Έχουν περάσει γύρω στα τρία, ίσως και περισσότερα χρόνια από την ημέρα που στην ανηφόρα του κέντρου υποδοχής και ταυτοποίησης της Μόριας ένας μπόμπιρας με ένα κουτί μπισκότα τραβούσε από το μανίκι έναν Έλληνα δημοσιογράφο που κάλυπτε την επίσκεψη του τότε υπουργού Εσωτερικών της Γαλλίας. Ο μπόμπιρας πρόσφερε στον δημοσιογράφο μπισκότα κι εκείνος σάστισε μη ξέροντας αν έπρεπε να δακρύσει ή να νιώσει χειρότερα για τη Μόρια, για το παιδί η για την “Ευρώπη των αξιών”.
Χθες όσοι ανέβηκαν την ίδια ανηφόρα φορούσαν μάσκα που δεν μπορούσε να κρατήσει μακριά την οσμή του καμένου πλαστικού, καμένων σκουπιδιών, καλωδίων, ρούχων. Ο δρόμος στον οποίο είχαμε βρει τον μπόμπιρα ήταν γεμάτος καρφιά, ενώ, αντί για φωνές ανθρώπων, στη Μόρια των χιλιάδων ανθρώπων άκουγες τον άνεμο να χτυπά όσες πόρτες υπάρχουν στα ελάχιστα κοντέινερ που στέκονται ακόμα όρθια αλλά κατεστραμμένα ή τις λαμαρίνες να τρίζουν απειλητικά από άμορφες πια κατασκευές. Από τις σκηνές και τα παραπήγματα εκτός του ΚΥΤ, στο πλάι της βόρειας εισόδου του, δεν έμεινε τίποτε.
Είναι 12 το μεσημέρι και βασιλεύει μια απόκοσμη σιωπή για όποιον περπατά στον απόλυτα μαύρο -και πρόκειται για κυριολεξία- λόφο. Τα ελάχιστα αντικείμενα που βρίσκονται όρθια κάνουν πιο απόκοσμο το περιβάλλον. Μια κατσαρόλα, ένας μεταλλικός σκελετός από κρεβάτι, ένα ταψί, μια σόμπα, ένα ποδήλατο δεμένο και λιωμένο πάνω σε ένα μαύρο αποκαΐδι δέντρου. Σαν μια καμένη ανασκαφή, που όμως τι θα μαρτυρούσε για τους προγόνους;
Στον δρόμο που κυκλώνει το ΚΥΤ νεαροί άνδρες και παιδιά σέρνουν σε αυτοσχέδια καροτσάκια μπουκάλια νερό που γέμισαν σε μια από τις δύο “βρύσες” που λειτουργούσαν ακόμα. Κάποιοι μάλιστα φορώντας σορτσάκια προσπαθούν να πλυθούν.
"Η Μόρια τελείωσε"
“Μoria is finished” ακούς που και που από τους διερχόμενους αιτούντες άσυλο. Και όχι, δεν γιορτάζει κανείς. Είναι μια απλή διαπίστωση, μια πραγματικότητα. Για τους ανθρώπους που έμειναν με τα ρούχα που φορούσαν, χωρίς ούτε μια σκηνή για δύο βράδια ήδη στο πλάι του δρόμου ή κάτω από τις ελιές δεν υπάρχει δικαίωση.
“Μας λένε να πάμε στη Μόρια, αλλά πού είναι πια η Μόρια; Η Μόρια τελείωσε” λέει και ο Φαρζάντ, ένας Αφγανός πατέρας με τρεις κόρες που έφτασε από την Καμπούλ στη Μόρια πριν από οκτώ μήνες. Η οικογένειά του, όπως και η πλειονότητα των άστεγων πια αιτούντων άσυλο, βρίσκεται κοντά στο Lidl προς το Καρά Τεπέ.
Μας διηγείται πως η οικογένειά του έκλαιγε από τα δακρυγόνα που είχε ρίξει η αστυνομία δύο βράδια νωρίτερα, πως άλλοι έτρεξαν προς τη θάλασσα, άλλοι προς στην πόλη όταν ξέσπασε η φωτιά και πόσο επικίνδυνη είναι η “ζούγκλα”. Πως εδώ και μήνες ακούει από τους Έλληνες ότι δεν τον θέλουν εδώ ή μας περιγράφει ότι κάθε μέρα έπρεπε να περιμένουν ώρες ουρά για μια εξάδα νερά.
Μας δείχνει τα αποκαΐδια από το “σπίτι”. Είμαστε πέντε άτομα και είχαμε έναν χώρο δύο επί δύο, λέει. Θέλει να πάει στη Γερμανία για να συναντήσει τη μάνα και τα αδέλφια του. Τι περιμένει τώρα που κάηκε η Μόρια; Το επόμενο, ό,τι έλθει μετά. Ίσως η πιο συνηθισμένη απάντηση από πρόσφυγες.
