Στα μέσα του περασμένου Δεκεμβρίου, έναν μήνα μετά τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές και έναν μήνα πριν αναλάβει επίσημα τα καθήκοντά του, ο Ντόναλντ Τραμπ γκρέμισε με ένα tweet τη μετοχή της Lockheed Martin κατά 4,2%. «Το κόστος και το πρόγραμμα της εταιρείας για το νέο μαχητικό αεροσκάφος F-35 έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Δισεκατομμύρια δολάρια μπορούν και θα σωθούν σε στρατιωτικές και άλλες δαπάνες μετά την 20ή Ιανουαρίου» έγραψε. Μια εβδομάδα αργότερα ένα άλλο μήνυμα του με το οποίο προέτρεπε την ανταγωνίστρια Boeing να κατασκευάσει μια φτηνότερη εναλλακτική λύση, έφερε κέρδη στη μετοχή της.
Ο νέος πρόεδρος λέει ότι με αυτή την τακτική θα «δαμάσει» τις πανίσχυρες εταιρείες που απομυζούν τον Αμερικανό φορολογούμενο, θα βάλει τάξη στα δημόσια οικονομικά, θα χτυπήσει το κατεστημένο της Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι μπίζνεσμαν και ξέρει να παίζει το παιχνίδι τους, λένε οι επιτελείς του. Η επικοινωνιακή τακτική του είχε αποδώσει προεκλογικά και μεγάλωνε τον ενθουσιασμό των οπαδών του όσο πλησίαζε η ημέρα που θα περνούσε το κατώφλι του Λευκού Οίκου ο δισεκατομμυριούχος ιδιοκτήτης εταιρειών στις ΗΠΑ και σε πολλές γωνιές του κόσμου, τις οποίες διαχειρίζονται τα παιδιά του.
Τρεις εβδομάδες προεδρίας Τραμπ φανέρωσαν πολλές πλευρές του «εκρηκτικού χαρακτήρα» του, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την πολιτική. Ο ίδιος και στενοί συνεργάτες του επικαλέστηκαν ανύπαρκτα, κατασκευασμένα γεγονότα, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες και στοιχεία για να υποστηρίξουν το αντιμεταναστευτικό διάταγμα, ενώ έβαλαν στο στόχαστρο δικαστές, δημόσιους υπάλληλους, δημοσιογράφους, ΜΜΕ, όλους όσοι αποκάλυψαν και στηλίτευσαν την απόπειρα δημιουργίας μιας νέας «εναλλακτικής πραγματικότητας» που εξυπηρετεί το αφήγημα Τραμπ. “Το κατεστημένο που υποστήριξε τη Χίλαρι Κλίντον μας πολεμά με κάθε μέσο, αλλά θα χάσει” λένε οι άνθρωποι του προέδρου.
Έχει όρια αυτός ο πόλεμος; Η οικογένεια Τραμπ δείχνει αποφασισμένη να το τραβήξει στα άκρα. Η πρώτη κυρία Μελάνια κατέθεσε αγωγή σε βάρος της εταιρείας στην οποία ανήκει η “Daily Mail Online”, επειδή είχε γράψει προεκλογικά ότι ήταν «συνοδός κυρίων» στα νιάτα της. Η Μελάνια Τραμπ απαιτεί αποζημίωση ύψους 150 εκατομμυρίων δολαρίων. Η υπόθεση ίσως κλείσει με συμβιβασμό, όπως έγινε με τον blogger που πρωτοέγραψε για το θέμα και ζήτησε ήδη συγγνώμη. Αποτελεί βέβαια αναφαίρετο δικαίωμα κάθε γυναίκας, κάθε πολίτη να προστατεύσει την τιμή και την υπόληψή του, αλλά παρουσιάζουν ενδιαφέρον τα επιχειρήματα της προεδρικής συζύγου. «Είχε τη μοναδική ευκαιρία στη ζωή ενός ανθρώπου, ως εξαιρετικά διάσημη, να ξεκινήσει μια φίρμα πολλών προϊόντων διαφόρων κατηγοριών και καθένα από αυτά θα μπορούσε να αποφέρει συμφωνίες πολλών εκατομμυρίων δολαρίων για μια πολυετή περίοδο κατά την οποία η ενάγουσα είναι μία από τις περισσότερο φωτογραφημένες γυναίκες στον κόσμο» σημειώνεται στην αγωγή, ενώ αναφέρονται προϊόντα όπως καλλυντικά, κοσμήματα, παπούτσια, είδη κομμωτικής, αξεσουάρ κ.λπ. Το συνολικό κόστος των «χαμένων ευκαιριώνν» υπολογίζεται σε 196 εκατ. δολάρια. Άρα τα 150 εκατ. θα ήταν μια λογική αποζημίωση.
Το περιεχόμενο και το ύφος της αγωγής προκάλεσαν αίσθηση σε νομικούς και πολιτικούς κύκλους, που υποστήριξαν ότι η Μελάνια Τραμπ επιχειρεί να εκμεταλλευτεί το αξίωμα του συζύγου της προς ίδιον όφελος. “Πρόκειται για μια άνευ προηγουμένου παραβίαση των κανόνων δήλωσε ο Ρίτσαρντ Πέινερ, σύμβουλος του Ρεπουμπλικάνου πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους για θέματα δεοντολογίας.
