Επί εικοσιένα μήνες δεν είχε γίνει ούτε μία δολοφονία στο φιλήσυχο Κεμπέκ. Μέχρι την περασμένη Κυριακή. Όταν νεαρός μπήκε σε ένα από τα έξι τεμένη της καναδικής πόλης των 750.000 κατοίκων και σκότωσε με καραμπίνα έξι μουσουλμάνους σε ώρα προσευχής, ενώ τραυμάτισε σοβαρά άλλους πέντε. Λίγο αργότερα παραδόθηκε στην αστυνομία. Τα θύματά του δεν ήταν νεοαφιχθέντες πρόσφυγες, αλλά άνθρωποι ενταγμένοι στην καναδική κοινωνία: δημόσιοι υπάλληλοι, προγραμματιστές ηλεκτρονικών υπολογιστών, ένας χασάπης που είχε το κατάστημά του κοντά στο τέμενος.
Μετά από σχεδόν ένα 24ωρο επίμονης φημολογίας εντός και εκτός Καναδά ότι ο δράστης ήταν μουσουλμάνος και φώναζε «ο Αλλάχ είναι μεγάλος», οι αρχές εδέησαν να αποκαλύψουν την ταυτότητά του. Δεν ήταν κάποιος τζιχαντιστής, αλλά ένας νέος της διπλανής πόρτας, «ντροπαλός και μοναχικός». Στη συνέχεια έγινε γνωστό ότι ο 27χρονος Αλεξάντρ Μπισονέ, φοιτητής Ανθρωπολογίας και Πολιτικών Επιστημών στο γαλλόφωνο Πανεπιστήμιο Λαβάλ, είναι ακροδεξιός ρατσιστής, πρώην δόκιμος του στρατού, που μισούσε τους μουσουλμάνους αλλά και τις φεμινίστριες. Ακτιβιστές της οργάνωσης «Καλωσήρθατε Πρόσφυγες» δήλωσαν ότι ο δράστης ήταν γνωστός για τις ρατσιστικές θέσεις του στο κολέγιο και είχε αναρτήσει σχετικά μηνύματα στον λογαριασμό του στο Facebook (που έχει πλέον διαγραφεί). Ήταν ενθουσιασμένος από την επίσκεψη της αρχηγού του Εθνικού Μετώπου και υποψήφιας προέδρου της Γαλλίας Μαρίν Λεπέν πέρυσι τον Μάρτιο στο Κεμπέκ και δήλωνε θαυμαστής τού Ντόναλντ Τραμπ.
Ο πρωθυπουργός Τζάστιν Τριντό από την πρώτη στιγμή είχε καταδικάσει την «τρομοκρατική» επίθεση, αλλά οι αρχές απήγγειλαν στον δράστη κατηγορίες για 6 ανθρωποκτονίες και 5 απόπειρες ανθρωποκτονίας. Είναι άραγε σύμπτωση ότι η επίθεση στο τέμενος έγινε λίγες ώρες μετά τη διακήρυξη Τριντό ότι ο Καναδάς, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ του Τραμπ, διατηρεί ανοιχτές τις πύλες του στους διωκόμενους από όλο τον κόσμο; Μάλλον όχι. Ο «αγανακτισμένος» Καναδός είχε μετακομίσει πρόσφατα κοντά στο τέμενος.
Ο Καναδάς υποδέχθηκε 30.000 πρόσφυγες από τη Συρία μέσα σε τρεις μήνες. Θα ήταν δραματική αλλαγή για κάθε χώρα, εξήγησε στους “New York Times” ο ειδικός σε θέματα αντιτρομοκρατίας Ντέιβιντ Χάρις, σημειώνοντας ότι αναλογικά με τον πληθυσμό είναι σαν να υποδέχονταν οι ΗΠΑ 230.000 πρόσφυγες στο ίδιο διάστημα. Βέβαια η σύγκριση θα ήταν ουσιαστική εάν ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε κλείσει τα σύνορα της χώρας τους σε υπηκόους επτά μουσουλμανικών χωρών.
Ο Καναδάς -όπως και οι ΗΠΑ- είναι χώρες που φτιάχτηκαν από μετανάστες. Σε αντίθεση όμως με τη γείτονά του, ο Καναδάς έχει ένα από τα καλύτερα συστήματα υποδοχής και κοινωνικής ένταξης μεταναστών και προσφύγων στον κόσμο, είναι από τα πιο ενεργά μέλη του ΟΗΕ σε ανθρωπιστικές και ειρηνιστικές αποστολές, ενώ αποτελεί για πολλούς υπόδειγμα ανεκτικής κοινωνίας με σεβασμό της διαφορετικότητας.
Αλλά τον τελευταίο καιρό κάτι αλλάζει και στον Καναδά. Πολλαπλασιάζονται οι ρατσιστικές προκλήσεις. Τον περασμένο Ιούνιο, στο ίδιο τέμενος του Κεμπέκ όπου έγινε η επίθεση, άγνωστοι τοποθέτησαν στην είσοδο γουρουνοκεφαλή. Αργότερα κάποιοι ζωγράφισαν σβάστικες στην είσοδο, έστειλαν απειλητικές επιστολές. Το φθινόπωρο βρέθηκαν φυλλάδια της Κου Κλουξ Κλαν στα γραμματοκιβώτια και στις εισόδους σπιτιών σε δυο πόλεις της Βρετανικής Κολομβίας, ενώ εμφανίσθηκαν αφίσες κατά μουσουλμάνων και σιχ σε φοιτητικές εστίες στην Αλμπέρτα.
Οι γαλλόφωνοι εθνικιστές που διεκδικούν την απόσχιση του Κεμπέκ και διατηρούν δεσμούς με τη γαλλική Ακροδεξιά καταδίκασαν την επίθεση, ενώ παίρνουν αποστάσεις από τις προκλήσεις. Καναδοί ερευνητές θεωρούν πιθανή μια «επιμόλυνση» ρατσισμού από τις γειτονικές ΗΠΑ και από την Ευρώπη, ενώ υπολογίζουν σε περίπου 100 τις ενεργούς ακροδεξιές ομάδες και οργανώσεις που προπαγανδίζουν φυλετικό μίσος με ομιλίες, φυλλάδια και τραγούδια νεοναζιστικών συγκροτημάτων. Στελέχη της οργάνωσης «Καλωσήρθατε Πρόσφυγες» λένε ότι στο Κεμπέκ οι ακροδεξιοί είναι καλά οργανωμένοι ενώ έχουν πυκνώσει τα ξενοφοβικά μηνύματα από τις συχνότητες του ραδιοφώνου, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στον υπόλοιπο Καναδά.
