Η πρωτοφανής μη-δημοκρατική διαδικασία της ελληνικής κυβέρνησης να κλείσει δημόσιους και ραδιοφωνικούς σταθμούς έχει μεγάλο και αρνητικό αντίκτυπο και στους Έλληνες της Αμερικής.
Στη Νέα Υόρκη όπου υπάρχει ένα μεγάλο μέρος του Ελληνισμού της Αμερικής, στις τέσσερις αυτές μέρες από το κλείσιμο της ΕΡΤ έχουμε από τη μία πλευρά τη συντηρητική κάλυψη του γεγονότος από ορισμένα ελληνο-αμερικανικά, αλλά και αμερικανικά, μέσα μαζικής ενημέρωσης -ευτυχώς όχι όλα-, και από την άλλη υπάρχει μεγάλη αναταραχή και αντίδραση ανάμεσα στους ομογενείς και σε διάφορους συλλόγους της οργανωμένης ομογένειας για το πλήγμα που δέχθηκε ο απόδημος Ελληνισμός.
Έτσι, από τη μια διαβάζουμε ότι: "η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να προχωρήσει στο άμεσο προσωρινό κλείσιμο της ΕΡΤ, παρά τις αντιδράσεις που έχει προκαλέσει, κινείται προς τη θετική κατεύθυνση και χαρακτηρίζεται όχι μόνο ως σωστή, αλλά και γενναία" (Εθνικός Κήρυκας 12/6). Μάλιστα η εφημερίδα ξεπερνά τον εαυτό της και την επόμενη μέρα θέτει απερίφραστα και τυχοδιωκτικά μια κινδυνολογία, κάτι σαν το δόγμα Μπους, "ή με εμάς ή εναντίον μας": "Αν θέλουν να τον ρίξουν (τον Σαμαρά), δικαίωμά τους. Να ξέρουν όμως ότι η Ευρωζώνη θα διαγράψει τη χώρα. Και ο ελληνικός λαός αυτούς". Αυτές οι τοποθετήσεις είναι σύμφωνες με τις καθεστωτικές εφημερίδες, όπως για παράδειγμα η WSJ, όπου φιλοξενεί δήλωση του αναλυτή της J.P.Morgan and Chase, Alex White, ο οποίος πιστεύει ότι η απόφαση της κυβέρνησης, παρ' ότι ότι έχει κάποιο ρίσκο, σίγουρα έχει και πολλά πιθανά κέρδη: "Οι επόμενες μέρες θα είναι σημαντικές στο αν η Ελλάδα θα προχωρήσει σιγά - σιγά από τα πολιτικά προβλήματα του παρελθόντος ή αν θα πισωγυρίσει".
Από την άλλη μεριά έχουμε την τοπική οργάνωση του ΣΥΡΙΖΑ Νέας Υόρκης που πρωτοστατεί σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας κατά της απόφασης της κυβέρνησης να κλείσει την ΕΡΤ, με διαδηλώσεις στο Ελληνικό Προξενείο και στα Ηνωμένα Έθνη και με επιστολές συμπαράστασης στους εργαζομένους της ΕΡΤ. Επίσης, οι αντιδράσεις των περισσοτέρων ομογενών στην Αστόρια ενάντια στην απόφαση της κυβέρνησης είναι έκδηλες, και απαιτούν αυτό να εκφραστεί και επίσημα με ανακοινώσεις από τους μαζικούς φορείς της ομογένειας.
Γιατί όμως η απαράδεκτη και προκλητική απόφαση της κυβέρνησης να κλείσει τη δημόσια τηλεόραση και ραδιοφωνία είναι πλήγμα για τους ομογενείς της Αμερικής;
"Το μέσο είναι το μήνυμα", μας θυμίζει ο ΜcLuhan και μας προτρέπει ότι για να κατανοήσουμε κοινωνικές και πολιτισμικές αλλαγές οφείλουμε να αντιληφθούμε τα ΜΜΕ ως περιβάλλον, και το περιβάλλον που δημιουργεί ο άνθρωπος γίνεται το μέσο που του επιτρέπει να καθορίσει τον ρόλο του μέσα σε αυτό.
Έτσι η μαύρη εικόνα της οθόνης της ΕΡΤ, πέρα από πολιτικές σημειολογίες, καταστρέφει όχι μόνο την εικόνα της χώρας διεθνώς, αλλά καταστρέφει και ένα περιβάλλον που συστηματικά υποστηρίζει και αναδεικνύει τους Έλληνες ομογενείς.
Ακυρώνει ένα δημόσιο μέσο που είναι ωφέλιμο τόσο στην αυτοκατανόηση των κοινοτήτων της ελληνικής διασποράς όσο και στην ευκαιρία κατανόησης του ελληνισμού από άλλες εθνοτικές ομάδες. Η δημόσια τηλεόραση και ραδιοφωνία αποτελεί -έστω και συμβολικά- τη δημοκρατική και συλλογική αντίσταση της κοινωνίας από τον έλεγχο της οικονομικής εξουσίας και των μηχανισμών της. Η ΕΡΤ δίνει την ευκαιρία ώστε ιδιωτικά και συλλογικά επιτεύγματα των ομογενών να κοινωνούνται και σε σχέση με την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο.
Στην έρευνά μου στη Νέα Υόρκη, στο δημόσιο πανεπιστήμιο του Κουίνς, με τη δημιουργία του Προφορικού Αρχείου του Ελληνισμού, καταγράφεται ότι τόσο οι Έλληνες μετανάστες όσο και οι αμερικανογεννημένοι απόγονοί τους συνδέονται συμβολικά με την Ελλάδα και μέσω της δορυφορικής ή καλωδιακής τηλεόρασης και κυρίως με τα προγράμματα της ΕΡΤ. Η ελληνική γλώσσα ακούγεται στα σπίτια των ομογενών της Νέας Υόρκης και σε ένα ποσοστό διατηρεί τη γλώσσα ζωντανή, ως συλλογική πολιτιστική κληρονομιά, συνείδηση και μνήμη. Και κάνοντας ακριβώς αυτό, τα προγράμματα της δημόσιας τηλεόρασης δημιουργούν μία αίσθηση ταυτότητας και κοινότητας.
Για μάς τους παλιότερους, η μαύρη εικόνα της ΕΡΤ μας θύμισε άσχημες εμπειρίες της νεότητάς μας, από τη χούντα ή τα φοβερά γεγονότα που προηγήθηκαν. Τό 'χουμε ξαναδεί το έργο, θα συγκρουστούμε για άλλη μια φορά, άλλωστε ξέρουμε τον Σινόπουλο: "Η Ελλάδα ταξιδεύει χρόνια ανάμεσα στους δολοφόνους". Οι νέες, δεύτερες και τρίτες γενιές Αμερικανών ελληνικής καταγωγής όμως; Εκβιαστικά ωθούνται ακόμα περισσότερο μακριά από τον ελληνισμό.
*Ο Νίκος Αλεξίου είναι ποιητής και καθηγητής κοινωνιολογίας στο Queens College, του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης
