος (έναν αρκούντως ιδιότυπο συγκερασμό της παραδοσιακής και της λόγιας μουσικής μας), αρκετά βήματα παραπέρα. Οι ενορχηστρώσεις του (γνωστού ηχολήπτη και επίσης κιθαρίστα των Υπόγεια Ρεύματα) Κώστα Παρίσση προσέθεσαν σε αυτά κάποιες διακριτικές αλλά και καθοριστικές rock «αποχρώσεις», έτσι ώστε το σύνολο να αποτελεί την ιδανική βάση για να στηριχθεί και στη συνέχεια να... απογειωθεί η αληθινά θαυμάσια και κυριολεκτικά προσωπικότατη ως προς την έκφραση της φωνή του Σ.Σ.
Και αν κρίνουμε από την ανταπόκριση και μόνον που έχει το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου (ένα ντουέτο του Σ.Σ. με τη Φωτεινή Βελεσιώτου), το οποίο έχει αναδειχθεί σε μιαν από τις μεγαλύτερες ραδιοφωνικές επιτυχίες της χρονιάς σε όλη την επικράτεια, ο κόσμος αγκάλιασε ολόψυχα αυτό το από καρδιάς αλλά και «δύσκολο» για το συνηθισμένο στην «εύκολη τροφή» κοινό εγχείρημα που φέρει τον τίτλο «Διόδια», γεγονός που προφανώς προοιωνίζεται ένα όχι απλά καλύτερο μα και σημαντικότερο μέλλον για αυτόν τον ήδη τόσα πολλά υποσχόμενο ερμηνευτή και δημιουργό...
* Τι ήρθε πρώτα για εσάς, η υποκριτική ή η μουσική; Κατά πόσον η πρώτη βοηθά στην ενασχόλησή σας με τη δεύτερη; Σκέφτεστε κάποια στιγμή να επανέλθετε πιο ενεργά σε αυτήν;
Το πρώτο μου τραγούδι το παρουσίασα στο σχολείο στην επέτειο του Πολυτεχνείου, ενώ στο σπίτι υποδυόμουν ρόλους. Το πρώτο πράγμα που αποφάσισα να σπουδάσω ήταν θέατρο και ακολούθησε η ενασχόλησή μου με τη μουσική. Αισθάνομαι ότι οι δυο τέχνες συνυπάρχουν μέσα μου επί σκηνής, ό,τι κι αν κάνω, και ελπίζω αυτό να γίνεται πάντα με τρόπο ανεπιτήδευτο γιατί όσο αγαπώ το θέατρο άλλο τόσο απεχθάνομαι τους... θεατρινισμούς!
* Είδατε πρώτα τον εαυτό σας ως ερμηνευτή ή τραγουδοποιό; Ή μήπως συνέβησαν και τα δύο παράλληλα;
Πρώτα αγάπησα το τραγούδι και μετά αναπαρήγαγα αυτό που αγάπησα, είτε σκαλίζοντας το πρώτο μου αρμόνιο, τραγουδώντας ή σιγοψιθυρίζοντας δικές μου μελωδίες είτε ψάχνοντας τους πρώτους μου στίχους σε μια προσπάθεια να ανασυνθέσω αυτό που με γοήτευε διαμέσου της ανακάλυψης των υλικών τα οποία το συνθέτουν.
* Είχε κάποια ουσιαστική σημασία τελικά εκείνη η βράβευσή σας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης;
Όλα έχουν σημασία και ταυτόχρονα τίποτα δεν έχει τόσο μεγάλη, όχι μεγαλύτερη τουλάχιστον από όλα τα υπόλοιπα... Ποτέ δεν έδωσα στη βράβευση εκείνη περισσότερη σημασία από όση είχε. Και όντως είχε... Γιατί ξαφνικά έφτασε στα αυτιά του κόσμου ένα τραγούδι από έναν άλλο κόσμο, παλαιό και απαξιωμένο, με ανεξίτηλα ελληνική μα συνάμα και αρχαία μουσική γλώσσα που δεν θύμιζε τίποτα απ' αυτά που ακούγονται στην τηλεόραση, εκείνα που κερδίζουν και στα ανάλογα τηλεοπτικά reality shows / "διαγωνισμούς ταλέντων". Και ο κόσμος πήρε στα χέρια αυτόν τον «μικρό δραπέτη» και τον στήριξε σαν παλιό του γνώριμο... Αυτή η μικρή υπερβατική επανασύνδεση είναι η αληθινή βράβευσή μου!
* Είστε όντως τόσο επηρεασμένος από την παραδοσιακή μας μουσική όσο φαίνεται; Αν ναι, αυτό συμβαίνει για κάποιο συγκεκριμένο λόγο ή είναι ένα τυχαίο γεγονός;
Ναι, είμαι στ' αλήθεια και αυτό συμβαίνει γιατί η παραδοσιακή μουσική με συγκινεί και με κάνει να νιώθω ότι μου ψιθυρίζει στο αυτί κάποιο αρχέγονο μυστικό για τη ζωή και τον θάνατο, ένα μυστικό το οποίο πέρασε από χιλιάδες προγονικά στόματα για να φτάσει στα δικά μου αυτιά και το λιγότερο που μπορώ να κάνω είναι να το ακούσω.
