Την ώρα που η Ευρώπη καρκινοβατεί ανάμεσα στην πολιτική και οικονομική κρίση και η Αμερική αρχίζει να συνηθίζει στην ιδέα ότι ένας επιχειρηματίας θα αναλάβει το τιμόνι του Λευκού Οίκου, στην Άπω Ανατολή βρίσκεται σε εξέλιξη ένα πολιτικό δράμα που έχει πάρει διαστάσεις σαπουνόπερας και αφορά μία από τις σημαντικότερες οικονομικές και βιομηχανικές χώρες. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες της Νότιας Κορέας διαδηλώνουν αξιώνοντας την παραίτηση της Παρκ Γκουν Χίε, της πρώτης γυναίκας που ανέβηκε στο ανώτατο αξίωμα της χώρας.
Κόρη του δικτάτορα Παρκ Τσουνγκ Χί, ο οποίος κυβέρνησε τη Νότια Κορέα από το 1963 μέχρι το 1979, οπότε δολοφονήθηκε από τον φίλο του και αρχηγό της ασφάλειας, η 64χρονη Παρκ ανέλαβε πρόεδρος και ανώτατος αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων τον Φεβρουάριο του 2013 σε μια φιέστα με 70.000 προσκεκλημένους. Τι μεσολάβησε όμως ώστε η Παρκ Γκουν Χίε (θύμα επίθεσης και εκείνη το 2006, που την άφησε με σημάδια από 60 ράμματα στο πρόσωπο) να βρεθεί στο στόχαστρο εισαγγελικής έρευνας για διαφθορά;
Πέρυσι τέτοια εποχή η πρωτεύουσα Σεούλ γινόταν πεδίο μάχης μεταξύ αστυνομίας και δεκάδων χιλιάδων διαδηλωτών που διαμαρτύρονταν για τις αλλαγές στα εργασιακά. Η φιλική προς τις επιχειρήσεις κυβέρνηση είχε αποφασίσει μεγαλύτερη "ευελιξία" στην αγορά εργασίας, διευκολύνοντας τις απολύσεις. Είχε προηγηθεί, έναν χρόνο νωρίτερα, η ναυτική τραγωδία του φέρι Sewol με τους 300 νεκρούς, οι περισσότεροι μαθητές, που συγκλόνισε τη χώρα. Η τραγωδία αποκάλυψε τις διασυνδέσεις πολιτικών - επιχειρηματιών, τα παραθυράκια στο ρυθμιστικό πλαίσιο της ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας, την αδυναμία έγκαιρης αντίδρασης του κρατικού μηχανισμού αλλά και της ίδιας της προέδρου στον χειρισμό μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Το κύρος της Παρκ υπέστη σοβαρό πλήγμα, η δημοτικότητά της έπεσε από το 70% στο 40% μετά το ναυάγιο, αλλά το τελευταίο σκάνδαλο με πρωταγωνίστρια την "προεδρική φίλη" Τσόι Σουν Σιλ της στοίχισε ακόμη πιο ακριβά.
Ο Ρασπούτιν της Κορέας
Η αρχή του νήματος βρίσκεται στην απόπειρα δολοφονίας εναντίον του πατέρα της Παρκ το 1974, στην οποία σκοτώθηκε τελικά η μητέρα της. Η προεδρική κόρη διέκοψε τις σπουδές στη Γαλλία και επέστρεψε στη Νότια Κορέα, όπου βρέθηκε γρήγορα υπό την επιρροή του οικογενειακού φίλου, πρώην βουδιστή, κατόπιν χριστιανού πάστορα και ψευδοπροφήτη Τσόι Ταε Μιν, ιδρυτή της Εκκλησίας της Αιώνιας Ζωής. Λέγεται ότι ο αποκαλούμενος και Ρασπούτιν της Κορέας έπεισε την Παρκ Γκουν Χίε ότι είδε στο όνειρό του τη δολοφονημένη μητέρα της που του ανέθεσε να φροντίζει την κόρη της. Η κόρη του "Κορεάτη Ρασπούτιν", η Τσόι Σουν Σιλ έγινε στενή φίλη της Παρκ, ανέλαβε την καθοδήγησή της μετά τον θάνατο του ψευδοπροφήτη και παρέμεινε στο πλευρό της μέχρι τον περασμένο μήνα. Η στενή σχέση των δύο γυναικών απασχολούσε και τις αμερικανικές υπηρεσίες, σύμφωνα με διπλωματικό έγγραφο του 2007 που αποκάλυψαν τα Wikileaks, το οποίο αναπαρήγαγε τις σχετικές πληροφορίες και φήμες.
Η φίλη της προέδρου Παρκ προφυλακίστηκε στις αρχές Οκτωβρίου και αντιμετωπίζει κατηγορίες για διαφθορά, εκβιασμούς, κατάχρηση εξουσίας. Στην υπόθεση εμπλέκονται οι Samsung, Lotte, SK και άλλες μεγάλες εταιρείες καθώς και συνταξιοδοτικά ταμεία. Ανώτερα στελέχη φέρονται ότι έδιναν χορηγίες εκατομμυρίων δολαρίων στο "ίδρυμα" της προεδρικής φίλης, με το αζημίωτο φυσικά. Εξάλλου, ποιος επιχειρηματίας δεν θα ήθελε να έχει προνομιακή πρόσβαση στην εξ απορρήτων σύμβουλο της προέδρου; Αλλά οι έρευνες των εισαγγελικών αρχών στα γραφεία των εταιρειών επισκιάστηκαν από εκείνες στο Προεδρικό Μέγαρο (τον αποκαλούμενο Γαλάζιο Οίκο), που απέφεραν ασυνήθιστους καρπούς: Κουτιά με εκατοντάδες χάπια βιάγκρα, τα οποία προορίζονταν για την αντιμετώπιση της ναυτίας στα πολύωρα αεροπορικά ταξίδια των συνεργατών της προέδρου, όπως εξήγησαν οι ίδιοι.
Η διαπλοκή των Chaebol
Τα περί βιάγκρα, τα κάθε είδους υπονοούμενα για την Παρκ Γκουν Χίε, που παραμένει ανύπαντρη, ακόμη και για "σαμανιστικές τελετές" στο Προεδρικό Μέγαρο, έγιναν πρωτοσέλιδα. Αντίθετα, θεωρείται σχεδόν φυσικό ότι εμπλέκονται στο σκάνδαλο πολυεθνικές επιχειρήσεις-γίγαντες που διοικούνται από μεγάλες οικογένειες (Chaebol) και αποτελούν βασικούς παράγοντες του νοτιοκορεατικού οικονομικού θαύματος κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Αυτό το θαύμα ήταν αποτέλεσμα του μοντέλου που εφάρμοσε ο δικτάτορας Παρκ για τον εκσυγχρονισμό της χώρας μετά τον πόλεμο με την κομμουνιστική Βόρεια Κορέα, αναθέτοντας σε ισχυρές οικογένειες τους τομείς της οικονομίας και στηρίζοντας τις αντίστοιχες βιομηχανικές μονάδες. Η διαπλοκή της επιχειρηματικής με την πολιτική ελίτ αποτελεί καθεστώς και η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της χώρας δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από το σύστημα που την στήριξε στην πολιτική αρένα.
Εξάλλου, και οι τρεις προηγούμενοι πρόεδροι της χώρας είχαν εμπλακεί σε οικονομικά σκάνδαλα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Ο προκάτοχος της Παρκ, ο Λι Μιουνγκ Πακ είχε αναγκαστεί να ζητησει δημοσίως συγγνώμη για τον αδελφό του, ο οποίος καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλακή για μίζες 500.000 δολαρίων από επιχειρηματίες που ήθελαν να επηρεάσουν κυβερνητικές αποφάσεις. Ένας άλλος πρώην πρόεδρος, ο Ρο Μου Χιν, αυτοκτόνησε μετά την ολοκλήρωση της θητείας του το 2008, όταν κατηγορήθηκε ότι δωροδοκήθηκε με 6 εκατομμύρια δολάρια. Πριν από αυτόν, ο πρόεδρος Κιμ Νταε Γιουνγκ είχε μεν γλιτώσει, αλλά είδε δύο από τους γιους του να μπαίνουν στη φυλακή για μίζες.
Η πρόεδρος Παρκ αρνείται τις κατηγορίες, όπως επίσης αρνείται να καταθέσει στους εισαγγελείς. Οι συνεργάτες της μιλούν για ένα ευφάνταστο κατασκεύασμα κατηγοριών χωρίς καμία βάση. Η ίδια ζήτησε συγγνώμη από τον κορεατικό λαό, λέγοντας ότι "ανεξάρτητα από τους λόγους, λυπάται για το σκάνδαλο", ενώ επέμεινε ότι η φίλη της τη συμβούλευε προεκλογικά και στην πρώτη φάση της εγκατάστασής της στην προεδρία, μέχρι να συγκροτηθεί η ομάδα των επίσημων συμβούλων.
Tα επόμενα βήματα
Απομένουν 15 μήνες για να ολοκληρωθεί η θητεία της Παρκ. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Νότιας Κορέας, δεν μπορεί να ασκηθεί δίωξη στην πρόεδρο, προβλέπεται όμως η δυνατότητα καθαίρεσης με απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Για να παραπεμφθεί σε δίκη η πρόεδρος, απαιτείται εισαγγελικό αίτημα στη Βουλή, η οποία θα πρέπει να αποφασίσει για την παραπομπή με πλειοψηφία δύο τρίτων, δηλαδή θα πρέπει να ψηφίσουν κατά της Παρκ και βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Αναλυτές θεωρούν πιθανό αυτό το σενάριο, δεδομένου ότι πολλοί κυβερνητικοί βουλευτές αντιμετωπίζουν μεγάλη λαϊκή πίεση, αλλά θα πρέπει να διαμορφωθούν εσωκομματικοί συσχετισμοί για τη νέα κομματική ηγεσία. Εάν καθαιρεθεί η πρόεδρος, θα πρέπει να διεξαχθούν νέες εκλογές μέσα σε δύο μήνες.
