Ισχυρό μαχητή για τις απόψεις του δεν τον λες τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο. Κοινό μυστικό ήταν από την αρχή στις Βρυξέλλες ότι επελέγη γι' αυτό το πόστο, όχι τόσο επειδή ήταν δεξιός -όπως και ο συσχετισμός δυνάμεων τότε στην Ευρώπη- αλλά κυρίως επειδή ήταν άχρωμος, άγευστος και άοσμος. Τις τελευταίες μέρες, όμως, ο Μπαρόζο εμφανίζεται αίφνης, αν όχι μαχητικός, πάντως αποφασισμένος να τα βάλει με τη Γερμανία.
Πρώτα, την περασμένη εβδομάδα, μίλησε για «τα όρια της λιτότητας», που έχουν ξεπεραστεί, προκαλώντας την μήνιν του Βερολίνου, ακόμη και σαρκαστικά σχόλια από τον υπουργό Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Και στη συνέχεια, χθες, βγήκε ουσιαστικά να καταγγείλει τις καθυστερήσεις στο περιβόητο Σύμφωνο Ανάπτυξης, που αποφασίστηκε από τους «27» μετά βαΐων και κλάδων πέρσι το καλοκαίρι, αλλά έμεινε στα χαρτιά.
Βέβαια, οι διατυπώσεις που χρησιμοποίησε ο Μπαρόζο δεν ήταν τόσο σκληρές, πλην όμως έχει καταστεί πλέον σαφές ότι στην κόντρα λιτότητας - ανάπτυξης, η Κομισιόν έχει αρχίσει να μπατάρει -ελαφρά, για να μην ξεχνιόμαστε- προς τη δεύτερη.
Με αφορμή την επίσκεψη του νέου πρωθυπουργού της Ιταλίας, Ενρίκο Λέτα, στις Βρυξέλλες -ίσως και εξαιτίας της αγωνίας που νιώθουν πολλοί στην πρωτεύουσα της Ε.Ε. για το πού οδεύει η ιταλική οικονομία- ο Μπαρόζο ανήγγειλε ότι θα παρουσιάσει ένα «φιλόδοξο» σχέδιο για την απασχόληση των νέων στη σύνοδο κορυφής του Ιουνίου. Κι έστειλε μήνυμα στους ηγέτες της Ε.Ε. να «γκαζώσουν», λέγοντας ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει περαιτέρω καθυστέρηση, εξαιτίας της επείγουσας κατάστασης που επικρατεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Ο Μπαρόζο έριξε το καρφί του και για το Σύμφωνο Ανάπτυξης - ύψους 120 δισεκατομμυρίων ευρώ, ποσό που προκύπτει μετά από πολλές ασκήσεις δημιουργικής λογιστικής- λέγοντας ότι η υλοποίησή του «είναι χαμηλότερη των προσδοκιών».
Ο «εφιάλτης» του Λέτα
Από την πλευρά του ο Ιταλός πρωθυπουργός, που έχει βγει από την Τρίτη παγανιά στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, έσπευσε να δηλώσει ότι για την κυβέρνησή του προτεραιότητα είναι η καταπολέμηση της ανεργίας των νέων, τονίζοντας ότι «είναι ο εφιάλτης της χώρας του και της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Βέβαια, ο Μπαρόζο δεν θα ήταν ο Μπαρόζο, εάν δεν έθιγε και το ζήτημα της δημοσιονομικής προσαρμογής, αν και χωρίς το πιεστικό ύφος του Βερολίνου. Είπε, λοιπόν, πως είναι πεπεισμένος ότι η Ιταλία θα μπορέσει σύντομα να βγει από τη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε απλά ελληνικά αυτό σημαίνει ότι θα καταφέρει να ρίξει το δημόσιο έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ. Η σχετική απόφαση της Κομισιόν αναμένεται να ανακοινωθεί στο τέλος Μαΐου κατά τη διάρκεια της δημοσιοποίησης των οικονομικών της προτάσεων.
«Θα περιμένουμε τις επίσημες ανακοινώσεις της Κομισιόν, ελπίζουμε σε θετικό αποτέλεσμα για την Ιταλία και θα εργασθούμε για να επιτύχουμε θετικό αποτέλεσμα» δήλωσε από την πλευρά του ο Λέτα, ο οποίος έχει επανειλημμένα δεσμευθεί να σεβαστεί τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Ιταλίας.