Ο νέος "εμφύλιος"
Ένας νέος αμερικανικός «εμφύλιος» εμπορικός πόλεμος φουντώνει γύρω από τη φίρμα Τραμπ και εξελίσσεται σε... παγκόσμιο. Ακτιβιστές και κινήματα όπως το #GrabYourWallet κάνουν εκστρατεία για μποϊκοτάζ των επώνυμων προϊόντων εταιρειών που σχετίζονται με την οικογένεια του προέδρου με σημαντική επιτυχία. Κάνοντας ταμείο, ορισμένες εταιρείες λιανικής απέσυραν σιωπηρά τα προϊόντα από τα ράφια τους, άλλες τα απομάκρυναν από τα εμφανή σημεία και άλλες προβληματίζονται. Δεν είναι βέβαια κάτι καινούργιο για τον Τραμπ. Όταν η αλυσίδα Macy’s απέσυρε τα πουκάμισα και τις γραβάτες Τραμπ το 2015 έπειτα από δηλώσεις του κατά των μεταναστών, εκείνος απάντησε με ένα μήνυμα με το οποίο καλούσε τους οπαδούς τους να μην κάνουν τα χριστουγεννιάτικα ψώνια τους από αυτά τα μαγαζιά.
Την περασμένη εβδομάδα άνοιξε καινούργιο μέτωπο. Τα καταστήματα Nordstrom αποφάσισαν να σταματήσουν τις πωλήσεις ρούχων και αξεσουάρ της εταιρείας που ανήκει στην προεδρική κόρη Ιβάνκα Τραμπ, πρώην μοντέλο και τηλεπερσόνα, η οποία παρουσιάζεται μάλιστα ως το αγαπημένο παιδί που ασκεί πάνω του μεγάλη επιρροή. Ο μπαμπάς - πρόεδρος άστραψε και βρόντηξε: «Η Nordstrom συμπεριφέρθηκε τόσο άδικα στην κόρη μου Ιβάνκα. Είναι ένας υπέροχος άνθρωπος - πάντοτε με ωθεί να κάνω το σωστό! Τρομακτικό!» έγραψε ο Τραμπ στον επίσημο λογαριασμό του Λευκού Οίκου, στοχοποιώντας με την ιδιότητα του προέδρου την εταιρεία που βλάπτει τα επιχειρηματικά συμφέροντα της κόρης του.
Πρόκειται για μια ξεκάθαρη απειλή όχι μόνο για τη συγκεκριμένη εταιρεία, αλλά για όποια άλλη επιχείρηση διανοηθεί να βλάψει τα συμφέροντά του, διαπιστώνει η Καθλίν Κλάρκ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον και ειδική σε θέματα δεοντολογίας στο Δημόσιο. Η ίδια θεωρεί ότι δεν θα υπήρχε πρόβλημα αν ο Τραμπ χρησιμοποιούσε τον προσωπικό του λογαριασμό.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Σιν Σπάισερ είπε ότι ο πρόεδρος έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπίζεται την κόρη του και την οικογένειά του και να «χειροκροτεί τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, την επιτυχία τους», προκαλώντας νέο γύρο αντιπαραθέσεων και ειρωνικών σχολίων.
Κανένας επιχειρηματίας δεν θα βγει κερδισμένος από έναν πόλεμο στο Twitter με τον πρόεδρο, προειδοποιεί ο σύμβουλος επενδύσεων Άλεν Άνταμσον και επισημαίνει ότι ο Τραμπ έχει αφοσιωμένους οπαδούς, για τους οποίους μετρούν περισσότερο οι εντυπώσεις, όχι τα γεγονότα.
Επιθέσεις κάνει και το στρατόπεδο Τραμπ. Οπαδοί του κήρυξαν μποϊκοτάζ στα Starbucks όταν η γνωστή αλυσίδα ανακοίνωσε ότι θα προσλάβει 10.000 πρόσφυγες μέσα σε πέντε χρόνια ως απάντηση στην αντιμεταναστευτική πολιτική του προέδρου. Μια άλλη εκστρατεία έβαλε στο στόχαστρο τα δημητριακά Kelloggs, όταν η εταιρεία ανακοίνωσε ότι κόβει τη διαφήμιση στον ακροδεξιό ιστότοπο Breitbart, τον οποίο διηύθυνε ο εξ απορρήτων πλέον σύμβουλος του Τραμπ στο Λευκό Οίκο Στιβ Μπάνον. Κι όλα αυτά ενώ δεν έχει ακόμα ξεκαθαριστεί εάν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων ανάμεσα στα προεδρικά καθήκοντα και στις επιχειρηματικές δραστηριότητες του Ντόναλντ Τραμπ. Οι υποσχέσεις για δημιουργία ενός κλειστού καταπιστεύματος έμειναν στα λόγια και το τοπίο παραμένει θολό. Ο πρόεδρος και οι επιχειρηματίες υπουργοί του θα φροντίσουν να λύσουν και αυτό το πρόβλημα.
