Την επόμενη μέρα, της πλήρους αποπτώχευσης των συνταξιούχων, του οριστικού ενταφιασμού του κοινωνικού χαρακτήρα της ασφάλισης, με ταυτόχρονη πλήρη ανάπτυξη της ιδιωτικής ασφάλισης, σηματοδοτεί η "προειδοποίηση" του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Γ. Προβόπουλου κατά την πρόσφατη παρουσίαση της έκθεσης της ΤτΕ για τη νομισματική πολιτική.
Όπως αναφέρεται και στην έκθεση, το ισχύον ασφαλιστικό σύστημα θα απονέμει συντάξεις κάτω από τα επίπεδα της φτώχειας από το 2020 έως και το 2060, με το ποσοστό αναπλήρωσης (σε σχέση με τον μισθό) να περιορίζεται στο 48%, έναντι 97% πρίν την πρώτη παρέμβαση της τρόικας το 2010. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ακόμα οι συντάξιμες αποδοχές όσων αμείβονται μέχρι το τέλος του εργασιακού τους βίου με ένα μέσο μισθό της τάξης των 800 - 1.200 ευρώ θα είναι στα επίπεδα του ισχύοντος κατώτατου μισθού (586 ευρώ) ή και κάτω από αυτά. Επομένως, για όσους λαμβάνουν στοιχειωδώς μεγαλύτερες απολαβές και θέλουν και αντίστοιχες μελλοντικά, όταν δηλαδή συνταξιοδοτηθούν, υποδεικνύεται η λύση της ιδιωτικής - ατομικής ασφάλισης.
Ο κ. Προβόπουλος δίνει το σήμα για επιτάχυνση της καθοριστικής παρέμβασης της τρόικας (Νόμος Λοβέρδου - Κουτρουμάνη 3863/2010 και 3865/2010), με την οποία καθιερώθηκαν τρεις σημαντικές αλλαγές στη δομή του ασφαλιστικού οδηγώντας σταδιακά σε ένα καθαρά κεφαλαιοποιητικό και εν τέλει ιδιωτικό σύστημα ασφάλισης. Αυτές οι αλλαγές προβλέπουν:
* Η συνταξιοδοτική δαπάνη θα μειωθεί στο 17,4% του ΑΕΠ το 2060 από 24% το 2010, περιορίζοντας δραματικά τον (όποιο) ανταποδοτικό - κοινωνικό χαρακτήρα διατηρούσε το παλαιό σύστημα.
* Οι ασφαλισμένοι μετά το 2015 θα συνταξιοδοτούνται μετά από 40 χρόνια εργασίας και σε ηλικία 67 ετών, ενώ οι συνταξιοδοτικές παροχές τους θα υπολογίζονται στο σύνολο του εργάσιμου βίου τους.
* Η μοναδική σταθερά στο νέο σύστημα θα είναι η βασική σύνταξη των 360 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα υπολογίζεται με βάση συντελεστές που διαρκώς θα "προσαρμόζονται".
Επιδόματα, αντί συντάξεων...
Σε αυτόν τον νέο, κεφαλαιοποιητικού τύπου καμβά, που διαμορφώθηκε από το 2010 με την παρέμβαση της τρόικας, η έκθεση του διοικητή της ΤτΕ έρχεται να επιβεβαιώσει το... αυτονόητο, όπως το είχε διατυπώσει πρόσφατα, πιο καθαρά, ο υπουργός Εργασίας: "Δεν μπορούμε να έχουμε συντάξεις (άθροισμα κύριας και επικουρικής) μεγαλύτερες του κατώτατου μισθού", που σήμερα είναι συμπιεσμένος στα 586 ευρώ και "ανοιχτός" σε νέες μειώσεις.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο κ. Προβόπουλος, "το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης εκτιμάται ότι θα περιοριστεί κατά μέσο όρο σε 48,5% την περίοδο 2020-2060, έναντι 95,7%. Ελλείψει άλλων πηγών εισοδήματος, το μειωμένο ποσοστό αναπλήρωσης του πρώτου πυλώνα θα οδηγεί κάτω από το όριο της σχετικής ένδειας όσους κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου ελάμβαναν μέχρι και 1,2 φορές το διάμεσο εισόδημα".
Με δεδομένη λοιπόν την καταβαράθρωση των συντάξεων και την εξάλειψη και του τελευταίου ίχνους ανταποδοτικότητας, ο διοικητής της ΤτΕ δείχνει τον δρόμο, που δεν είναι άλλος από "την ανάγκη ανάπτυξης των συμπληρωματικών πυλώνων, κυρίως αυτών που συνδέονται με τα (κεφαλαιοποιητικά) ιδιωτικά προγράμματα ασφάλισης".
Με άλλα λόγια, η "προειδοποίηση" δίνει το σήμα για μία ή περισσότερες δομικού τύπου παρεμβάσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, που θα οδηγήσουν στην πλήρη ιδιωτικοποίησή του. Σε αυτό το πλαίσιο, ήδη συζητούνται:
* Η συγχώνευση των παροχών κύριας και επικουρικής σύνταξης, προκειμένου αφενός να καλύπτονται στοιχειωδώς οι ανάγκες των μελλοντικών συνταξιούχων, αφετέρου να συγκεντρώνονται οι εισφορές προς τα ταμεία, που διαρκώς μειώνονται, λόγω της δραματικής αύξησης της ανεργίας και της μείωσης των μισθών.
* Πρώτο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση αποτέλεσε η συγχώνευση όλων των επικουρικών ταμείων υπό το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και πιθανότατα θα ακολουθήσει μέσα στην επόμενη διετία η λειτουργία ενός ταμείου κύριας σύνταξης. Ήδη συζητείται η ενοποίηση των εισπρακτικών μηχανισμών των μεγαλύτερων ταμείων (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ και ΟΓΑ).
