Στην τελική ευθεία για τα κρίσιμα θέματα των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και των ομαδικών απολύσεων εισέρχεται η διαπραγμάτευση των εργασιακών και ταυτόχρονα θα είναι η πρώτη με την Έφη Αχτσιόγλου από τη θέση της υπουργού Εργασίας και όχι της επικεφαλής των διαπραγματεύσεων που κατείχε μέχρι πρότινος.
Στην τελευταία διαπραγμάτευση υπήρξε σχετική σύγκλιση σε τέσσερα τουλάχιστον σημεία, ωστόσο ανοιχτό παραμένει το επίμαχο θέμα των συλλογικών συμβάσεων μετά τις ακραίες τοποθετήσεις του ΔΝΤ, αλλά και την παρέμβαση -στο ίδιο μήκος κύματος- του ΣΕΒ που επιχειρεί να διαμορφώσει κλίμα επικράτησης των επιχειρησιακών συμβάσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες οι διαβουλεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών είναι εντατικές τις τελευταίες ημέρες, με τη νέα ηγεσία του υπουργείου αδιαπραγμάτευτη στον στόχο "ενδυνάμωσης των συλλογικών διαπραγματεύσεων, αλλά επικράτηση των κλαδικών έναντι των επιχειρησιακών συμβάσεων εφόσον προβλέπονται καλύτεροι όροι".
Ταυτόχρονα η διαπραγματευτική γραμμή του υπουργείου Εργασίας εστιάζεται στον σεβασμό του ευρωπαϊκού κεκτημένου όσον αφορά τον (ρατσιστικό) ηλικιακό διαχωρισμό μεταξύ νεοεισερχόμενων και παλαιών εργαζομένων, αλλά και των αποφάσεων των ελληνικών δικαστηρίων όσον αφορά τη θεσμική θωράκιση του ΟΜΕΔ και τον καταλυτικό του ρόλο στις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
"Κοντά - μακρυά", σε τέσσερα σημεία...
Από την προηγούμενη διαπραγμάτευση πάντως είχαν φανεί περιθώρια συγκλίσεων και ειδικότερα:
1. Στην αναδιάρθρωση του καθεστώτος των ομαδικών απολύσεων. Η τύχη του υπουργικού βέτο (της διοικητικής έγκρισης που διατηρεί ο υπουργός) θα κριθεί από το Δικαστήριο της Ε.Ε., ωστόσο κερδίζει σχετικό έδαφος η πρόταση (των Ευρωπαίων) για εργασία μειωμένου ωραρίου αντί ομαδικών απολύσεων.
Η λογική είναι πως, αν υπάρχει η ασφαλιστική δικλίδα της σύμφωνης γνώμης του συνδικάτου της επιχείρησης κι αν ο επιχειρηματίας αποδεικνύει πως η μείωση του μισθολογικού κόστους είναι απαραίτητη για τη βιωσιμότητα της επιχείρησης, τότε, αντί να απολύει μαζικά, να μπορεί να μειώνει το ωράριο των εργαζομένων που θα απέλυε. Το κράτος θα επιδοτεί (π.χ. μέσω του ΟΑΕΔ) τις ώρες εργασίας που χάνει ο εργαζόμενος, όπου είναι αυτό δυνατόν.
2. Στη διεύρυνση των αιτιών απόλυσης των συνδικαλιστών για σπουδαίο λόγο κυρίως ποινικού χαρακτήρα. Σήμερα προβλέπεται απόλυση μόνον σε περίπτωση που ο συνδικαλιστής βιαιοπραγήσει.
3. Στο θέμα του λοκ άουτ, όπου οι δύο πλευρές καταλήγουν στο να μην αρθεί η απαγόρευση, ωστόσο από τους δανειστές (όχι όλους) τίθεται διευκρινιστικά πως ο εργοδότης δικαιούται να μην πληρώσει τους μη απεργούς εργαζόμενους εφόσον δεν μπορούν να συνεχίσουν την εργασία τους.
4. Στη διευκόλυνση της σύστασης επιχειρησιακών σωματείων με μείωση του ελάχιστου απαιτούμενου αριθμού συμμετοχής εργαζομένων σε αυτά (π.χ. από 20 σε 15 και σε επιχειρήσεις με λιγότερους από 20 εργαζόμενους 12 ή 10) ως αντίβαρο στις σημερινές εργοδοτικές Ενώσεις Προσώπων.
