Έναν - έναν καταρρίπτει τους «μύθους» για τις επιστροφές μεταναστών που ακούγονται στον δημόσιο λόγο, κυρίως από το κυβερνών κόμμα της Ν.Δ., την κυβέρνηση αλλά και την Ε.Ε., ο Συνήγορος του Πολίτη στην ειδική έκθεσή του για της επιστροφές το 2019. Η ανεξάρτητη αρχή διαπιστώνει ότι κατά το 2019 «ο στόχος της ενίσχυσης των επιστροφών παράτυπων μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους δεν φαίνεται να επαληθεύεται από τα διαθέσιμα μέχρι σήμερα στοιχεία», με τις αναγκαστικές επιστροφές του 2019 να εμφανίζουν μείωση σε σχέση με το 2018, ενώ την ίδια ώρα αυξάνεται η διοικητική κράτηση σε κέντρα κράτησης και αστυνομικά τμήματα, όπου παραμένουν τα προβλήματα που διαχρονικά έχει καταγράψει.
Μάλιστα, όπως σημειώνει, «πάγια θέση του Συνηγόρου είναι ότι η άποψη που υποβαθμίζει τα δικαιώματα και τις εγγυήσεις για να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των επιστροφών παραγνωρίζει τις βασικές δυσλειτουργίες τού συστήματος επιστροφών, όπως η δαπάνη και ο χρονοβόρος χαρακτήρας των διαδικασιών επιστροφής, ο βαθμός συνεργασίας των χωρών καταγωγής ή επανεισδοχής, οι δυσλειτουργίες του διοικητικού μηχανισμού σε θέματα συντονισμού και επάρκειας των συναρμόδιων υπηρεσιών από πλευράς στελέχωσης και σαφούς κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας κ.ά. Όπως επιβεβαιώνει η εμπειρία του Συνηγόρου ως εθνικού μηχανισμού εξωτερικού ελέγχου, οι διοικητικές δυσλειτουργίες μπορεί, εάν επιλυθούν, να έχουν καταλυτικό ρόλο στην αποτελεσματικότητα των επιστροφών, σε αντίθεση, λ.χ., με την επέκταση της διοικητικής κράτησης, για την οποία ο Συνήγορος από το 2017 έχει θέσει ήδη το ερώτημα εάν καλύπτει αδυναμίες του διοικητικού μηχανισμού».
Ευρωπαϊκή τάση η αποτυχία
Η αποτυχία δε σε σχέση με τις επιστροφές δεν είναι καν αποκλειστικό φαινόμενο της χώρας μας, αλλά ευρωπαϊκό, καθώς, όπως υπογραμμίζει ο Συνήγορος του Πολίτη, «είναι χαρακτηριστικό της μειωμένης αποτελεσματικότητας των ακολουθούμενων πολιτικών και διαδικασιών ότι η μεγαλύτερη ομάδα υπηκόων που απομακρύνονται, τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ως ποσοστό επί του συνόλου, αφορά πολίτες από την Ουκρανία ή την Αλβανία και όχι από χώρες καταγωγής που ταυτίζονται με την έξαρση των μεικτών ροών το 2015. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τη χώρα μας, που επιστρέφει αλλοδαπούς στην Αλβανία σε ποσοστό άνω του 80% μέχρι και το 2019».
Περισσότερη κράτηση δεν σημαίνει περισσότερες επιστροφές
Ταυτόχρονα, ο Συνήγορος του Πολίτη υπογραμμίζει ότι «ο αυξημένος αριθμός των διοικητικά κρατουμένων δεν επιφέρει ανάλογη αύξηση επιστροφών. Ο συνολικός αριθμός, σε κέντρα κράτησης και αστυνομικά τμήματα, υπερβαίνει τους 4.000 το 2019, ωστόσο οι 4.868 αναγκαστικές επιστροφές παρουσιάζουν σημαντική μείωση, της τάξης του 37% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά (7.776)».
Σημαντική αύξηση της διοικητικής κράτησης
Ως προς την κράτηση μεταναστών προς επιστροφή, η ΕΛ.ΑΣ. ενημέρωσε τον Συνήγορο ότι την 1η.11.2019 κρατούνταν 3.048 μετανάστες σε 8 Προαναχωρησιακά Κέντρα σε όλη τη χώρα, αριθμός αυξημένος σε σχέση με την αντίστοιχη ημερομηνία του 2018 (2.598). Αν συνυπολογιστεί ο αριθμός των 1.337 κρατουμένων σε αστυνομικά τμήματα την 1η.11.2019, έναντι 890 το 2018, παρατηρούμε σημαντική αύξηση εν γένει της διοικητικής κράτησης, που για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια υπερβαίνει συνολικά τους 4.000 κρατούμενους (συγκεκριμένα 4.385 την 1η.11.2019).
Σχολιάζοντας δε την αλλαγή της νομοθεσίας ασύλου από την κυβέρνηση, όπου επεκτείνεται ουσιαστικά η κράτηση, ο Συνήγορος του Πολίτη επανέλαβε ότι εάν η κράτηση, αντί της προβλεπόμενης εξαίρεσης, καταστεί κανόνας στην πράξη, δοκιμάζονται τα όρια του δικαιοκρατικού θεμελίου της αναλογικότητας των περιορισμών της προσωπικής ελευθερίας. «Καθίσταται προφανές ότι το διακύβευμα στο σύστημα επιστροφών - επανεισδοχών δεν είναι μόνο η αντοχή των συνόρων της Ε.Ε., αλλά κυρίως η αντοχή της αρχής του κράτους δικαίου ως αξιακού υπόβαθρου και θεμέλιου της Ε.Ε.».