Καθώς, όμως, η νέα ιταλική κυβέρνηση έχει αναγγείλει αναπτυξιακά μέτρα ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ, θα είναι δύσκολο να κρατήσει το έλλειμμα στα επίπεδα που δεσμεύτηκε.
Κακά μαντάτα από τον ΟΟΣΑ
Το μείζον πρόβλημα του Λέτα, πάντως, είναι η ύφεση, η οποία, σύμφωνα με την έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, θα είναι μεγαλύτερη από το αναμενόμενο και φέτος.
Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης θα συρρικνωθεί κατά 1,5% το 2013 έναντι 1% που προέβλεπε τον Νοέμβριο, ενώ για το 2014 προβλέπει έναν αναιμικό ρυθμό ανάπτυξης 0,4%. «Η δημοσιονομική προσαρμογή, η μείωση των επενδύσεων και η αποκατάσταση της αποταμίευσης των νοικοκυριών, σε συνδυασμό με τις σφιχτές πιστωτικές συνθήκες, είναι πιθανόν να μειώσουν την ανάπτυξη τους επόμενους μήνες» σημειώνεται στην έκθεση.
Όλες οι προβλέψεις του ΟΟΣΑ για τα βασικά οικονομικά μεγέθη είναι πιο αρνητικές σε σχέση με τους επίσημους στόχους της προηγούμενης κυβέρνησης του Μάριο Μόντι. Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας αναμένεται να αυξηθεί στο νέο επίπεδο - ρεκόρ του 131,5% του ΑΕΠ φέτος και στο 134,2% το 2014, αντί της μείωσής του στο 129% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τους στόχους της Ρώμης.
Η Ιταλία πρέπει να αναστρέψει την ανοδική τάση του χρέους «είτε με την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού είτε με ένα μικρό δημοσιονομικό πλεόνασμα, που θα στηρίζονται από την ισχυρή εφαρμογή αναπτυξιακών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων», επισημαίνεται στην έκθεση.
Δηλώσεις στήριξης από Ρομπάι
Πάντως, ο Ιταλός πρωθυπουργός στην παρθενική εμφάνισή του στις Βρυξέλλες άκουσε πολλές υποσχέσεις στήριξης, αφού άπαντες ανακουφίστηκαν από τον σχηματισμό κυβέρνησης στην Ιταλία και θα ήθελαν πολύ να σταθεί στα πόδια της. Έτσι, στη συνάντησή του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν Βαν Ρομπάι, ο Λέτα πήρε τη διαβεβαίωση ότι μπορεί να βασίζεται στη βοήθεια της Ε.Ε. «Η Ε.Ε. συνεχίζει να βρίσκεται στο πλευρό της Ιταλίας στην πορεία υλοποίησης του κοινού μας στόχου που είναι η αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης και η δημιουργία ανάπτυξης» δήλωσε ο Ρομπέι μετά τη συνάντηση. Για να προσθέσει με έμφαση ότι σε αυτό το πλαίσιο θα γίνει «χρήση των υφιστάμενων ορίων ευελιξίας, όπου όμως οι υγιείς προϋπολογισμοί θα είναι ο κύριος στόχος».
«Η λιτότητα εξαντλεί την υπομονή μας»
Στο μεταξύ ο Ρομπάι μετά τη συνάντησή του με τον Λέτα έσπευσε σε συνέδριο στην Πορτογαλία να ευθυγραμμιστεί με τον πρόεδρο της Κομισιόν. «Μετά από τρία έτη προσπαθειών, η υπομονή με τη λιτότητα έχει αρχίσει να λιγοστεύει» είπε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και κάλεσε τις κυβερνήσεις της Ε.Ε. να λάβουν άμεσα δράση για να προωθήσουν την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. «Η λήψη των μέτρων αυτών επείγει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο», είπε ο Ρομπάι και πρόσθεσε -για να μη χαλάσει εντελώς την καρδιά της Γερμανίας- ότι η Ευρώπη πρέπει να βρει τον «σωστό δρόμο» ανάμεσα στη μείωση του ελλείμματος και τη λήψη μέτρων υπέρ της ανάπτυξης.