«Η Δημοκρατία δεν είναι λέξη και όραμα για το μέλλον, αλλά τρόπος ζωής για το εδώ και το τώρα».
Με αυτή τη φράση, ειπωμένη στα γαλλικά, όπως και ολόκληρη η ομιλία του, που καταχειροκροτήθηκε, ο 83χρονος Τόνι Νέγκρι, ο ζωντανός θρύλος της θεωρητικής, ριζοσπαστικής, αριστερής πολιτικής σκέψης και διανόησης, συγγραφέας, καθηγητής και φιλόσοφος, βρέθηκε το βράδυ της Τετάρτης στην έναρξη των εκδηλώσεων της Documenta 14 “34 Ασκήσεις Ελευθερίας”, αφηγούμενος με τον τρόπο του τη νεότερη Ιστορία της ιταλικής αυτονομίας και τις αγωνίες τής μεταπολεμικής γενιάς για την Αριστερά.
Καθισμένος ανάμεσα σε ένα νεανικό κοινό, φοιτητές, καλλιτέχνες αλλά και πανεπιστημιακούς, στην αίθουσα του κτηρίου στο Πάρκο Ελευθερίας, ο Νέγκρι μίλησε για τα κινήματα του 2011 και τις πλατείες, σημειώνοντας πως «Ο κύκλος των αγώνων δεν έκλεισε. Σήμερα χρειαζόμαστε το θάρρος να επανασυνθέσουμε, με τρόπο ριζοσπαστικό, μια καινούργια Δημοκρατία” είπε.
«Είμαι ένας άνθρωπος του 20ού αιώνα. Άρα ένας γέρος» παραδέχθηκε ο Ιταλός θεωρητικός, προκαλώντας χαμόγελα, καθώς η φυσική του κατάσταση, ο λόγος και το πνεύμα του πρόδιδαν έναν αειθαλή έφηβο.
Ο άνθρωπος που συνελήφθη ως εγκέφαλος των Ερυθρών Ταξιαρχιών και παρέμεινε, παρά την αθώωσή του, προφυλακισμένος, εξιστόρησε με τον γοητευτικό τρόπο ενός θεωρητικού δασκάλου όλη την περιπέτεια των σύγχρονων ιδεών, αρχίζοντας από την κρίση του σοβιετικού μοντέλου το 1956 και φτάνοντας έως τους συντρόφους του στα ιταλικά εργοστάσια.
«Ήταν τότε που αναλογιζόμασταν τον ρόλο του σώματος, καθώς επιβιώναμε και δεν ζούσαμε. Και η Αριστερά, που δεν μπόρεσε να ερμηνεύσει τη νέα μετάβαση της εργασίας, πέθανε μετά το 1970” ανέφερε και πρόσθεσε πως “Η εργασία έπαψε να σημαίνει να είσαι στο εργοστάσιο σαν εργάτης, αλλά μπροστά στους υπολογιστές”. Δεν παρέλειψε τέλος να εκφράσει την απαισιοδοξία του απέναντι στην έλευση Τραμπ, λέγοντας “βλέπω την καταστροφή”.
Ο αριθμός του κόσμου που παρακολούθησε την ομιλία Νέγκρι το βράδυ της Τετάρτης ήταν μεγάλος, τόσο που κατέδειξε πως, ξεπερνώντας το θέαμα, έγινε συμμετοχή. Και ο ίδιος ο βετεράνος πολιτικός θεωρητικός, κατάφερε με τον λόγο του να ενεργοποιήσει τις «Ασκήσεις Ελευθερίας» της Documenta 14 μετατρέποντάς τες μέσα από όλους όσοι προσήλθαν να τον ακούσουν σε δημόσια δράση. Καταφέρνοντας μέσα από την προσωπική αφήγηση της περιπέτειας των σύγχρονων ιδεών να επανασυνδέσει τον δημόσιο διάλογο με θεμελιώδη ζητήματα που απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες.