* Από ποιους άλλους χώρους έχετε δεχτεί επίδραση, τόσο ώστε να είναι συνειδητή;
Από πολλούς και διάφορους χώρους, ιδιώματα και δημιουργούς... Σημαντική μουσική έρχεται από παντού αρκεί να είσαι ανοιχτός ώστε να την ακούσεις.
* Για ποιους λόγους και με ποιον τρόπο προέκυψε κάθε μία συνεργασία που έχετε κάνει στον δίσκο σας;
Στο δίσκο μου συμμετέχουν τρεις τραγουδίστριες (Φωτεινή Βελεσιώτου, Γιώτα Νέγκα και Ελένη Τσαλιγοπούλου), οι οποίες, πέραν από την προσωπική μου εκτίμηση για αυτές και τη φιλία που με συνδέει μαζί τους, αναδεικνύουν μοναδικά με την ερμηνεία τους και την προσωπικότητά τους τα τραγούδια που τους ζήτησα και μου έδωσαν την χαρά να ερμηνεύσουν.
* Πρέπει να δούμε αυτό τον δίσκο ως μια «φωτογραφία» του πού βρισκόσαστε μουσικά σε μια δεδομένη στιγμή ή είναι απλά το πρώτο βήμα μιας εξελικτικής πορείας;
Κάθε βήμα είναι φωτογραφία μιας δεδομένης στιγμής αλλά και μέρος της συνολικής πορείας. Δεν μπορεί κανείς να προβλέψει -και, κατά την γνώμη μου, πολύ καλώς συμβαίνει αυτό- τη στάση του σώματος, το φόντο και τα χρώματα της επόμενης φωτογραφίας, γιατί έτσι θα χανόταν και η γνησιότητα αλλά και η μαγεία της στιγμής. Κάνω σχέδια αλλά δεν προσκολλώμαι σε αυτά με εμμονικό τρόπο, ακολουθώ και τις διαθέσεις μου και επίσης αφήνω και το ίδιο το έργο μου να με οδηγεί.
* Εκτός από τα προσωπικά «Διόδια» πιστεύετε ότι υπάρχουν και κάποια άλλα στην δημόσια και κοινωνική ζωή, ειδικά την τελευταία τριετία; Ποιο είναι το αντίτιμο που πρέπει να καταβάλει κανείς -και φυσικά και εσείς προσωπικά- για να τα διαβεί;
Όλα τα «Διόδια» είναι εν τέλει προσωπικά καθώς περιορίζουν την προσωπική μας ελευθερία, ανεξαρτήτως ποιος τα έβαλε μπροστά μας ανακόπτοντας την πορεία μας. Κάποια απ' αυτά τα βάλαμε μόνοι μας, άλλα ήταν εκεί πριν καν γεννηθούμε, ενώ κάποια μας τα καθόρισαν άλλοι ενώ εμείς απλά παρακολουθούσαμε... Εμείς, καθένας μας προσωπικά, είμαστε οι μόνοι υπεύθυνοι για να τα καταργήσουμε και το αντίτιμο για αυτό είναι η συνειδητοποίησή μας.
* Και τι ετοιμάζετε για τον υπόλοιπο του καλοκαιριού αλλά και για το ξεκίνημα της χειμερινής περιόδου;
Το υπόλοιπο του Αυγούστου θα κάνω διακοπές, μέχρι όμως τις 30 του μήνα καθώς εκείνη την ημέρα (αλλά και την επομένη, Σάββατο 31 Αυγούστου) αρχίζει η συνεργασία μου με την Αργυρώ Καπαρού. Σε επιμέλεια της Λίνας Νικολακοπούλου θα παρουσιάσουμε αντίστοιχα τους δίσκους μας «Διόδια» και «Χειρολαβές» στον αίθριο χώρο του «Πόλις Café» πάνω από τη Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου) και θα ακολουθήσουν παραστάσεις σε Ελευσίνα και Χίο. Όσο για τη συνέχεια, το μόνο σίγουρο επί του παρόντος είναι ότι στις 12 Οκτωβρίου θα παρουσιάσω και πάλι ζωντανά το «Διόδια», αλλά αυτή την φορά μόνος μου και στον πολυχώρο «Ιανός».
Προσωπικά κάτι μας κάνει να πιστεύουμε ότι, αν και είναι ίσως πολύ νωρίς για να το πει κανείς αυτό, ο Σ.Σ. έχει ήδη καταβάλει το τίμημα, έχει περάσει και τα τελευταία «Διόδια» που όφειλε και μπροστά του ανοίγεται ένας δρόμος ο οποίος μπορεί μεν να μην είναι ακόμα ξεκάθαρο πού ακριβώς θα τον οδηγήσει, αλλά σίγουρα είναι μακρύς, φαρδύς και διέρχεται διαμέσου κάποιων πολύ όμορφων περιοχών. Και δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι ο ίδιος θα τον διασχίσει όχι πάντα εύκολα και άνετα, αλλά με ανεξάντλητη διάθεση για δημιουργία και γι' αυτό ακριβώς η πορεία του σε αυτόν θα είναι τελικά απρόσκοπτη...