Προβλήματα στα κέντρα κράτησης
Κατά τις αυτοψίες της, η ανεξάρτητη αρχή στα κέντρα κράτησης και κρατητήρια διαπίστωσε, σύμφωνα με την έκθεση, για άλλη μια φορά απουσία ή ελλείψεις σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, απουσία υπηρεσιών διερμηνείας, ακαταλληλότητα των χώρων διαμονής, πλημμελή καθαρισμό ή αποκομιδή σκουπιδιών και ελλείψεις σε είδη υγιεινής και κλινοσκεπάσματα / ρουχισμό.
Επιστροφή με υπνωτικό (!) ή ενώ εκκρεμεί δικαστική κρίση
Σε σχέση με τις διαδικασίες επιστροφών, ο Συνήγορος του Πολίτη διαπίστωσε στις επιχειρήσεις επανεισδοχής στην Τουρκία βάσει της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας: ελλείψεις στην πληρότητα του υπηρεσιακού φακέλου, τη συμπερίληψη ατόμων που προβάλλουν νέους ουσιώδεις λόγους προκειμένου να τύχουν διεθνούς προστασίας ή/και προβάλλουν λόγο εξαίρεσης από τη διαδικασία των συνόρων λόγω ευαλωτότητας, συμπερίληψη ατόμων για τις υποθέσεις των οποίων εκκρεμεί δικαστική κρίση, έλλειψη έγκυρης ενημέρωσης (προ 24 τουλάχιστον ωρών), έλλειψη διερμηνείας πριν και κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, ελλείψεις ιατρικών φακέλων και παράλειψη βεβαίωσης ικανότητας ταξιδίου, έλλειψη εξατομικευμένης κρίσης για τη χρήση μέσων δέσμευσης (χρήση χειροπέδων τύπου Velcro) μέχρι την επιβίβαση, μη πρόβλεψη παροχής πρωινού ή γεύματος, μη πρόβλεψη γυναικών. Καταγράφει επίσης περίπτωση χορήγησης ηρεμιστικού φαρμάκου χωρίς τη συγκατάθεση του επιστρεφομένου (!) καθώς και μη πρόβλεψη για υποστήριξη ειδικών αναγκών (π.χ. αναπηρικό αμαξίδιο) σε μια άλλη περίσταση.
Στις χερσαίες επιχειρήσεις επιστροφής ο Συνήγορος καταγράφει ακατάλληλους χώρους παραμονής, έλλειψη εξατομικευμένης κρίσης για τη χρήση μέσων δέσμευσης (χρήση χειροπέδων τύπου Velcro) και ακαταλληλότητα των οχημάτων μεταγωγής λόγω παλαιότητας, ενώ στις αεροπορικές, εθνικές (NRO) και ευρωπαϊκές (JRO) επιχειρήσεις επιστροφής καταγράφει τα ίδια προβλήματα με αυτά που διαπιστώνονται στις επιστροφές στην Τουρκία, χωρίς όμως την υπόθεση του ηρεμιστικού, με την προσθήκη όμως της μη πρόβλεψης παροχής κατάλληλης ενδυμασίας / υποδημάτων.
Ασθενής μαχαίρωσε νοσηλεύτρια και αυτοκτόνησε
Ένας 59χρονος ασθενής μαχαίρωσε χθες το πρωί μια 32χρονη νοσηλεύτρια στο Αττικό Νοσοκομείο και στη συνέχεια αυτοκτόνησε.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά από την αστυνομία και τη διοίκηση του νοσοκομείου, ο άνδρας, αλβανικής καταγωγής, ο οποίος ανάρρωνε στην καρδιολογική κλινική, περίπου στις 5.30 π.μ. επιτέθηκε στη νοσοκόμα βάρδιας με αιχμηρό αντικείμενο τραυματίζοντάς τη στον αυχένα και στη συνέχεια έπεσε στο κενό από τον τέταρτο όροφο βάζοντας τέρμα στη ζωή του. Άγνωστο παραμένει γιατί ο 59χρονος επιτέθηκε στη νοσηλεύτρια και έθεσε τέλος στη ζωή του στη συνέχεια. Η αστυνομία διενεργεί προανάκριση, ενώ η νοσηλεύτρια νοσηλεύεται εκτός κινδύνου σύμφωνα με το νοσοκομείο.
«Εκφράζουμε τη θλίψη μας για το συμβάν και συμπαραστεκόμαστε στο προσωπικό του νοσοκομείου μας, που με αυτοθυσία πασχίζει και προσφέρει καθημερινά τις καλύτερες υπηρεσίες Υγείας προς τους πολίτες» αναφέρεται σε ανακοίνωση του διοικητή του νοσοκομείου Σπύρου Αποστολόπουλου.
Ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον διοικητή του Αττικού, ενημερώθηκε για την κατάσταση της υγείας της νοσηλεύτριας και ζήτησε από τον διοικητή να μεταφέρει στη νοσηλεύτρια τις θερμές ευχές του για ταχεία και πλήρη ανάρρωση.
Στηρίξτε την έγκυρη και μαχητική ενημέρωση. Στηρίξτε την Αυγή. Μπείτε στο syndromes.avgi.gr και αποκτήστε ηλεκτρονική συνδρομή στο 50% της τιμής.