"ΣΣΕ και κατώτατος μισθός"
Από την πρόοδο στο θέμα της επαναφοράς των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας θα εξαρτηθεί και το θέμα του κατώτατου μισθού, με μέρος των δανειστών να επιμένει ότι ο καθορισμός του πρέπει να παραμείνει στη δικαιοδοσία του κράτους, και μάλιστα με σημαντικές μειώσεις, απογυμνωμένος δηλαδή από προσαυξήσεις (τριετίες), ενδεχομένως και επιδόματα (γάμου, σπουδών).
Αν και το πόρισμα της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων είναι σε άλλη βάση (πλειοψηφική θέση), οι ενστάσεις κυρίως του ΔΝΤ έχουν στόχο την παράταση της στασιμότητας όσον αφορά τον κατώτατο μισθό μέχρι και το τέλος του τρίτου Μνημονίου, δηλαδή το τέλος του 2018.
Το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο και η τρόικα εσωτερικού...
Πάντως με την ανάληψη των καθηκόντων της η Έφη Αχτσιόγλου έθεσε ως προτεραιότητα και στόχο την ανάκτηση των δικαιωμάτων του κόσμου της εργασίας, που ισοπεδώθηκαν το προηγούμενο διάστημα, και την απόκτηση ουσιαστικού περιεχομένου στις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Επισημαίνοντας ότι όπλα της κυβέρνησης σε αυτή τη δύσκολη διαπραγμάτευση θα είναι το πόρισμα της επιτροπής εμπειρογνωμόνων, που "δεν μπορεί να αμφισβητηθεί", και "αυτό καθαυτό το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο", δήλωσε αισιόδοξη παρά την κρισιμότητα της διαπραγμάτευσης τονίζοντας: "Έχουμε στρατηγική, έχουμε και στόχο που δεν είναι άλλος από την προάσπιση των συμφερόντων του κόσμου της εργασίας".
Την ίδια στιγμή πάντως εντατικοποιείται προς την αντίθετη κατεύθυνση ο ΣΕΒ, ζητώντας ουσιαστικά να μην αλλάξει τίποτα στην αγορά εργασίας. Συνεχίζοντας ουσιαστικά να αθετεί τη συμφωνία με το υπουργείο και τα συνδικάτα, μια συμφωνία που αποτελεί "εθνική ενιαία στάση" στις διαπραγματεύσεις, οι βιομήχανοι (με ειδική αναφορά στο εβδομαδιαίο δελτίο για την ελληνική οικονομία) σημειώνουν πως η κατάργηση του ρυθμιστικού πλαισίου που ξεκίνησε από τα δύο πρώτα Μνημόνια και ολοκληρώθηκε το 2012 (με την κατάργηση των ΣΣΕ) δεν απέδωσε γιατί δεν προχώρησαν άλλες μεταρρυθμίσεις... Και επαληθεύουν αυτή τη θέση αμφισβητώντας ευθέως το ότι η κατάργηση οδήγησε σε εξαθλίωση τους εργαζομένους!
Ιδού τι αναφέρουν συγκεκριμένα: "Πολλοί υποστηρίζουν ότι η απελευθέρωση του ρυθμιστικού πλαισίου της αγοράς εργασίας από το 2010 και μετά οδήγησε σε εξαθλίωση τους εργαζομένους και σε καταστρατήγηση των κοινωνικών τους δικαιωμάτων. Απότοκο των απόψεων αυτών είναι, βεβαίως, ότι η επαναφορά των ρυθμιστικών κανόνων στην προτεραία κατάσταση των εργασιακών σχέσεων θα οδηγούσε σε βελτίωση της αγοράς και ανάκαμψη της οικονομίας" σημειώνεται, ενώ χαρακτηρίζει "ανυπόστατες τις αιτιάσεις αυτές"!
Προχωρώντας ακόμα περισσότερο τάσσεται ευθέως υπέρ της ευελιξίας στην αγορά εργασίας ως μηχανισμού που κατά κανόνα ενισχύει και τη δυνατότητα ενός παραγωγικού μοντέλου να αντιμετωπίσει μια κρίση.
Παράλληλα ζητεί από τους συνδικαλιστές να μπει τέλος στις αυταπάτες καυτηριάζοντας την προσφυγή της ΓΣΕΕ κατά της Ελλάδας στο Συμβούλιο της Ευρώπης. "Όταν αναζητά κανείς ηθικά ερείσματα σε τέτοιους οργανισμούς, θα έπρεπε να επιδεικνύει και εποικοδομητική συνεισφορά στον διάλογο για τα αίτια των δεινών και για τις πολιτικές που θα πρέπει να εφαρμοστούν για να ξεπεράσουμε τα δεινά αυτά"...