Ψάχνουν στα αποκαΐδια
Στο πλάι της νότιας εισόδου έχουν σωθεί ελάχιστες σκηνές και παραπήγματα, ωστόσο δεν διακρίνονται άνθρωποι μέσα σε αυτές, που και που κάποιος κρότος ή καμία φωνή ανδρική από τους πιο τολμηρούς που προσπαθούν να βγάλουν κάτι χρήσιμο από τα αποκαΐδια.
Συνεχείς αναζωπυρώσεις
Οχήματα της Πυροσβεστικής κυκλοφορούσαν στην περιοχή, καθώς οι αναζωπυρώσεις συνεχίστηκαν και χθες το μεσημέρι, κάνοντας ρίψεις νερού από αέρος λίγα μέτρα μακριά από τους ανθρώπους που ψάχνουν τι να κάνουν. Υπάρχουν άλλωστε ακόμα υλικά που δεν κάηκαν ολοκληρωτικά ενώ οι μισοκαμένες αυτοσχέδιες κουζίνες ίσως ήταν οι αιτίες των κρότων.
Άστεγοι για τρίτη νύχτα
Στον δρόμο προς το Καρά Τεπέ οι άνθρωποι πυκνώνουν. Οικογένειες κάτω από κάποια λιόδεντρα και δεξιά ή αριστερά του δρόμου. Εκεί πέρασαν ήδη δύο νύχτες και ετοιμάζονταν για την τρίτη, καθώς κανένας, ευάλωτος ή μη, δεν είχε μεταφερθεί στο επιβατηγό που έφτασε τα ξημερώματα στο Σίγρι, ενώ την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές αμφίβολο ήταν πια αν θα έλθουν και τα ανακοινωθέντα από τον υπουργό Ν. Μηταράκη αρματαγωγά, καθώς οι τοπικές αρχές, δήμαρχοι και Περιφέρεια, διαφωνούν και αντιδρούν στο ανακοινωθέν σχέδιο.
Τα δύο μπλόκα
Μάλιστα χθες δύο φορτηγά του δήμου, το ένα από τον Δήμο Αγιάσου, σύμφωνα με την επιγραφή, έκλεισαν παρουσία κάποιων κατοίκων (όχι πολλών μέχρι νωρίς το απόγευμα) τον δρόμο προς τη Μόρια από την πλευρά της Λάρσου ώστε να μην περάσουν οχήματα για να καθαρίσουν τη Μόρια και να ξαναστηθούν σκηνές, όπως είχε ανακοινώσει την προηγούμενη ημέρα ο Ν. Μηταράκης. Για να φτάσει χθες στην περιοχή της Μόριας κάποιος τον οποίο δεν γνώριζαν αρχές ή ντόπιοι έπρεπε να αφήσει κάποια χιλιόμετρα μακριά το αυτοκίνητο και να πάει με τα πόδια.
Εκτός από το μπλόκο της Λάρσου, προς την άλλη πλευρά, όπου είναι πιο κοντά η πόλη της Μυτιλήνης, το μπλόκο ήταν αστυνομικό για να μην περάσουν οι αιτούντες άσυλο προς την πόλη λόγω κορωνοϊού.
Εμπόδια στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα
Βέβαια το μπλοκάρισμα αυτό από τις δύο πλευρές άφησε “απ’ έξω” οργανώσεις όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, δηλαδή τους εργαζόμενους στη δομή που παρέχει ιατρικές υπηρεσίες σε γυναίκες και παιδιά και έμεινε χθες άδεια, αφού οι εργαζόμενοι δεν μπορούσαν να πλησιάσουν.
Τα ασυνόδευτα ανήλικα προσφυγόπουλα μπορεί να είχαν φύγει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, μέχρι χθες τα ξημερώματα με τρεις πτήσεις, ωστόσο ακόμα στη Μόρια υπάρχουν χιλιάδες παιδιά, καθώς υπάρχουν χιλιάδες οικογένειες.
Φαγητό και έλλειψη πληροφόρησης
Φαγητό μοιράστηκε και χθες στην περιοχή του Lidl, ενώ διάσπαρτα μπορεί να έβλεπες και άλλες οργανώσεις να μοιράζουν νερό ή κάτι φαγώσιμο, ωστόσο η έλλειψη πληροφόρησης και ένα συνεκτικό σχέδιο δεν είναι βέβαιο ότι αυτά θα φτάσουν σε όλους αν δεν βρίσκονται στο Lidl ή αλλού.
Μάλιστα, γύρω από το καμένο ΚΥΤ μπορεί να αντικρίσεις μερίδες φαγητού με χθεσινές ημερομηνίες. Το φαγητό προφανώς μοιράστηκε αλλά δεν ήταν βρώσιμο από όλους, όπως συχνά μπορεί να ακούσεις παράπονα για το φαγητό ή να βρεις κάποιον που πουλάει μπισκότα για 4 ευρώ.
ΥΓ.: Παράταιρη εικόνα μοιάζουν οι δεκάδες χελιδονοφωλιές που στέκουν ακόμα στη νότια πύλη του ΚΥΤ. Το μόνο μέρος που δεν ήταν μαύρο, το μόνο που κράτησε ήταν οι χελιδονοφωλιές, άδειες και αυτές.